Categorieën

Archief voor religie

De excentrische positie van het zijn

Helmuth Plessner
‘De filosoof Plessner heeft in een werk over de 
verschillende trappen van het organische leven 
de menselijke levensvorm met die van plant en 
dier gecontrasteerd als ‘die Positionalität der ex
zentrischen Lebensform’. Het is echter de vraag, 
of men deze excentriciteit mag beschrijven als 
een bestaande toestand, als een eigenschap. Het 
is veeleer een menselijke [...]

Lees de rest

God op het witte doek

‘Weer verspringt het beeld, naar Drenthe. De 
negerfilm Grazige weiden was min of meer als een 
steen in de Hollandse vijver geplonsd en in steeds 
wijdere kringen breidde de opwinding zich uit. 
De beroering was uiteraard het grootst in de 
kringen van protestants Nederland. De theologische studenten van Groningen belegden daarom 
een weekendconferentie in een [...]

Lees de rest

De blinde vlek voor de religie

“Daarmee is voorlopig niet meer gezegd dan dat hun werk niet 
is los te denken van een algemene crisis van het christendom, die een crisis is van West-Europa, zoals dat ook geldt van de 
boeken van Camus, Malraux en Kafka en van Het Uur U, The 
Cocktail Party, Der Idiot, The Outsider, L’Etranger en En [...]

Lees de rest

De vreemdeling als religieus figuur

‘Wie probeert levende mensen op het toneel te brengen, brengt slechts 
de dood der verveling en niets interessanter dan de regisseur, 
die levende paarden de planken doet opstommelen. Wie ideale 
typen weet te doen leven in beweging en tegenbeweging, boeit, 
ja ontzet zijn auditorium. In een spiegel kijken is niets bijzonders, maar zijn eigen geest [...]

Lees de rest

Heiliger dan welke God dan ook

riem

‘De selfferwêzentliking fan’ e iene wurdt troch de oare opfette 
as in bedriging, en mei rjocht. It stabilisearjen fan it ‘ik’ en it 
labilisearjen fan it ‘jimme’ binne beide it doel fan’ e skriuwer, en 
wat op in stuit de grutste oantrûn jûn hat, wat doel wie en wat 
bydoel of gefolch, dat is meast [...]

Lees de rest

Ezelproces was showproces

Ik ontving een brief van senator Algra, waarin hij aanmerkingen maakte op het feit dat ik ook hem genoemd had en hij dreigde met ‘het nemen van verdere stappen.’ Vermoedelijk weer kamervragen. Het zij tot zijn eer gezegd dat hij eerst informeerde naar wat ik werkelijk had gezegd en niet afging op krantenverslagen. Ik schreef [...]

Lees de rest

God en de vooruitgang

Sinds de crisis worden er meer kroketten en bitterballen verkocht, zo las ik vanochtend in de Volkskrant. In zijn artikel Een controlefreak heeft geen vooruitgang nodig gaat Peter Giesen in op de mechanismen in het gedrag van de mens die er opgericht zijn om het verlies aan controle te compenseren. Hij baseert zich daarbij op [...]

Lees de rest

Mein Kampf, de Koran en de Bijbel

’Mein Kampf’ moet op tijdgenoten een verwarrende indruk hebben gemaakt. Deels was het een gelegenheidsgeschrift van een volkse nationalist en racist, waarin afgerekend werd met iedereen die de auteur niet zinde, de Joden voorop. Deels was het ook een programmatisch geschrift dat zijn woorden van haat tegen de Joden, de communisten en de ’niet-arische’ volkeren [...]

Lees de rest

Kerken in een post-seculiere tijd

‘Kerken hebben helemaal niets meer te zoeken in het midden van de samenleving omdat het midden lauw en laf is geworden. Vanuit de marge kunnen de kerken veel meer betekenen.’ (..) Kerken moeten een tegencultuur gaan vormen. Daarvoor is interne disciplinering nodig, meent Kennedy, eerder orthopraxie dan orthodoxie. ‘Zo kunnen kerken als contrasterende gemeenschap praktijken [...]

Lees de rest

Atheïsme in de jaren zestig

Jan Tjittes Piebenga (1910-1965)
‘Doe’t de boeren al lang melkmasines oantûgd hiene, hiene de Fryske skriuwers dy’t foar master opsloegen, de blinen noch ticht. Guon redakteuren fan it tydskrift mei dy namme hiene net yn ‘e gaten, dat de tsjerne al lang ût de buorkerij ferdwûn wie en part wurden wie fan it fabryk. It wie [...]

Lees de rest

Jung of Sartre

De ervaring van een existentiële crisis en een gevoel van heimwee naar de religie, dat alles verenigde zich na de oorlog in een dieptepsychologische en bijna religieuze kunstopvatting. Existentialisme en psychoanalyse bepaalden het denken over kunst en literatuur. Met maken van kunst was een eenzame worsteling met het bestaan. Deze benadering komt onder meer tot [...]

Lees de rest

Wetenschap en bijgeloof

‘Het aplomb waarmee de aanhangers van een van de vormen van modern bijgeloof wetenschappelijke termen gebruiken in een niet-
wetenschappelijke context is daarmee in zo flagrant contrast dat het 
als een criterium van onderscheid kan worden gebruikt. De moderne 
magiër is te herkennen aan zijn taalgebruik. Of men nu de Dageraad 
der Magiërs opslaat of de [...]

Lees de rest

Fokke Sierksma revisited

Fokke Sierksma (links) ontvangt de Roland Holstprijs uit handen van Garmt Stuiveling, 19 december 1963

REACTIE VAN DR. JAN GULMANS OP MIJN LOG ‘EEN PARADIJS IN FRIESLAND‘
Uit het lood geslagen
Profiel van Fokke Sierksma
Op 28 november 2009 schreef Huub Mous een belangwekkend artikel over wijlen Prof. Dr. Fokke Sierksma (1917- 1977), gedurende de laatste jaren van zijn [...]

Lees de rest

Op zoek naar het wonderbaarlijke

‘Nothing is important but myself. Nothing is important but writing. I want to write, and I want to write in English. Everything and everybody that is of help on that way, is welcome.  Everything or everybody that threatens it I shall try to crush and to beat down on my way.’
Aldus Gerard Reve in een [...]

Lees de rest

Jung en de kunst

Yves Tanguy, Noyé indifferent, 1929

Ineens zien ze zichzelf in al hun naaktheid en con
stateren ze verbijsterd dat het allemaal Sinterklaasverhalen en 
sprookjes waren. De mens die in fase vier is aanbeland, noemt Jung 
steeds ‘de moderne mens’. In vrijwel al zijn geschriften richt hij 
zich tot deze seculiere, agnostische mens. Het is de mens die [...]

Lees de rest

De affaire Anneke Beekman

“Toen hij van het Joodse geloof is afgestapt heeft hij heel erg gedacht aan het stichten van een éénmans godsdienst. Je moest in 
een huis wonen, aan drie kanten door aarde omgeven. Toen kwam het 
katholicisme, dat was toen we hier al zaten. Ik had het nooit au serieux 
genomen, ik. schrok. Ik zei: als [...]

Lees de rest