Archief

Archief voor december, 2019

Kunst is doen alsof

In de tijd van de Renaissance was de schilderkunst niet alleen superieur aan de beeldhouwkunst, maar zelfs aan de literatuur en de poëzie. In tegenstelling tot de beeldhouwer werd de schilder niet belemmerd door de wet van de zwaartekracht. De schilder kon het wonder van de natuur evenaren, terwijl de schrijver zich bijna moest verontschuldigen, […]

Lees de rest

Depressie, doel en middelen

‘Het zijn van God is Zijn-zelf. Het Zijn van God kan niet begrepen worden als de existentie, het bestaan van een zijnde naast of boven andere zijnden. Als God een zijnde is, dan is Hij onderworpen aan de categorieën van de eindigheid, in het bijzonder van ruimte en substantie. Ook als God het ‘hoogste Zijn’ wordt genoemd, en […]

Lees de rest

Melancholie en de moed om te zijn

Is de depressie soms een ziekte van deze goddeloze tijd? Anders gezegd, wat heeft een ziekelijke vorm van melancholie van doen met het verdwijnen van God? God werd een ‘zijnde tussen de zijnden’ en verdween. Melancholie werd ‘een gevoel tussen de gevoelens’ en de depressie verscheen. De woorden ‘God’ en ‘depressie’ zijn beide gedevalueerde termen […]

Lees de rest

Over geloof en bijgeloof

Vestdijk in Berchtesgaden (foto: Vestdijk kring) ‘Simon had in zijn jonge jaren een verhouding met zijn hospita die later zijn huishoudster werd, blijkbaar toen absoluut platonisch. Maar zij heeft zich verzet tegen de verhouding van Jetty en Simon – 
en zij hielden werkelijk van elkaar -, met: zwarte magie! En Simon kon 
daar niet tegenop. […]

Lees de rest

Pauze

Lees de rest

De poes vindt van niet

Jorge Luis Borges schreef in 1941 zijn boek De bibliotheek van Babel. In die bibliotheek moet ergens een boek op een plank staan, waar alles in te lezen staat, hoe alles zo gekomen is en hoe het verder zal gaan, ook met dat ene boek in de Bibliotheek van Babel waar alles in te lezen staat. Anders gezegd, […]

Lees de rest

Een geestelijke wedergeboorte

Adriaan Korteweg (1880-1917) ‘Korteweg’s 49 schilderijen en zijn talrijke tekeningen vormen op zichzelf nog geen oeuvre 
van een kunstenaar – wel de aanzet daartoe. Maar met het uitbreken van de oorlog 
en Korteweg’s vertrek naar Ceylon (waar hij als· monnik leefde en in 1917 stierf) is 
deze aanzet afgebroken, net zo als het werk van […]

Lees de rest

Bleu, l’amour est bleu

Als je onthoofd wordt kun je niet lang bij bewustzijn blijven, want de bloeddruk is vrijwel onmiddellijk verdwenen. Daardoor krijgen de hersenen onvoldoende zuurstof waardoor elk besef van tijd en ruimte vrijwel onmiddellijk verdwijnt. Zolang de hersenen nog geen algemeen zuurstofgebrek hebben gebeurt er ook niet zo veel meer met de binnenkomende signalen. De hormonen […]

Lees de rest

Een eilandbewoner in Spanje

‘En nog lang luisterde hij zo, eenzaam in het stenen Toledo, temidden van een zee van geluiden. Misschien was dit het moment, en hij de man voor zulke waarheden, die nooit te vinden zijn op het vasteland der menselijke betrekkingen, doch enkel op de verst vooruitgeschoven posten daarbuiten, op de laatste eilanden. En eilandbewoner zou […]

Lees de rest

Gödel, Escher, Ferdi E.

In de jaren tachtig las ik ingewikkelde boeken, zoals Gödel, Escher, Bach (1979) van Douglas Hofstadter, maar ook over kwantummechanica en daarnaast het differentie-denken van Derrida. Ik probeerde mij te verdiepen in zulke ongrijpbare zaken als ‘zelf-referentie in taal en teken’ en ‘de onvolledigheidstelling van Gödel’. Ik dacht dat die twee iets met elkaar van […]

Lees de rest

Net als in de film

Ik wilde eigenlijk dat het nog niet naar buiten zou komen, maar ik kan het niet langer voor me houden. Sinds enige tijd ben ik bezig met het schrijven van een roman. Het is eigenlijk ongemerkt gegaan. Ik ben in een ander ‘format’ gaan schrijven. Dit weblog kreeg  gaandeweg de gedaante van een roman. Misschien […]

Lees de rest

De schrijver als depressiemachine

De zoon van Wilhelm Reich schreef in 1973 een boek getiteld The book of dreams. Dat boek ging over zijn vader die een merkwaardige geleerde was die op het eind van zijn leven een quasi-occulte theorie over ‘orgonen’ ontwikkelde, een soort kosmische energie die niet alleen in het universum maar ook in de mens zelf […]

Lees de rest

Slavoi Žižek en het christendom

Een arbeider, die al een tijd lang verdacht werd van diefstal, werd elke avond als hij zijn kruiwagen de fabriek verliet nauwkeurig geïnspecteerd. De bewakers konden niets vinden. De kruiwagen was altijd leeg, totdat uiteindelijk toch het kwartje viel: de arbeider stal de kruiwagens zelf. Dat is een mooi voorbeeld van een misverstand. Er wordt […]

Lees de rest

Het jaar van yesterday

In januari 1965 vond in Gieten de eerste gewapende bankroof van Nederland plaats. In februari van dat jaar werd in New York Malcolm X doodgeschoten. In maart verloofde prinses Margriet zich met Pieter van Vollenhove. In april raakten India en Pakistan in oorlog over een moeras in het grensgebied van beide landen. In mei werd […]

Lees de rest

Wat is schuld na de dood van God?

In de jaren zestig, toen het proces van secularisering plotseling in een versnelling kwam, werd de schuldervaring een fenomeen dat niet alleen door priesters en dominees, maar ook – en zelfs in toenemende mate – door psychiaters en therapeuten als een probleem werd ervaren. Er ontstond een breuk tussen twee domeinen: de theologie en de […]

Lees de rest

Hoe feiten fictie kunnen worden

Wetenschap moet het bij feiten houden en probeert de fictie doorgaans zo veel mogelijk buiten de deur te houden. De psychoanalyse daarentegen onderzoekt geen feiten maar ficties en probeert de verbeelding daarbij juist zo veel mogelijk vrij spel te geven. De fictie is hier waar het in feite om gaat. Maar geldt dit ook niet […]

Lees de rest