Archief voor 2011

De sociopathie van de jaren zestig

‘Afgezien echter van deze problematiek zien wij vaak geheel andere 
moeilijkheden. G.K. Van het Reve zegt: God is homofiel. Velen achten
dit een formidabele heiligschennis en grofheid. Maar wanneer men de
volgende redenatie volgt: iedereen is een kind van God, God is alom
tegenwoordig, God is in en met allen, ook de homofiel is een kind en een […]

Lees de rest

Het vertelperspectief in Het Asbakje

Dat is in moaie ûtsmiter, al sis ik it seis, mar ik wol dochs noch 
dat ik de Folkertsma-affêre efteróf slim ûnbefredigjend
. De ‘ófrekkening’ mei Folkertsma en it Folkertsma-tiidrek is bard op grûn fan in pear stompsinnige opmerkingen oer de 
joaden. Mar Bauke hie yn syn stik ek genoch foarbylden oan
wiisd fan in healwize en […]

Lees de rest

Gerard Reve als probleem

Foucault heeft de stelling bestreden dat de 
moderne industriële maatschappijen een tijdperk van toenemende onderdrukking van de seksualiteit hebben ingeluid. Het omgekeerde was volgens hem het geval. Het Victoriaanse Engeland met zijn ogenschijnlijke onderdrukking van de seks liet niet alleen een zichtbare uitbarsting zien van allerlei  ‘ketterse seksualiteiten’, maar vooral ook een nieuw dispositief die […]

Lees de rest

Provo en de dood van God

In februari 1966 verscheen Nader tot U. Kort daarop, op 22 februari stelde Ir. C.N. van Dis schriftelijke vragen aan de ministers Samkalden (Justitie) en Vrolijk (CRM) de inmiddels beroemde passage van de ezel geen smalende godslastering was in de zin der wet. Overigens reageerde hij daarmee op een vergelijkbare passage die eerder verschenen was […]

Lees de rest

Het Fries is meer dan een handicap

‘Mijns inziens moet het Fries een klein plekje houden in de intieme wereld van het gezin, bij mensen wier moedertaal Fries is. Zing je kinderliedjes in het Fries, zeg je koosnaampjes in het Fries, en handicap je kind verder niet in deze tijd van Europa-vorming en globalisering’.’ Aldus Seline Verbrugge van de psychologenpraktijk in Noordwolde […]

Lees de rest

Robert Mulder, de Friese provo

Met zijn opzienbarende huwelijksoutfit zette arbeiderszoon Stolk onbewust een trend, die pas volop betekenis kreeg doordat hij zich als provo 
afzette tegen een aanstaand prinselijk huwelijk. Nadien zouden provo’s en sympathisanten wel vaker in gebleekt of gekleurd spijkerpak voor de ambtenaar van de burgerlijke stand verschijnen. Toen Bernhard de Vries begin 
1967 in een witte […]

Lees de rest

Bodar en de ongelovige Thomas

‘Voorbij aan de waarheid die betrekking heeft op de eindige werkelijkheid van wereld en mens en dergelijke reikt de volle waarheid die voor ons mensen nog mysterie blijft. De mens evenwel zijn geloof en rede geschonken als twee vleugels om tot de beschouwing van de volle waarheid  te komen. Zo Joannes Paulus II in zijn […]

Lees de rest

Charisma, religie en seks

In dit hoofdstuk probeer ik duidelijk te maken dat Fortuyn – evenals andere populisten die de laatste tijd in de West-Europese landen furore 
maken en waarvan Silvio Berlusconi in Italië de meest succesvolle is – 
een latent religieus verlangen aan de dag brengen dat in de hedendaagse 
samenleving sluimert. De verantwoorde religieuze en christelijke omgang […]

Lees de rest

Radicale islam en slappe Romantiek

Het is een erfenis van de Romantiek om te denken dat mens is een organisch onderdeel van de natuur die op zichzelf een bron is van waarheid en natuurlijkheid. Dat impliceert een verbondenheid met een grotere orde, waarin God en mens niet gescheiden zijn in twee registers: natuur en bovennatuur. Voor zover er sprake is […]

