Open the Kingdom

1987-20001

dwalend in dit lome, grote dorp

de vermeende stad waarin ik woon
denk ik aan je heksenstreken

tussen twee dromen

wil ik dromen in jouw droom

getallen wil ik wisselen met jou

als nummers van de telefoon

ik zal je hemelbed bestormen

met het kabaal dat je verdient

aan niets zal het jou ontbreken

Reageer

Als in een donkere spiegel

vaat-20001

Wanneer slaat het rouwproces om in zelfbeklag? Dat is een ongemakkelijke vraag die zo nu en dan in mij opkomt. Eigenlijk van begin af aan, sinds Marijke er niet meer is. Maar de vraag wordt pijnlijker naarmate de tijd verstrijkt. Waarom wil ik haar blijven herdenken, haar herinneren, haar tot leven roepen? Is het omdat ik mijzelf wil rechtvaardigen? Waarom laat ik haar niet los, als een vogel die je laat wegvliegen aan het strand bij een ondergaande zon? Er zijn clichés genoeg die je op weg kunnen helpen. Sterker nog, de dood leeft van het cliché.

Vreemd genoeg heeft de dood van Marijke mij ook teruggeworpen in de problematiek van de religie en alles wat daarmee samenhangt. Schuld, boete, het zelfonderzoek van het geweten. Verlossing en vervulling, maar ook de fantoompijn van het gemis als je alleen kunt zien in een donkere spiegel. Niets is van waarde als ik de liefde niet had. Maar wat is het niets? Is dit leven op aarde alles wat er is, of is er dan toch iets meer? Mijn gevoel zegt ja. Maar de hemel is leeg en mijn verstand heeft geen antwoord.

Wederom neem ik mijn toevlucht tot het verleden.

Het is oudejaarsavond 1982. Marijke en ik staan met het glas in de hand. Zo te zien heeft zij er al een paar meer op dan ik. Haar vader nam de foto. Hij logeerde vaak bij ons in die tijd. Soms wel een paar maanden lang. Haar moeder was overleden op 30 november 1981, een week voordat Jurriaan geboren werd. Ik weet nog goed dat ik de rouwkaart op de deurmat zag liggen toen ik terugkwam uit het ziekenhuis waar Marijke was bevallen. Dood en leven waren nauw verweven in die tijd.

Op die oudejaarsavond ging alles weer een beetje normaal. Ik was al weer enige tijd aan het werk. Met vallen en opstaan weliswaar, maar we maakten weer plannen voor de toekomst. Marijke had dus alle reden om te lachen. Ze straalde en was gelukkig. De slechte tijden waren voorbij. We gingen de goede tegemoet. De jaren tachtig werden voor ons beiden een enerverende tijd. Op 3 maart 1984 werd Renate geboren. Twee dagen daarvoor waren we tien jaar getrouwd.

Haar vader overleed op 2 november 1990. Hij werd begraven op de begraafplaats St. Barbara in Amsterdam West. Marijke haar broer had het toen zo geregeld dat de urn met de as van hun moeder werd opgegraven en die dag ook in het familiegraf werd bijgezet. Dat was een wonderlijk gezicht, om die urn van haar moeder te zien wankelen op de kist van haar vader.

Gisteren heb ik eindelijk de brief op de bus gedaan, waarin ik heb aangegeven wat er met de as van Marijke moet gebeuren. Ik ben er nog steeds niet uit. Eerlijk gezegd heb ik ook niet zoveel op met dit soort rituelen. Jurriaan heeft er wèl gedachten over. Dus moet de urn eerst maar eens gewoon naar huis. Ik denk dat ik hem van de week met de fiets ga ophalen. Dan kan hij mooi achter in de fietstas.

Met Marijke achterop fiets ik dan nog een rondje door de stad. Fluitend en zwalkend, zo’n beetje als in die mooie scene in de film Turks Fruit. Eigenlijk zou ik dat een keer in in Amsterdam moeten gaan doen. Met mijn OV-fiets slingerend tussen de trams en de auto’s door, met de urn van Marijke achterop.  Tussen alle vertwijfeling voel ik soms ook een vreemd soort euforische energie. Buiten waait de wind om het huis. Mijn poes Mira staat de miauwen voor de tuindeur. Ze wil naar buiten.

