Archief

Archief voor april, 2016

Nogmaals terug naar Oud-Diemen

„Het weer bewoonbaar maken van de huizen is nu natuurlijk de hoofdzaak. Daarna kunnen we gaan doen wat ook belangrijk en eigenlijk hoofddoel Is. We willen namelijk dat Oud-Diemen betekenis krijgt voor geheel Diemen. De kinderen die daar wonen — een van de krakers wijst naar de hoge flats ten noorden van de spoorlijn moeten […]

Lees de rest

Het vreemde verdwijnen van de mystiek

‘Het wegvallen van het geloof in de puberteit kan een leegte achterlaten die zich niet meer vult, een soort brandgat in het bewustzijn. Vaak heb ik mij afgevraagd wat de betekenis is geweest van mijn psychotische waan. Wat waren die beelden waard die destijds in mijn hoofd opkwamen? Kwamen ze van elders of diep uit […]

Lees de rest

Een stroom van voortschrijdend inzicht

(foto: Nationaal Archief, fotograaf onbekend) Het is 27 juni 1969. Plaats van handeling: de kapel van het Sint Ignatiuscollege te Amsterdam. Jos Vrijburg, pater jezuïet en leraar godsdienst aan het Ignatiuscollege, trouwt met Anemiek Reymer. Het was voor het eerst dat een katholieke priester in het huwelijk trad zonder de intentie om uit het ambt […]

Lees de rest

Modernisme & retromodernisme

In de laatste twee jaar van mijn tijd op het Ignatiuscollege – ik spreek over het midden van de jaren zestig – kreeg ik Latijn van pater Lorié S.J. Hij gaf ook godsdienstles. Zelf was Lorié zeer geïnteresseerd in het denken van Augustinus. Voor belangstellende leerlingen gaf hij woensdagmiddag na schooltijd een extra uur les. […]

Lees de rest

Katholiek modernisme & the sixties

‘Het aantal gelovigen in Nederland daalt als gevolg van de ontzuiling en kerken lopen in rap tempo leeg, ondanks dappere pogingen greep te krijgen op de moderne tijd. In deze aflevering een Vaticaans concilie , een gereformeerde kerkscheuring in Kampen en een dwarse priester. En omdat niets geloven toch heel kaal is -met dank aan […]

Lees de rest

De jong-katholieken en het modernisme

Hoe is het ooit zo ver kunnen komen en waarom was het juist Nederland waar het progressieve katholicisme in de jaren zestig als eerste ten onder ging? Die vraag wordt vaak gesteld maar zelden beantwoord. Eerlijk gezegd weet ik zelf ook het antwoord op die vraag niet. Tenminste, niet precies. Ik erger me wel eens […]

Lees de rest

Titus Brandsma en het modernisme

Al tijden ben ik geïnteresseerd in de wonderlijke overeenkomst tussen het langzaam verdwijnen van het Friese taal en cultuur en de teloorgang van het katholicisme. Beide processen eindigen in een tragische verstarring, een uitdroging van het leven. Wie zich terugtrekt op het eigen erf verdroogt in zichzelf. Dat soort processen zijn natuurlijk al heel lang […]

Lees de rest

Hoe moreel is het christendom?

‘Ik zeg zeer opzettelijk, dat de christelijke godsdienst, zoals ze is georganiseerd in haar kerken, de voornaamste vijand van de morele vooruitgang in de wereld is geweest en nog is. Ik geloof dat godsdienst in de eerste plaatst en in hoofdzaak is gebaseerd op vrees.’ Aldus verklaarde Bertrand Russell in 1927. Ik kwam deze woorden […]

Lees de rest

Mystiek en onvoorwaardelijke liefde

Is de mystieke liefde niet het voorbeeld bij uitstek van liefde die onvoorwaardelijk is? De mystieke geschriften van Theresa van Avila lenen zich bij uitstek voor het bestuderen van de mystieke liefde. Wat zij doormaakt is geen mystiek delirium, maar ook geen vorm van hysterie. De buitengewoon heldere analyse die Theresa van Avila geeft van […]

Lees de rest

In het labyrint van de begeerte

Geld heeft mij nooit zoveel geïnteresseerd. Ik heb altijd primair gedaan wat ik leuk vond. Toen ik merkte dat ik daardoor ook nog mijn brood kon verdienen, was het voor mij wel goed zo. Bêst genôch, zeggen de Friezen. Good enough, zoals psychiaters dat tegenwoordig noemen. Je hoeft niet altijd perfect te zijn, zelfs als […]

Lees de rest

Paparazzi in Leeuwarden

(foto: Jacob van Essen) Je kunt in Leeuwarden je kont niet keren of je komt op straat een fotograaf tegen. Vorige week liepen we even over de Emmakade.. en ja hoor, daar was hij weer: Jacob van Essen. Eerder had hij me al eens betrapt onder het Stephensonviaduct, waar ik om nog altijd onopgehelderde redenen […]

Lees de rest

Gezicht vanaf de kathedraal

Nevers, augustus 1965 (eigen foto) ‘Het was in Nevers, waar ik aan het laatste hoofdstuk begon van “De mens in opstand’. De camping lag aan de oever van de Loire, waarin het water loom voorbij stroomde, slechts gehinderd door wat kleine eilanden, begroeid met struikgewas. ’s Avonds als ik de lantaarns van de stad zag […]

Lees de rest

Boeken als een burcht van illusies

‘Er is een diepere rust gekomen, de mens keert zich meer 
en meer naar binnen, hij mijmert over het afgelopen seizoen, ziet de 
relatieve waarde van de genoegens. Niet alleen brengt hij zijn tijd door 
met terugkijken, er ontstaan plotseling nieuwe belangstellingen. Hij 
leest meer, geeft zich tijd meer te denken over problemen, die hij […]

Lees de rest

Het verhaal van de os en de kip

De os en de kip, februari 2005 ‘Het was inderdaad een wonderlijke beestenboel, die winteravond, begin 2005. Mous had een kleurige kippenkop op, zelf had ik een opgeruimde ossenkop aangeschaft, attributen die we ’s middags in de feestneuswinkel aan de Voorstreek in Leeuwarden hadden gekocht. Achteraf misschien een beetje te gortig, maar op dat moment […]

Lees de rest

Vestdijk, geloof en wetenschap

‘De astrologie is in alle opzichten geheel 
verschillend van de exacte natuurwetenschappen: in fundering, denkwijze, bewijsvoering, en niet alleen in de uiterlijke methodiek, zoals 
de schrijver ’t wil doen voorkomen.’ Bij de exacte wetenschappen berusten theorie en hypothese op waarneming en experiment, bij de 
astrologie is het juist omgekeerd: ‘toetsing aan de feiten is hier […]

Lees de rest

Een wonderlijke samenloop

Wim Brands was een zeer goed interviewer en zijn plotseling dood is een groot verlies voor de boekenwereld. Het feit dat zijn overlijden juist nu plaatsvindt betekent voor mij een wonderlijke samenloop van omstandigheden. Vorige week ontving Wim Brands het recensie-exemplaar van mijn nieuwe boek De Fries die in de toekomst sprong. (zie ook: De […]

Lees de rest