Zelfs al ik ooit een keer in Knokke Voor duizend pronte prostituees De tango dans, vol vuur, langzaam Een valse snik, de stem heel hees Dan zou ik daar geen spijt van krijgen. Al krijg ik dan een andere naam Men mij een veer in de reet zou steken Fuck off, als ik mijn pik […]
‘Ik weet dat Bart Droog en Breukers ruzie hebben. Ik heb beide heren laten weten dat ik daar niets mee te maken wil hebben. Die bloemlezing was sowieso een tussendoortje, mijn reguliere uitgevers zijn Atlas/Contact, Balans en Nieuw Amsterdam.’ Aldus liet Wim Brands mij gisteravond laat per mail weten. Afijn, het blijft een vreemd verhaal […]
Vandaag vernam ik per mail van een van de naasten van Cees van der Pluijm dat hij ernstig ziek is. Om die reden is hij niet in staat om te reageren op mijn e-mail. Hij zal voorlopig nog in het ziekenhuis verblijven. Ik heb het volgende geantwoord: Geachte ….. Heel spijtig om dit te moeten […]
Enige tijd geleden heeft Coen Peppelenbos op zijn weblog een boekje open gedaan over de recensiepraktijken van drs. Cees van der Pluijm. Wie is drs. Cees van der Pluijm? Dat is een lang verhaal. Tot voor kort was hij stadsdichter van Arnhem. Voor wie wil weten wat deze ‘doctorandus’ allemaal op zijn conto heeft staan, […]
‘Wat een grappige man is dat toch, die Huub Mous. Omdat er dagen, ja, soms weken voorbij gaan waarop noch waarin ik aan Keunstwerk (de instelling waar Mous werkt, CB) denk, was ik hem bijna vergeten. Tot vorige week. Toen vond ik, bij het opruimen van wat oude dossiers, ineens enkele brieven van Huub Mous. […]
‘Hoe komt het dat Nederland in de afgelopen 25 jaar zo is veranderd? In Na de val herleidt Hanco Jürgens veel maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland tot de val van de Berlijnse Muur en de nasleep daarvan in Europa. Met het einde van het Oost-Westconflict verloren de oude ideologieën aan kracht, waardoor andere dan de traditionele […]
Hoe kun je een acteur spelen die geen acteur kan spelen? Dat is het moeilijkste wat er is. Een goed acteur die deze rol goed speelt, moet zichzelf geweld aandoen. Toch is het mogelijk, dunkt mij. Zonder te schmieren, want dan val je meteen door de mand als een slecht acteur die een slecht acteur […]
(foto: Wim Bors) ‘In Friesland is een kwetsend boek verschenen. U denkt wellicht aan een Friese Cremer, aan sex en zo. Nee, het is God, om wie het wringt”. Met deze pakkende zin opent dr. Fokke Sierksma — Fries van afkomst, godsdienstfenomenoloog aan de Leidse universiteit van professie, essayist, journalist, criticus en nog enige dingen […]
‘Ik gun de Friezen alle goeds, maar ik kan niet tegen die nuchterheid, die het demonische, het verscheurde, de nachtzijde & de schaduwzijde van de mens & van het menselijk bestaan ontkent. Het zal wel van de openheid van het land, & van de melk komen. De Fries kan alles slechts letterlijk opvatten, & is […]
Dit zijn foto’s van het monument voor Gerard Reve dat in 2006 werd onthuld op het Waterspiegelplein in stadsdeel Westerpark. De foto’s kreeg ik gisteren toegestuurd van Silvia Steiger die daar niet ver vandaan woont in de Marnixstraat. De schaduw van haar gestalte duikt op in de gedenkplaat van het monument, dat ontworpen werd door […]
‘De specifieke discussies over de gevaren van vervuiling of de roofbouw op grondstoffen worden gevoerd vanuit deze twee tegenstrijdige geesteshoudingen. Voor de één ontleent de mens zijn waardigheid aan het feit dat hij dankzij de instrumentele rede het beheer over het universum op zich neemt. Als er problemen opduiken in verband met vervuiling of ecologische […]
De Friese avant-garde In de jaren zestig waaide er nieuwe wind door Europa en ook de kunst werd bevangen door een nieuw élan. De kunst wilde opnieuw beginnen. Nu, Zero, Nul, dat waren de woorden van die tijd. Alles moest opnieuw uitgevonden worden. Opeens had men schoon genoeg al die lyrische en expressieve schildergebaren die […]
