‘Het ligt in mijn bedoeling dat verhaal over die Plechtige Hoogmis nog verder te schrijven en – gesteund door de vele inzichten uit je boek Modernisme in Lourdes – onze diepere motieven nader te onderzoeken. Overigens Huib Schreurs is al weer enige jaren mede-eigenaar van een filosofische boekhandel in Amsterdam. Het zou mij niet verbazen […]
‘Creating an open Mienskip means bringing together people with different backgrounds, whether they are farmers and designers, artists or captains of industry. It means bringing people together from different areas around Europe; birdwatchers from Estonia with artists from the Netherlands, poets from Hungary with farmers from Malta. In this way, Lwd 2018’s cultural programme can […]
Op 15 mei a.s. verschijnt het nieuwe boek van Vincent Icke, Zwaartekracht bestaat niet. Afgelopen zaterdag stond er een interessant interview in de Volkskrant met deze hoogleraar theoretische sterrenkunde en bijzonder hoogleraar kosmologie. Een paar citaten: ‘Oerknal is om twee redenen fout. Ten eerste omdat het suggereert dat na een ontploffing deeltjes vanuit een […]
‘Wat stelt die Friese beweging nu eigenlijk nog voor?’ vroeg iemand mij laatst. Als het nog tien of twintig mensen zijn, dan is het veel. Inderdaad, maar die zitten wel op de vitale posten van de politieke macht en media. Het repressieve krachtenveld wordt misschien niet eens door deze machtcentra zelf bepaald, maar door de […]
‘ Zoals Tomatis niet moe wordt te beklemtonen zou het verblijf van het kind in het moederlichaam zonder het vermogen om doelbewust zijn oren te sluiten en grote geluidsgebieden af te dempen onverdraaglijk zijn, omdat het kloppen van het hart en de verteringsgeluiden van de moeder, van zo extreem dichtbij gehoord, gelijkstaan met het lawaai […]
Behalve de vele Engelse termen waarmee de betogen van de sprekers gisteren bij de voorlichtingsbijeenkomst van ‘Leeuwarden 2018’ waren doorspekt, was natuurlijk de baard van Oeds Westerhof het grote nieuws. Wat heet: the talk of the town. Wat een baard! Licht grijzend, zo licht zelfs dat me even afvroeg of Oeds een spuitbus had gebruikt. […]
‘Nederland ziet zich als een seculier land, waar een radicale ontkerkelijking heeft plaatsgevonden. Maar als het om weigerambtenaren gaat, over besnijdenis, ritueel slachten of seksueel misbruik dan zie je een allergische reactie, iets waarover men zich in Duitsland verbaast. Voor Nederlanders is secularisatie zo’n belangrijk onderdeel van de identiteit dat jullie je steeds blijven afzetten […]
Jos Heitmann is sinds jaar en dag een trouw en kritisch volger van mijn weblog. Lang niet altijd is hij het eens met wat ik schrijf, maar daarin is hij zeker niet de enige. Jos is net als ik oud-ignatiaan, iets ouder dan ik. Hij zat op het Ig van 1956 tot 1962. Ik zat […]
‘In order to understand why we have such unreasonable confidence in the idea of absolute position, we have only to recall that spatial localization underlies all language; syntax is essentially topological in nature. But it is precisely against such consequences of spoken thought (la pensée parlée) the scientific thought must react.’ Aldus Gaston Bachelard in […]
De neiging om het Fries eigene in talige cultuuruitingen eerder te herkennen dan in beeldende kunst of in architectuur is sterker geworden door de nieuwe aandacht voor Friese taalbevordering die sinds de jaren zeventig in Friesland is ontstaan. Als het gaat om de herkenning van een eigen culturele identiteit was de verhouding tussen taal en […]
In de jaren zestig begonnen in Friesland de tegenstellingen tussen het platteland en de grote steden te vervagen. Juist die tegenstellingen waren van oudsher bepalend geweest voor het regionalisme in het algemeen en de Friese cultuur in het bijzonder. Tot nog toe werden de jaren zestig in Friesland vooral gezien als een kortstondige periode van […]
‘In deze aflevering een portret van Huub Mous, kunsthistoricus en publicist. Mous analyseert het gedicht ‘Scheppinkje’ van Leo Vroman en vertelt over zijn voorlezing van het gedicht tijdens een declamatiewedstrijd in 1965. Als boek heeft hij ‘Nader tot U’ van Gerard Reve uitgekozen. De foto uit 1961 komt uit het jaarboek van het Sint Ignatiuscollege […]
