Categorieën

Archief voor filosofie

Mijn eerste liefde

Oranjesluizen, Amsterdam, 1964  (eigen foto) In mijn leven was de muziek mijn eerste liefde. Daarna pas leerde ik de liefde kennen zoals zij werkelijk was. Maar het was de muziek die mij keer op keer in staat stelde om uit te huilen en opnieuw te beginnen. Muziek is als de liefde zelf, ze is verslavend. Ze kan […]

Lees de rest

Tears in heaven

Begin jaren veertig van de vorige eeuw ontstond er een discussie onder Franse historici over een kwestie die de kern raakt van de geschiedschrijving als wetenschap. Deze discussie kwam op gang naar aanleiding van de vraag of er in het wereldbeeld van de zestiende eeuw ruimte bestond voor de opvatting dat God niet bestaat. Het […]

Lees de rest

Augustinus aan zee

Benozzo Gozzoli (1420-1497), Augustinus aan zee, fresco in de kloosterkerk Sant’Agostino in San Gimignano ‘The picture of human beings as having both an “inside” and an “outside” is so commonplace, so (as it may seem to us) common
sensical, that we find it hard to realize how strikingly modern it is. 
But to appreciate its modernity […]

Lees de rest

Goldstein en de kracht van het leven

Ik heb me altijd verbaasd over het simpele feit dat elke boom in de vorm van een boom groeit. Sterker nog, als je een groepje bomen bij elkaar ziet staan in een open landschap dan zie je altijd een doorlopende contourlijn die het geheel omsluit.  Niet eerst een hoge boom en dan een lage en […]

Lees de rest

Het licht in Plato’s grot

Volgens Albert Camus is het leven absurd geworden sinds het van zijn bovennatuurlijke zingeving is ontdaan. Het verdwijnen van de transcendentie heeft het kale bestaan zichtbaar gemaakt dat eindigt in een zinloze dood. De opstand is het enige adequate antwoord dat de mens hierop bedenken kan. Het is een revolte van de liefde tegen het […]

Lees de rest

Ik hou meer van de liefde dan van vrouwen

‘Ons geloof in de liefde heeft ons geloof in god vervangen. Met de god liefde kunnen zelfs de seculieren leven, zodat zij tot weinig verplicht zijn. Alleen de opvatting dat lust schandelijk zou zijn, is als residu van de oude god in het afgodje liefde achtergebleven.’ Aldus schreef Arnon Grunberg ooit in een van zijn […]

Lees de rest

Lees maar, er staat niet wat er staat

Lees maar, er staat niet wat er staat. Er staat: ‘O moeder, nooit zult gij de bontjas dragen waarvoor elk dubbeltje werd omgedraaid, en niet meer ga ik op mijn vrije dagen met een paar bloemen naar het hospitaal, maar breng de rozen naar de Kerkhoflaan…’ Deze regels zijn ontleend aan het beroemde, lange gedicht […]

Lees de rest

Ooit was liefde heimwee

‘Liefde is een wederzijdse omsluiting die de grens van de dood overschrijdt.’ Die gedachte speelde vannacht door mijn hoofd. Een onmogelijke gedachte natuurlijk. Het zou alleen mogelijk zijn door een metafysica te veronderstellen waarin de ultieme grens van de dood niet bestaat. Maar daarmee gaat de mens zijn boekje te buiten. Hij overschrijdt de grens […]

Lees de rest

Nieuw licht op een zelf gekozen dood

‘Weet je wat een jonge specialist te horen krijgt die in een ziekenhuis komt solliciteren en zegt dat ze vooral is gekomen om de lijdende mens bij te staan, om een zekere troost te bieden als het noodlot onafwendbaar is? Piss off. Het ziekenhuis is één groot, biochemisch georiënteerd circus waar ze maar één vraag […]

Lees de rest

Als de rimpels in mijn gezicht

(foto: Sipco Feenstra, Leeuwarden 20 februari 2018) Woensdag j.l. ben ik naar de kapper geweest, de stationskapper zoals gewoonlijk. Eenmaal buiten liep ik de fotograaf Sipco Feenstra tegen het lijf. Voor ik het wist nam hij een foto van mij. ‘Heb je weer die speciale lens op,’ vroeg ik, ‘waarmee alle rimpels in het gezicht […]

Lees de rest

Een liefde die zich verwijdert

Christina Maria Hendrika Mous-Sanders (1905-1989) Als ik van een foto houd, als die iets in mij raakt, dan sta ik er bij 
stil. Wat doe ik, al die tijd dat ik er naar blijf kijken? Ik bekijk haar 
nauwkeurig, alsof ik meer aan de weet wil komen omtrent het 
voorwerp of de persoon die er […]

Lees de rest

Schrijven en de demonen van de geest

Sinds jaar en dag heb ik de gewoonte om op reis een notitieboekje mee te nemen. Onderweg teken ik daar van alles in op. Gedachten die in mijn kop rondspoken. Plannen die moeten worden uitgewerkt. Stukken die nog geschreven moeten worden. Het probleem is alleen dat mijn handschrift zo abominabel slecht is dat ik eenmaal […]

Lees de rest

Dromen zoals het vroeger was

Weer een zootje ongeregeld vannacht. Flarden hangen als losse eindjes aan elkaar, maar er is geen patroon in te herkennen. Het lijkt of mijn dromen atrofiëren, zoals dat zo fraai heet. Ze verliezen langzaam vorm en structuur. Elke ochtend word ik wakker met een vaag spinsel in mijn hoofd, maar na een eerste kop thee […]

Lees de rest

Leven in een seculiere tijd

In de eerste decennia na de oorlog werd alom gezocht naar een ‘goddeloze God’ en een ’seculiere religie’. Ook de theoloog Dietrich Bonhoeffer was daar in zijn late werk naar op zoek geweest. Er lopen grillige lijnen van Bonhoeffer via Camus naar het wonderlijke godsbeeld, dat zich in de jaren zestig in het werk van […]

Lees de rest

_____________Friese wind________

Op een poëzieavond in De Bres in Leeuwarden, zo’n tien jaar geleden, heb ik onderstaand gedicht voorgedragen. In een mallotige bui had ik het ooit eens geschreven. Ik heb in mezelf nooit een dichter kunnen ontdekken. Ik ben niet zo poëtisch. En Leeuwarden is ook niet een stad waar je poëtisch van wordt. Om over […]

Lees de rest

Camus en de gelukkige dood

In de laatste weken voor het overlijden van Marijke herlas ik boeken van Camus. Vreemd genoeg gaf mij dat een soort troost, terwijl het denken van Camus geen enkel zicht geeft op een mogelijk leven na de dood. Het is iets anders wat Camus weet te raken. Iets wat aan de religie voorbij gaat. Te […]

Lees de rest