Voor het Fysk Festival van 1990 maakte Ids Willemsma een installatie bij paal 12 op het strand van Ameland. Daar werden op de eb- en vloedlijn twee kooiachtige constructies gebouwd, waarvan de ‘eb-kooi’ behangen werd met vijfhonderd klompen. Deze werden vervolgens per schip naar de twaalfmijlszone gevaren en daar te water gelaten. Zo voer een […]
Aldous Huxley maakte omstreeks 1920 per automobiel een reis door Nederland. De Afsluitdijk was er toen nog niet. Toch raakte hij onder de indruk van een kwaliteit in het Hollandse landschap, die we zelf nogal eens geneigd zijn over het hoofd te zien. ‘Een reis door Nederland’, zo schreef Huxley, ’is een reis door de […]
Perspectivische vertekening Huub Mous’ visie op het oeuvre van Lolle Nauta Huub Mous heeft de laatste jaren meermalen aandacht gevraagd voor het oeuvre van Lolle Nauta (1929-2006). Belangwekkende artikelen van zijn hand als ‘Theologie in spiegelschrift’(3 augustus 2011) en, recentelijk, ‘Op zoek naar een ethiek zonder God’ (8 september, 2014) en‘Lolle Nauta en de […]
‘Er is na de Romantiek iets veranderd. Sartre – de kunstenaar – heeft de hel naar de aarde verplaatst, Malraux vecht voor een betwijfelde hemel op aarde en een Achterberg haalt de hele eschatologie naar zich toe en neemt de overwinning op de dood in eigen handen. Het is opmerkelijk, dat behalve van der Leeuw […]
‘Juist omdat echter met de bewustheid ook de nietigheid van het bestaan toeneemt, zal de mens, naarmate hij bewuster wordt, meer geneigd zijn hiervoor een compensatie te zoeken om het gat te dichten, dat hij zelf gegraven heeft. Juist omdat hij in tegenstelling tot een kind niet alleen zijn eigen wereld kent, maar er weet […]
We leven een tijd die gekenmerkt wordt door ‘de gelijktijdigheid van het ongelijktijdige’.‘Alles is voortaan altijd en overal voor handen. Vroeger kon je nog wel eens zeggen dat je iets per ongeluk gemist had, maar dat kan niet meer. De technologie van de nieuwe media heeft elke vluchtweg afgesneden. Je kunt de telefoon niet meer […]
‘Ik heb altijd benadrukt dat de kunstenaar en de beoefenaar van wetenschap niet ieder een apart universum bewonen, maar slechts vaag onderscheiden regionen van een continu spectrum – een regenboog die zich uitstrekt van het infrarood van de poëzie tot het ultraviolet van de fysica, met de vele gradaties daartussen: hybride disciplines als bijvoorbeeld architectuur […]
Nationalisme is een proces van in- en uitsluiting, waarbij het ervaren van een collectieve identiteit een centrale rol speel. Hoe ontstaat zo’n identiteit? Hoe komt het dat mensen bij een groep willen horen die zo groot is dat ze onmogelijk alle leden van die groep persoonlijk kunnen leren kennen: een regio, een natie, een geloofsgemeenschap. […]
‘Het nieuwe erin echter is dat dóór het alledaagse leven van de Brabantse dorpelingen heen een meer fantastisch ele ment komt spelen, en dit geeft deze boeken een cachet waarin werkelijke menschen zich gemakkelijk vergrooten tot zinnebeeldige helden en waarin werkelijke dingen zich gemakkelijk onderwerpen aan tooverachtige verhoudingen.’ Aldus schreef Anton van Duinkerken over de romans […]
(foto’s: Jurjen K. van der Hoek) Het was een volle bak gisteren in Tjepkema’s molen in Heerenveen waar de presentatie plaatsvond van het boek Sies Bleeker, libje yn liende tiid over Sies Bleeker, uitgegeven door uitgeverij Perio van Willem Winters. Een prachtig boekje met een indringend interview dat Eeltsje Hettinga vorig jaar met Sies heeft […]
In het tijdschrift De Tsjerne (jaargang 1954) citeert Fokke Sierksma een Friese psychiater die zijn praktijk had in Groningen: ‘In Fries moat om geestelijk soun te wurden nei Grins farfarre.’ Tiny Mulder legde deze woorden voor aan Jan Wybenga, in een vraaggesprek dat is opgenomen in haar boek Hwer hast it wei? (1971). De […]