Op donderdag 22 april 2004 om 16.37 uur belde ik aan bij het kantoor van de Raad voor de Journalistiek in de Johannes Vermeerstraat in Amsterdam. Ik had bijtijds de trein genomen uit angst voor vertragingen. Zo was ik al een uur te vroeg gearriveerd in deze statige buurt van Oud Zuid, die zich tegenwoordig […]
Kapel van het Ignatiuscollege met glasmozaïek van Joep Nicolas Iedereen ervaart de werkelijkheid vanuit zijn eigen vooronderstellingen, denkraam, geloof of wereldopvatting. Vanuit dat gegeven is het een ijdele gedachte om te menen dat je een ander ooit van je eigen gelijk kunt overtuigen. Dat is water naar de zee dragen. Iedereen wil toch alleen maar […]
Want alles is fragment. Al door het zeggen van het woord Deelt men, scheidt men en schendt Het alomvattende, dat men niet kent, Dat ik aanwezig weet of alleen maar vermoed, Dat ik niet uitspreken kan en toch uitspreken moet, Dat mij beheerst, dat mij gehoorzaamheid gebiedt En als ik zoek en luister, dan vind […]
Jarenlang hield ik een knipselmap bij van mezelf. Als ik iets in de krant had geschreven of iemand schreef iets over mij, dan knipte ik dat keurig uit en bewaarde het. Toen ik in 1977 begon te werken bij de Fryske Kultuerried rouleerde daar nog elke week een knipselmap. Daarin kon je lezen wat er […]
‘Huib kreeg er zin in. Als we nou eens hier in Paradiso het interieur van een kerk nabouwen. We zoeken een paar acteurs die de priesters spelen. We nodigen een koor uit om de Kröningsmesse van Mozart te zingen. Dat is een van de belangrijkste dingen heb ik hier geleerd: zorg dat er een koor […]
‘De menselijke kennis richt zich niet naar de dingen, de dingen hebben zich naar de menselijke kennis te richten; vanuit dit standpunt, dat Kant met zoveel woorden innam, moet de bloei van de metafysica na Kant begrepen worden. Hegel was er de meest markante vertegenwoordiger van. ‘Verstand schöpft seine Gesetze (a priori) nicht aus der […]
Tryntsje Nauta ontvangt Gerrit Bennerprijs (foto: Elske Riemersma) Thom Mercuur als kritisch toehoorder ( Foto: Jacob van Essen)
We schrijven 29 juni 2012. In het toen nog onvoltooide Fries Museum wordt de Gerrit Bennerprijs uitgereikt aan Paul Panhuysen. (zie: hier) Marijke had heel even een brainwave. Ze liet ons fotograferen met de laureaat, Paul Panhuysen (samen met zijn vrouw rechts op de foto), en de toekomstige winnaar van de Gerrit Bennerprijs, Tryntsje Nauta […]
Soms word ik wakker en heb ik zin om iemand plat op zijn bek te slaan. Het komt niet zo vaak meer voor dat ik last heb van rare dromen, maar vannacht was het weer raak. Ik droomde dat ik alles om me heen kon laten ontploffen. Een buitenaards wezen had een chip in mijn […]
‘Vol vreugde prijst mijn hart de Heer! Ja, vol vreugde is mijn hart, omdat ik Uw land mag bezoeken. Zoals de aarts bisschop van Utrecht heeft opgemerkt, heeft alleen in de elf de eeuw een bisschop van Rome Nederland bezocht. Het was paus Leo IX die uit de Elzas afkomstig was. Ik denk ook aan Adrianus VI, […]
‘En dan gaan de mensen er op uit om met verbazing te kijken naar hoge bergtoppen, naar de machtige golven van de zee, naar de brede stromen van de rivieren, die wijdheid van de oceaan en de banen van de gesternten, maar voor zichzelf hebben ze geen aandacht en het maakt hun verbazing niet […]
Het boek Modernisme in Lourdes, Gerard Reve en de secularisering is onlangs verschenen bij Uitgeverij Aspekt. De prijs is 22. 95 Euro. U kunt het boek ook bij mij bestellen door een mail met uw naam en adres te sturen naar: huub [apenstaart] huubmous [punt] nl U krijgt het dan terstond – met een nota […]
‘Bij Jung heeft synchroniciteit echter een andere betekenis dan bij Van den Berg. Voor eerstgenoemde is synchroniciteit een fenomeen uit de psychotherapeutische praktijk. Het betreft coïncidenties die we uit eigen ervaring kennen. In de lift van het universiteitsgebouw noemt een van de aanwezigen de naam van een vakgenote die ik al lange tijd niet meer […]
‘Een andere factor die tot radicale ontkerkelijking heeft bijgedragen is wat je zou kunnen noemen de liturgische schipbreuk. Sedert het zogenaamde ‘afschaffen van het Latijn’ en de introductie van de hervormde mistekst in 1966, de zogenaamde ‘Ordo Novus’, is men massaal weggebleven. Dit omdat in de praktijk de priester in de liturgie van de zondagsdienst […]
Zie voor het gehele artikel, waarin ook Hans den Hartog Jager en Anna Tilroe aan het woord komen: Het Financieele Dagblad van vandaag.
