Categorieën

Archief voor religie

Gerard Reve, een postmodern katholiek?

….hoe anders de 
verbijstering te verklaren over mijn intrede, eveneens in 
1966, in de Rooms-Katholieke Kerk, terwijl zulk een intrede 
toch voor een romantisch-decadent schrijver met een mystiek-religieuze inslag, in de Europese traditie eerder iets ,gewoons dan iets buitenissigs valt te noemen; en hoe anders een verklaring te vinden voor de ietwat dwaze en onze [...]

Lees de rest

Het modernisme van Abraham Kuyper

Hierin lag deze maar al te vaak door de idealisten vergeten waarheid, dat de vormen en verhoudingen die de natuur ons toont, de grondvoren en verhoudingen voor alle waarachtige realiteit zijn en blijven moeten, en dat een kunst die 
niet de natuur nauwkeurig bekijkt en beluistert, maar willekeurig boven haar zweven wil, verloopt in het [...]

Lees de rest

Katholiek verzet en retro-modernisme

Wat ik al heel lang zag bedreigen – en meer dan bedreigen: dat je bezig bent – waarschijnlijk onder invloed van de journalistiek etc. – je talent zoo hopeloos te verknoeien als maar enigszins mogelijk is. Na een bladzij of dertig van je boek gelezen te hebben, heb ik het weggelegd met het vaste voornemen, [...]

Lees de rest

Rümke en het integratieve vermogen

De gedachte dat het opkomen van de psychologie als een genezings
proces kan worden beschouwd, is voor zover ik weet het eerst geuit 
door de Nederlandse filosoof en psycholoog Heymans. In een hoogst 
merkwaardige redevoering in 1909, De toekomstige eeuw der psychologie, wees Heymans op de achteruitgang van de mens en de gemeen
schap, de verloren gegane [...]

Lees de rest

Katholieken op weg naar het einde

Demonstratieve viering van het zevende lustrum van de Encycliek Rerum Novarum (1891) bij de St.- Willibrorduskerk in Amsterdam in 1926. ‘Eerst een paar woorden over ‘de jaren zestig’, een gecompliceerde fase 
uit onze contemporaine geschiedenis, waarmee nog maar heel onlangs – 
na de sociologen en politicologen – de historici aan de slag zijn gegaan. 
Zijn [...]

Lees de rest

God en het ‘aanknopingspunt’

Midden jaren dertig van de vorige eeuw ontstond er een discussie tussen vooraanstaande theologen over de vraag of er al dan niet sprake kon zijn van een natuurlijke godskennis. Anders gezegd: heeft de mens kennis van God ook buiten de openbaring om? Augustinus had al beweerd dat de mens altijd al weet heeft van God, [...]

Lees de rest

Katholicisme en totalitaire verleiding

De moderne ethica, die vaak verdacht veel op 
hygiëne lijkt, die de goddelijke deugden minder schijnt 
te kennen dan de zedelijke, voelt de vrijheid van den 
christen niet, die tussen feller uitersten wandelt … 
Sloop er niets van deze besmetting in hen, die het 
oorspronkelijk christendom bewaren, doch niet ongestraft enige honderden jaren leefden in [...]

Lees de rest

De ondenkbaarheid van de dood

Damien Hirst, The Physical Impossebillity of Death in the Mind of Someone Living, 1991 Ter Braak spreekt over het toelaten der relative
rende doodsgedachte in ons denken. Van Duinkerken consta
teert: Onderwijl moffelt hij handig het andere element weg, 
dat geenszins nihiliseert, doch veroorzaakt: het onto
logische element .. , hij zwijgt onderwijl over de psychologische onmogelijkheid om [...]

Lees de rest

Ketter of modern in de jaren dertig

Alfred Loisy De vastheid van de kerk, door de gelovigen de rots van Petrus genoemd, is Voor de ketters een steen des aanstoots. Zo
geavanceerd is Ter Braak niet, of hij herhaalt een bezwaar
ar, dat van Marcion tot Loisy herhaaldelijk gemaakt is: ‘Je levende waarheid eist in de eerste plaats beweeglijke waarheden.’ Het katholicisme wenst deze [...]

Lees de rest

Augustinus, cold turkey

aug.jpg

‘Maar het vinden van religie is slechts een van de wegen waarlangs eenheid kan 
worden bereikt, en het genezingsproces van innerlijke gespletenheid en disharmonie 
is een algemeen psychologisch proces, dat zich kan voltrekken met behulp van elk 
geestelijk materiaal en niet noodzakelijkerwijs de religieuze vorm behoeft aan te 
nemen. Bij de beoordeling van de religieuze [...]

Lees de rest

Dit was mogelijk in Europa

Menno ter Braak in zijn jonge jaren ‘Dat artikel interesseert mij, omdat ik het zelf geschreven heb, weliswaar niet voor jouw onmondigen, en ook niet in naam van St. Thomas, maar in De Echo en om de psychoanalyse als persoonlijke ontdekking te verdedigen tegenover de psychoanalyse als scholastiek. ’Ik weet niet, of ik letterlijk deze [...]

Lees de rest

Ter Braak en Augustinus

Wie Christendom zegt, zegt Augustinus; het behoort tot de genoegens van het dispuut 
over de “zuiverheid” van het Christendom om zich 
een Christendom voor te stellen zonder Augustinus. 
Deze Christen, die in zijn ‘Confessiones’ zonder schaamte en met behoorlijke uitvoerigheid openbaart in welke 
mate hij het Christendom nodig heeft gehad om zich een alibi te [...]

Lees de rest

Augustinus en de allegorie

Bij de kringloopwinkel kocht ik laatst voor 1.30 Euro een boek van Michel van Nieuwstadt, Rondom het dierenpark, abdij-journaal. Het is uitgegeven door SUN in Nijmegen in 1991. Ik kan me Michel van Nieuwstadt herinneren uit het begin van de jaren zeventig. Toen was hij de jeune premier van de linkse intelligentsia in Nijmegen. Hij [...]

Lees de rest

Het demasqué van het christendom

Misschien 
is het ook voor ons nog een troost; het troost ons te mogen zien, dat het christendom voortgaat zichzelf uit te hollen en inhoud na inhoud af te werpen om ons eindelijk alleen te laten met onze vorm, onze christelijke gewordenheid; met onze éliteloze wereld, met 
onze gelijkheid, met onze menselijke waardigheid, met 
onze [...]

Lees de rest

Küng waarschuwt voor de laatste maal

Eerwaarde bisschoppen, Joseph Ratzinger, nu paus Benedictus XVI, en ik waren de jongste theologen op het Tweede Vaticaans Concilie van 1962 tot 1965. Nu zijn we de oudste die nog actief zijn. Ik heb mijn theologische werk altijd beschouwd als dienstverlening aan de rooms-katholieke kerk. Ik doe deze oproep dan ook omdat ik oprecht bezorgd [...]

Lees de rest

Het geheugenverlies van het katholicisme

Ruard Ganzevoort, hoogleraar prakti
sche theologie aan de Vrije Universi
teit in Amsterdam, vindt dat de uit
spraak past in het soms wereldvreemd 
de denken van het Vaticaan. ‘Er is een 
groot verschil tussen het gangbare 
morele denken van de samenleving 
en het morele denken van de kerk’, 
zegt hij. ‘Voor de rooms-katholieke 
kerk liggen homoseksualiteit en pe
doseksualiteit [...]

Lees de rest