Gisteren ben ik – voorafgaande aan mijn feestje bij KEES ‘T HART een paar uurtjes met mijn OV-fiets door Den Haag gereden. Rare stad. Heel chique, maar tegelijk ook heel sjofel. Mijn ouders hebben hier ooit gewoond, nog voordat ik geboren was. Ze zijn er zelfs getrouwd in 1931. Mijn moeder sprak altijd met veel […]
Dit is mijn vader: Durk Manus Mous (1897-1966). Het is een aquarel van mijn zus Cornelie diep 20 maart j.l. overleed. Mijn jongste zus Trees kwam er gisteren mee aanzetten. Ze had nog wat meer kleine spulletjes bij zich, wat foto’s, een paar boeken van Jung en twee blauwe vogels in keramiek, ook vervaardigd door […]
‘Overigens, kon je nou niet een betere vraag verzinnen dan “Als je het licht uit doet, waar blijft dan het licht?” Sorry hoor, categorie ” als ik de WC doortrek waar blijft dan mijn peop? Als ik de kraan dichtdraai, waar blijft dan het water? Als ik lobotomie pleeg, waar blijven dan mijn herinneringen?” En […]
Ik kan er ook niets aan doen, maar gisteravond was ik alweer op de radio. Ik werd gebeld door Jurre Eshuis van het programma Wetenschap kennis van nu van de ntr op radio 5. Het ging om de zogeheten kettingvraag. Al twee keer eerder ben ik door dit programma benaderd. De vraag die mij […]
De O.L.-Vrouwe van Altijddurende Bijstandkerk in de Chasséstraat in Amsterdam West kerk dateert uit 1926, de hoogtijdagen van het Rijke Roomse Leven. De architect was K.P. Tholens, die meerdere kerken in Amsterdam heeft ontworpen, ook na de oorlog nog. Zo is ook de Christus Koningkerk in de Watergraafsmeer van zijn hand, de kerk waar ik […]
Dit is Willem Haanstra, groot kenner van de historie van Bolsward. Hij heeft daar ook meerdere boeken over geschreven. Ik kwam hem gisteren tegen toen ik in Bolsward was voor de opening van de tentoonstelling Nieuwe verten. Willem Haanstra wees mij op het geboortehuis van Laurens ten Cate, waar ik op dat moment pal voor […]
Ach, het was heel gezellig gisteren. Kitty Mul van het programma Kruispunt RKK stond al om tien uur ’s ochtends op de stoep. Het vraaggesprek stond er haast in één keer op. In een kwartiertje was het gebeurd. Daarna hebben we nog een uurtje zitten napraten. Over de jaren zestig. Over de grote leegloop van […]
Dit boek gaat over het bekeringsproces als spiegelbeeld van het proces van geloofsafval. Op de achtergrond speelt de gedachte, die ooit door de psychiater H.C. Rümke is verwoord, dat psychotische ervaringen soms nauwe verwantschap vertonen met de geestelijke crisis die iemand kan doormaken bij een proces van bekering of geloofsafval. Dit soort ervaringen kunnen voor […]
Prent ter herinnering aan mijn Eerste Heilige Communie op 19 mei 1955. ‘Toen hij van het Joodse geloof is afgestapt heeft hij heel erg gedacht aan het stichten van een éénmans godsdienst. Je moest in een huis wonen, aan drie kanten door aarde omgeven. Toen kwam het katholicisme, dat was toen we hier al zaten. […]
Langs het Boterdiep Quilts van mijn zus Mariet Soethout-Mous, momenteel te zien in het Openluchtmuseum Het Hoogeland in Warffum. Ook in de R.K. kerk van Uithuizen is werk van haar te zien.