Geen reactie mogelijk

Moeder & Zoon

untitled

Marijke en Jurriaan

Vandaag wordt Jurriaan 35. De eerste verjaardag zonder zijn moeder. Gisteren hebben we samen met Desi uit gegeten in de stad. We praatten over van alles, maar uiteraard ook over Marijke. Onderweg zei Jurriaan iets tussen neus en lippen over zijn afscheidswoord dat hij bij de uitvaart op 7 oktober j.l. mede namens Renate heeft uitgesproken. Ik mocht het best eens op mijn blog zetten. Bij deze dan:

De meesten van jullie zullen onze moeder kennen om haar directheid. Ik heb gehoord dat ze daarmee minstens 4 scheidingen heeft veroorzaakt doordat mensen opeens met zichzelf werden geconfronteerd. Ze kon met 1 opmerking direct in de ziel komen.

Maar nu willen wij bij een paar kleine dingetjes van mam stil staan om zo een andere kant van haar te laten zien.

Ze was altijd bezig met de tuin. Ze kon daarin uren plukken en planten. Ze keek vanuit haar vaste zitplek in de serre altijd over de tuin uit.

Ze las altijd thrillers en dat moesten de nieuwste boeken zijn. Ze reserveerde deze bij de bibliotheek en deze haalde Huub dan voor haar op.

Ze puzzelde graag. De hele tafel lag dan vol met duizenden stukjes. Er ligt nu nog 1 puzzel die bijna af is. Wij gaan deze dit weekend afmaken.

Ze werd steeds digitaler. Ze whatsappte met ons. Ze bekeek aanbiedingen en bestelde online. Speelde wordfeud en ruzzle met vriendinnen van Renate of onbekende mensen. En ze volgde alles wat er gebeurde in mijn vaders mailbox, blog of met zijn Facebookvrienden .

Ze had vaste TV rituelen. Ze keek graag emo-tv als spoorloos en memories. Maar ook het Journaal, Nieuwsuur en Pauw. Ze genoot van programma’s als Heel Holland Bakt en volgde elke krimi. Dit deed ze in laatste jaren met iPad op schoot. Als wij er waren keken we ook vaak een film samen en hadden zo echte TV-avonden. Daarna lange gesprekken tot diep in de nacht.

Ze belde Renate of mij regelmatig en we hoorden alles wat er speelde in de Friese culturele wereld of in de straat. Als ze weer ergens waren geweest kregen wij de hoogtepunten. Ze was ook altijd nieuwsgierig naar ons en haar nieuwe zonen Desi en Rikkert.

Het was altijd leuk om met haar naar een restaurant te gaan. Ze nam altijd de leiding waar we gingen zitten. Als de ober langs kwam met de wijn kon ze ook uitgebreid en spannend de wijn proeven.

Ze was creatief. Ze maakte vroeger sieraden en de laatste jaren kon ze allerlei creaties breien of haken. Ze maakte lelijke poefs weer mooi of maakte een trui voor haarzelf of een stropdas voor Rikkert.

Ze zette zich in voor anderen. Ze was jarenlangs vrijwilliger in het ziekenhuis en hielp ook veel mee op Huubs werk. Ze regelde de gehele administratie rondom de Elfstedenbrug. Op basisschool de Oldenije kenden alle kinderen haar van haakles, of anders wel van de schoolreisjes.

Ze was een echte Amsterdamse. In haar hart wilde ze daar eigenlijk nooit weg. Het is dan ook niet raar dat Renate en ik weer naar die regio zijn teruggekeerd.

Renate en ik willen afsluiten met 2 dankwoorden.

De eerste voor onze vader. In vroegere jaren was mam er altijd voor hem en dankzij haar is hij geworden wie hij is. In de laatste jaren waarin mijn moeder wat minder mobiel en vermoeider was, was hij er altijd voor haar. Jullie gingen veel samen op pad, jij op de fiets zij in haar eigen autootje. Bedankt dat je er altijd voor haar was!