‘Wil men aan de vele definities van cultuur er nog één toevoegen, dan zou men kunnen zeggen dat een cultuur het totaal is van aangeleerde gedragsvormen van een menselijke samenleving + de zintuiglijk waarneembare producten en de niet waarneembare voorstellingen die daarvan het resultaat zijn.’ Deze compacte en handzame definitie werd ooit geformuleerd door […]
‘Toch zou ik willen, dring ik er op aan, bepleit ik, dat in een leven en een wereld waarin alles in specialismen en specialiteiten uit elkaar valt en de delen zich verder van elkaar verwijderen, de formulering, het aan de orde stellen, de intelligentie van de emotionaliteit, het alles betreffende, het alles aanrakende vanuit de […]
‘Vrijwel al onze steden hebben het in deze eeuwen vooral na de Tweede Wereldoorlog moeten zoeken in het overschrijden van de grachtengordels die de grenzen vormden, terwijl in voormalige veenkoloniën zoals Gorredijk en Drachten de uitbreiding is gevonden in het “invullen” van de ruimten tussen de vier armen van het kruis van water en […]
Gisteren ontving ik nogal wat mailtjes van bezorgde lezers die zich afvroegen of de reacties van een zekere ‘JdHS’ inderdaad van Jaap de Hoop Scheffer waren. Sommigen maakten zich zelfs zorgen over de staat van paraatheid van het NAVO-hoofdkwartier, gezien de afgewaaide praat van de secretaris generaal. Ik kan u gerust stellen. Deze reacties waren […]
Als we Foucault mogen geloven is de mens door het katholicisme voor het eerst als een seksueel wezen gedefinieerd. Door Augustinus werd een ‘technologie van het zelf’ uitgevonden die door Rome eeuwenlang van hogerhand is opgelegd. Deze technologie richtte zich op de voortdurende ontcijfering van het zielenleven door een zuivering van het libido. Zo raakte […]
Onderstaande tekst is mijn openingstoespraak bij de tentoonstelling van de kunstenaar Jan Steen in de galerie An’s Art aan de Emmakade in Leeuwarden in 0ktober 1989. De minnaars van de hoeren Zijn gelukkig, opgewekt en verzadigd; Maar ik, mijn armen zijn gebroken Van het omarmen van de nevels Dankzij de weergaloze sterren, Die gloeien in […]
De voetbalclub Torino had eind jaren veertig veruit het beste elftal van Italië. Het was wat je noemt een dreamteam. Dat elftal zat op 4 mei 1949 in een vliegtuig dat te pletter sloeg tegen een heuvel bij Turijn. Het zou me niet verbazen als het elftal van Torino voor tekenaar Henk Sprenger model heeft […]
Bovenstaande illustratie tekende ik voor De Harpoen, het schoolblad van het Sint Ignatiuscollege. Mijn eerste getekende bijdrage verscheen in het zesde nummer van jaargang 46, in februari 1963. Eind 1964 kwam ik in de redactie, maar daar ging in september van 1965 al weer uit, vanwege gezondheidsproblemen. Verder werkte ik nog als illustrator mee aan […]
‘Tot zover het opstijgen van de waanzinnige, en de transformatie van de psychoticus van een normaal persoon tot een uitzinnig mysticus. Er schuilt tot zover eigenlijk weinig kwaads in deze hele beweging, deze roes van inspiratie, extase en eenwording. De typisch psychotische problematiek komt eigenlijk pas hierna. Het is therapeutisch gezien ook maar de vraag […]
Het overkomt me niet zo vaak meer, maar vannacht had ik er weer een: een lucide droom. Ik zat op een paard en had het dier volledig in mijn macht. Ik kon naar links en naar rechts, draven en galopperen en als ik wilde hield ik stil of keerde ik om. In het echt heb […]
‘Homo bulla est’. ‘De mens is een zeepbel’. Het leven van de mens spat zomaar uiteen. Deze woorden van Erasmus kwamen bij mij op toen ik van de week de beelden zag van al die kisten met stoffelijke overschotten die werden ingevlogen uit de Oekraïne. Er werd massaal gerouwd in Nederland op een wijze zoals […]