Brederodestraat 93 Eerste Helmersstraat 208 Dit zijn beelden die op Google streetview tevoorschijn komen als je zoekt naar de adressen Brederodestraat 93 en Eerste Helmerssteaat 208 in Amsterdam. Ze bevinden zich in eenzelfde woonblok tussen de Overtoom en de Jacob van Lennepkade. Op deze twee adressen bracht Willem Frederik Hermans zijn eerste levensjaren door. Zo […]
‘Een kunstenaar heeft een sterke neiging om zijn eigen wil te verheerlijken. Een kunstenaar wil de werkelijkheid naar eigen beeld hervormen. De ware kunstenaar streeft naar onsterfelijkheid.’ Dat beweert Otto Rank in zijn klassiek geworden boek Der Künstler (1907). Ik heb een groot deel van mijn leven met kunstenaars gewerkt en durf dan ook de […]
‘Ik ga de woorden uitspreken van een lied dat ik ken. Alvorens ik begin, strekt mijn verwachting zich uit over het hele lied; ben ik echter begonnen, dan strekt zich, naarmate ik van die verwachting afhaal en naar het verleden overbreng, ook mijn herinnering uit; en het leven van dit handelen van mij strekt zich […]
‘Bewustzijn is ervaring, maar zonder ervaarder. Daar kun je zonder. Dat zelf, dat is een verhaal, dat zijn woorden achteraf. Dat is al moeilijk genoeg, want wat is dan ervaring? Maar wel helderder. Als je spreekt en nadenkt over ervaring heb je geen grootse theorieën nodig. Niks geen kwantumfysica om de subjectieve vrije wil te […]
‘Eind januari dit jaar stuurde het Museum voor Psychiatrie Het Dolhuys in Haarlem mij twee manuscripten toe. De volgende dag vergat ik al lezend in de stoptrein naar Rotterdam op mijn plaats van bestemming op tijd uit te stappen.’ Aldus begint uitgever Ed Brand van Uitgeverij Candide zijn nawoord in het boek Tegen de tijdgeest […]
Ondanks de warmte was de Shaffyzaal vol, eergisteren in Felix Meritis. Lisa Doeland van de stichting Felix & Sofie leidde het gesprek. Wouter Kusters had graag gehad dat het ‘een prettig gesprek’ zou worden, maar ongemerkt werd het toch een stevig debat. Wat er zoal op tafel kwam ga ik nu niet niet samenvatten. Voor […]
‘De kunst staat boven de natuur, omdat zij de ideeën uitdrukt, wier onvolkomen afbeelding de natuurdingen zijn, de kunstenaar uit zichzelf puttende, verheft zich boven de grillige werkelijkheid tot de rede, door en naar welke ook de natuur schept.’ Deze woorden van Plotinus staan groot afgedrukt in het tijdschrift De Stijl, dat in 1917 werd […]
‘Een nog speculatiever idee is voorstelbaar. In literatuur, mu ziek en beeldende kunst kunnen omtrekken, sporen aanwezig zijn van een aanwezigheid die voorafgaat aan het bewuste en ra tionele zoals wij dat kennen. Er kunnen overblijfsels bestaan van een prelogisch, een pregrammaticaal bezinksel van visuele en au ditieve materie, van reeksen (zoals in de vertelkunst en de mu […]
Kort samengevat: het woord is tevens wat het betekent, en het beeld is tevens wat het voorstelt. Ik beweer niet, dat sprake is van een bewijsbare werkelijkheid, of dat één en ander zo behoren te zijn, maar dat het aldus, en niet anders, bij de kinderen der mensen in zijn werk gaat en ervaren wordt. […]
Huib Schreurs kondigt mijn lezing aan. Er was gisteren een behoorlijke opkomst bij mijn lezing in Boekhandel Schreurs & De Groot in Amsterdam. Dat verbaasde mij. Vooraf dacht ik nog: Welke malloot komt er nou op een lezing af met zo’n oubollig onderwerp. De revianen sterven uit en de laatste echte katholiek heeft inmiddels het […]
‘Het ligt in mijn bedoeling dat verhaal over die Plechtige Hoogmis nog verder te schrijven en – gesteund door de vele inzichten uit je boek Modernisme in Lourdes – onze diepere motieven nader te onderzoeken. Overigens Huib Schreurs is al weer enige jaren mede-eigenaar van een filosofische boekhandel in Amsterdam. Het zou mij niet verbazen […]
Klas 1B van het St- Ignatiuscollege, oktober 1960 3 mei, 2014 Zie ook het reünie-verslag op de site van Nard Loonen
Het is oktober 1960. Het klassenbestuur van de gymnasiumklas 1 b van het St.- Ignatiuscollege zit pontificaal vooraan als de klassenfoto wordt gemaakt. Van links naar rechts: Hugo van den Hombergh, Nard Loonen en Jaap de Hoop Scheffer. Gisteren werd die foto opnieuw gemaakt. Na 54 jaar. En weer zaten deze drie vooraan. Older and […]
Donderdagavond gaf ik een lezing in de ISVW in Leusden. Onderwerp: De romantische wortels van het fascisme. Daarna geslapen in het nachtverblijf van de ISVW tussen de sparrenbomen. ’s Ochtends na het ontbijt met de fiets op weg naar Amsterdam, zo’n krappe 50 kilometer. Langs Paleis Soestdijk en het Muiderslot. Bij Diemen heb ik bovenstaande […]
De fotograaf Helmut Newton (1920-2004) maakte geen porno, maar het beeldrijm tussen de twee bovenstaande voorstellingen is wel frappant. Newton had veel op met nazi-esthetiek. De nazi-esthetiek is ook terug te vinden bij een hedendaags kunstenaars als Vanessa Beecroft in haar kritiek op de manipulatie van het vrouwbeeld in media en de reclame. Zo’n […]