Ten tweede natuurlijk mam zelf. Bedankt mam dat je ons alle ruimte gaf om te worden wie wij zijn. Wat voor keuzes we ook maakten, het belangrijkste was dat wij gelukkig zijn. Je was trots op ons en dat voelden we. Dankjewel!

Reageer

Een geboren moeder

rt-20001

Er zijn mensen die aan de ogen van een vrouw kunnen zien dat ze zwanger is. Dat moet dan hier te zien zijn. Marijke is zwanger. Het is voorjaar 1981. We kregen het te horen op 5 mei nota bene. Bevrijdingsdag. Voor mij was het zeker een dag van bevrijding, al besefte ik dat nog niet meteen.

Ik was toen al anderhalf jaar chronisch depressief, slikte zware medicijnen en was in behandeling bij de Hege Wier, in een groepstherapie die ik als een gruwel heb ervaren. Eigenlijk rekenden wij er niet meer op dat we ooit nog ooit kinderen zouden krijgen. Marijke slikte al jaren niet meer de pil. Het idee was dat ik onvruchtbaar was, wat wellicht zou samenhangen met mijn medicijngebruik.

In maart was ik ten einde raad. Ik nam een overdosis medicijnen en viel half verdoofd de trap af. Vier dagen heb ik beneden op een matras gelegen. Daarna heeft Marijke me weer naar boven gesleept. In het diepst van mijn duisternis bracht zij het licht. En zie, het wonder geschiedde. Ze werd zwanger.

Toen het nieuws bekend werd, was Marijke de koning te rijk. Ze belde met iedereen om het goede nieuws te vertellen. Ik dacht nog, hoe moet dat allemaal? Maar zij had nooit twijfels over de toekomst. Ook niet over mij. De zwangerschap onderging ze alsof het een feestelijk gebeuren was. En dat is het natuurlijk ook.

We gingen samen op zwangerschapsgymnastiek, want dat deed je in die tijd. Samen leren puffen, diep inademen, de weeën opvangen. In de maanden die volgden was ik meer thuis dan op mijn werk. Hoe dat allemaal kon destijds is me nog altijd een raadsel.

Op vijf december is ze bevallen. Het was een zoon. Morgen wordt hij 35. Voor mij zou dat de ommekeer in mijn leven betekenen. Voortaan draaide het niet meer alleen om mij. De luier moest verschoond. Er moest een kruik worden klaargemaakt. Dat soort dingen gingen het dagelijks leven bepalen. We leefden samen in een kleine wereld. Wat Marijke altijd geweten had, gebeurde toen gewoon. Alles is goed gekomen.

Ze kon liefhebben als een vrouw, maar ze was ook een geboren moeder. Haar gezin was haar kunstwerk.

Reageer

The river within

waterdempoo

The river within. gemengde techniek op papier, 30 x 40 cm, 2016

Ik stond vannacht voor een rivier met snelstromend water. De kracht van de stroom fascineerde mij. Ik bleef ernaar kijken en zag dat het water mijn blik niet vast kon houden. Het sleepte mij mee. Er kwam een hevig verlangen in mij op om mij mee te laten voeren. Op weg naar het einde, naar het punt waar de rivier zou opgaan in de zee. Ik kreeg een licht gevoel in mijn bovenarmen. Er zat fondant in mijn achterhoofd.

Toch kon ik de verleiding weerstaan. Ik sloot mijn ogen en was bang om ze weer te openen, want dan zou ik opnieuw die uitdagende stroom voor me zien. Ik draaide me om en opende mijn ogen alsnog. Daar zag ik weer een rivier. Of was het dezelfde? Ik stond kennelijk op een splitsing, precies op het punt waar de rivier in tweeën brak. Was dit een tweesprong in mijn leven? Moest ik kiezen? Was er een keus?

Weer sloot ik de ogen, maar tot mijn verbazing merkte ik dat de rivier niet buiten mij was, maar in mijzelf stroomde. Er was geen ontkomen aan. Ik liet los, liet me meeslepen…. Ik zong. Ik bad. De hel van het water zwaaide open. De bodem onder mijn voeten verdween. Ik zag nu alleen nog maar rivier om me heen. Niets stond meer stil. Alles was nieuw. Toch was niets te vergelijken met jou.

Reageer