‘Hoe val je van je geloof af? Bij de een, zoals bij mij, loopt het vanzelf, je gaat als protestantse jongen niet meer naar de kerk omdat je iets anders te doen hebt (literatuur, liefde en sport). Bij de ander gaat het in schokken en kost het veel moeite, zie de in Nederland geliefde bekentenisliteratuur […]
De transformatie van het zelf door toedoen van het bovennatuurlijke, dat was iets wat men niet begreep, maar waar men wel belang aan hechtte. Patiënten kunnen zichzelf in de omgeving van bedevaartgangers omvormen tot een nieuwe identiteit, een nieuwe persoonlijkheid, een proces dat ingrijpende veranderingen in het lichaam teweeg kan brengen. Zelfs verlammingen kunnen op […]
Ons geloof in de liefde heeft ons geloof in God vervangen, maar dat neemt niet weg dat de schandelijkheid van de lust ook in dit nieuwe geloof van de liefde is blijven bestaan. Ware liefde is een zaak van het hart en niet van de lust, zo luidt een oud gezegde. Misschien is dat wel […]
‘Waar is tegenwoordig binnen de menswetenschap het grote vergezicht, het adembenemende panorama van veranderingen, zoals Jan Hendrik van den Berg dat eind jaren vijftig nog schetste in zijn prachtige boek Metabletica, of leer der veranderingen. Ik ben geen psychiater en ook geen filosoof, dus ik ga hier ook niemand de les lezen hoe het misschien […]
Algemeen Dagblad, 9.1.2014 (Voor vergroting: klik op het plaatje)
Huub Mous over Huizinga, Van den Berg en de wetenschap der geschiedenis Huub Mous is zonder twijfel de meest bekwame en de meest spraakmakende essayist in Friesland. Nog maar korte tijd geleden liet hij ’Modernisme in Lourdes. Gerard Reve en de secularisering’ het licht zien (Uitgeverij Aspect, ISBN 9789461534149) en nu, dat wil zeggen enkele […]
Wat vele goedonderlegde gelovigen verontrust, is, dat zij de begrippen en vooral de voorstellingen waarop hun geloofsleven scheen te berusten en welke de taal des geloofs hanteert, langzamerhand erkennen als ficties, dat wil zeggen niet als fabels of verzinsels, maar als niet-gewone werkelijkheden. Wat zij niet doorzien, is, dat- deze zogenaamde ficties werkelijke effecten hebben, […]
In zijn Parthénie, ou Histoire de la très-auguste église de Chartres, een boek verschenen in 1609, zegt Sébastien Rouillard van de gestalten aan de portalen van Chartres dat het zijn “beelden van zo exquise en verheven sculptuur, dat louter bij het aanschouwen van dezelve alle Praxitelessen van weleer hun beitels zouden wegwerpen” – en van […]
‘Wij leven in een bezeten wereld. En wij weten het. Het zou voor niemand onverwacht komen. Als de waanzin eensklaps uitbrak en een razernij, waaruit deze arme Europese mensheid achterbleef in verstomming en verdwazing, de motoren nog draaiende en de vlaggen nog wapperende., maar de geest geweken.’ Misschien zijn dit wel de beroemdste woorden van […]
Enige tijd geleden heb ik mij verdiept in een boek dat de ontstaansgeschiedenis behandelt van een wetenschappelijke revolutie die zich onder onze ogen voltrekt. Dit boek, De rand van chaos, over complexe systemen van M. Mitchel Waldrop (1993), heeft niets van doen met wollig holisme of modieus new age denken. Het is keiharde bètawetenschap die […]
Pier Feddema, Ruiteridylle, z.j. (collectie Provincie Friesland) Het was mooi om weer eens terug te zijn in Workum. Als je aankomt op het station word je gedwongen je te voegen in een stramien van rechte lijnen. Haaks op de spoorlijn loopt de weg die naar het hart van Workum leidt, en als je deze weg […]
‘Dit is het tijdperk van de commercialisering van de kunst. Dat is maar een enkel aspect, en een deelaspect, van de verdere verzakelijking van de samenleving. Overal verschuift de macht van de staat naar de markt, van ambtenaren en politici naar ondernemers en financiers. Al die mensen die eens een vrij beroep hadden in vaste […]