‘Het hele proces van het bekendmaken van wat voor ons een nieuwe orde was, gebeurde op een groteske en sarcastische manier. Toen het tatoeëren was afgelopen, sloten ze ons op in een lege barak. De stapelbedden waren opgemaakt, maar het was ons streng verboden om ze aan te raken of erop te zitten en daarom […]
Hoe zat het ook al weer met die relatie tussen de Romantiek en het fascisme? De term ‘fascisme’ is in strikte zin Italiaans en omvat niet het nazisme, maar je kunt het ‘fascisme’ ook opvatten als een containerbegrip voor alle totalitaire ideologieën inclusief die van de nazi’s. De romantische fascinatie voor het esthetische is […]
Gisteren vond de officiële presentatie plaats van het boek Filosofie van de waanzin van Wouter Kusters. Locatie: de achtertuin van Uitgeverij Lemniscaat in Rotterdam. Het was een gezellige boel met veel drank, smaakvolle hapjes en ook live-muziek. Wat je noemt: a garden party. Nooit geweten dat er in Rotterdam zulke mooie buurten zijn. Lemniscaat is […]
Filosofie van de waanzin Felix & Sofie op dinsdag 20 mei Filosofie en waanzin lijken elkaar uit te sluiten. Zonder een helder verstand, geen helder denken en dus geen filosofie. Daar stuit de filosofie op haar grenzen. Denk aan Friedrich Nietzsche, die nog uitbundig filosofeerde terwijl hij op de rand balanceerde, maar vanaf het moment […]
Lezing in boekhandel Schreurs & De Groot Vrijdag 9 mei 2014, 17.30 uur Hoe oprecht was het katholicisme van Reve? Joost Zwagerman heeft ooit beweerd dat er twee typen revianen zijn: de ‘reviaan-met-de-slappe-lach’ en de ‘reviaan-met-de-vrome-frons’. Volgens de eerste categorie is het geloof van Gerard Reve niet echt serieus te nemen. Zijn ‘roomse heisa’ is […]
Bij de crematie van mijn zus Cornelie ontmoette ik haar voormalige geliefde Rob de Leeuw. ‘Woon je nog altijd in datzelfde huis in Zevenaar?’ vroeg ik. ‘Ja,’ zei Rob, maar ik heb er wel een huis naast laten bouwen.’ ‘Als mensen ouder worden gaan ze meestal kleiner wonen,’ gaf ik hem voorzichtig in overweging. Maar […]
Deze foto kreeg ik eergisteren toegestuurd van mijn nicht Fieke. Het is een foto van een schilderij dat is aangetroffen in de nalatenschap van mijn zus Cornelie die op 20 maart j.l. overleed. Ik schilderde het in 1976, zoals links onderin bij de signatuur is te zien: ‘Mous 1967’. Het doek heeft een behoorlijk formaat, […]
‘Maar de ware wijsheid – die tevens waanzin is – toont zich pas in het patroon van de vier. De vierde persoon is de geheimzinnige macht die de grond van de drie geformatteerd heeft. De vier is impliciet en verzwegen en wanneer deze vier geëxpliciteerd – of geëxploiteerd en geëxplodeerd! – wordt, verschijnt het Inzicht. De […]
‘Het Plan dat ik ontwierp in de nazomer van 2007 bestond onder andere uit een grondige en bondige herschrijving van mijn bachelorscriptie met behulp van één A4tje zou de door mij geziene/gedachte waarheid integraal uit de doeken kunnen worden gedaan. Maar al snel na mijn ontvangst van de openbaringen en de genade botste dit voornemen met […]
‘Wat en hoe er precies heilig is aan een hostie of en houten kruis, hoeft de leek niet te weten, en ook de doorgestudeerde katholiek kan zich beroepen op onuitsprekelijke wonderen die menselijk begrip te boven aan. Maar wie geheel alleen – zonder steun van lotgenoten of gelijkgezinden – wordt overvallen door het heilige, die […]
Een selfie van mezelf. Gistermiddag in Elden, aan de rand van Arnhem. Op de achtergrond het GelreDome. Mijn oudste zus Mariet woont in de achtertuin van dit stadion. Het rommelt bij Vitesse, maar daar heb ik gisteren niets van gemerkt. We spraken over alles. Over vroeger. Over nu. Over heden verleden en toekomst. Ik mocht […]
Ik zag de hemel openzwaaien boven de Amstel. Urenlang heb ik gedwaald. Mijn gedachten draaiden in cirkels rond. Ik liep naar het Centraalstation om op de klok te kijken. Ik liep terug naar het park om het grote hek te zien. Ik zag de gouden engel met het zwaard. Ik liep. Ik bad. Ik zong. […]
Daar ik onmogelijke kan weten wanneer mijn laatste uur zal hebben geslagen; daar op mijn leeftijd de ogenblikken die een mens zijn vergund nog slechts bij wijze van genade, of veeleer met een onverbiddelijke gestrengheid worden toegemeten, zal ik hier, uit vrees voor een onverhoeds heengaan, nader ingaan op een werk dat ik ondernam om […]
Huissen, begin jaren vijftig. Mijn vader is niet te zien. Hij nam de foto. Ik sta in het midden. Staand v.l.n.r.: Tante Marie, Tante Luus, mijn moeder, mijn oudste zus Mariet. Zittend: mijn zus Lucie, tante Door en mijn zussen Trees en Cornelie. Gisteren namen we afscheid van Cornelie in het crematorium te Beuningen bij […]
‘Een verrassende bijkomstigheid van Einsteins theorie is het effect van zeer heftige gebeurtenissen – van sterexplosies tot een versnelling van het heelal zelf – op het geheel van ruimte en tijd: er treden trillingen in op zoals wanneer er een tik op een drilpudding wordt gegeven. En het zijn die rillingen in de ruimte zelf, […]