Lees de rest

Internet en liberaal communisme

  Veel mensen vinden dat de beste oplossing van het probleem van de globalisering de globalisering zelf is. Dit rampzalige proces, dat een spoor van ellende in de derde en vierde wereld achterlaat heeft inmiddels zijn eigen remedie, namelijk: de vrije-markteconomie, die alle verschillen uiteindelijk zal rechttrekken. Er zijn ook mensen die het hier niet […]

Lees de rest

Internet en paranoia

‘De tijd is vloeibaar en stroomt. Ik ben een lichtkrant in een zwart gat, een ‘laterna magica’ op een vuurtoren, een glazenwasser in een duistere kamer en hier worden alleen piloten geboren. Ik heb een foto in mijn kop. Een luchtfoto van Betondorp. Waar is mijn parachute? Ik druk op ‘eject’, gooi de diskette omhoog […]

Lees de rest

Jopie Huisman en De Kleur van Friesland

De artistieke verdiensten van 
Huisman komen in deze biografie minder aan bod. Eén keer looft 
Van Keimpema diens kwaliteiten 
in alle toonaarden, nadat hij zich 
eerst boos heeft gemaakt over de 
typering die Huub Mous over Jo
pie’ s werk had gegeven in zijn ‘De 
Kleur van Friesland’. “Als ook het 
Hema-publiek voor je valt mag […]

Lees de rest

Levenskunst in de tijd van Big Brother

‘We onderkennen tenslotte dat onze verlangens en ons genot, waaraan voldaan kan worden 
door de hedendaagse kunstproductie, de geheimste en betrouwbaarste instrumenten van de 
hedendaagse ideologie zijn: de gehechtheid aan de esthetische behoefte en het esthetische genot waarborgen de continuering van onze archaïsche wijze van perceptie en ons cognitieve gedrag, net als in alle andere […]

Lees de rest

Alleen op internet kan ik wonen

‘Dan gebeurde voor ons vertrek nog het volgende, dat mij zeer sterk is bijgebleven, ofschoon ik pas veel later de betekenis ervan te weten gekomen ben. (…) Slauerhoff stond voor mijn radiotoestel en vroeg geheel onverwachts: “Weet je ook hoe zo’n ding in elkaar zit?” “Zo ongeveer wel.” “Zou het mogelijk zijn,” vroeg hij toen […]

Lees de rest

Internet en het eeuwige leven

‘In zijn verhaal ‘Del rigor en la ciencia’  bespreekt Borges een rijk waarin de cartografie zo’n mate van nauwkeurigheid had bereikt dat de
kaart ervan net zo groot werd als het rijk dat erop was afgebeeld. Er was geen sprake meer van schaal, oftewel verschil, maar van herhaling. Als model in zichzelf belichaamt zo’n kaart de […]

Lees de rest

Het Frankrijk van Jelle Breuker

Mevrouw Mallez, Frankrijk heeft mij de kans geboden gelukkiger en tevredener te worden dan wanneer 
ik uw land niet had gekend. Frankrijk heeft mij veel gegeven. Des te groter is de eer 
hier te mogen staan. Het voelt alsof ik hier sta op Franse grond. In dankbaarheid mag 
ik een wederdienst aanbieden. Aan u als […]

Lees de rest

Weblog als zorg voor het zelf

Soms is het lastig als je een weblog hebt. Als je iemand voor het eerst ontmoet bijvoorbeeld die zegt dat hij of zij elke dag trouw je weblog leest. Ik sta dan altijd even met mijn mond vol tanden. ‘Jeetje, wat weet die allemaal van mij?’ Beetje domme vraag natuurlijk. Als je blogt word je […]

Lees de rest

Zen en de kunst van het echte leven

Laatst sprak ik iemand die zich verdiept heeft in het Zenboeddhisme. Hij vertelde me dat veel Japanners tegenwoordig gefascineerd zijn door het christendom. Ze zien het als iets exotisch, als een diepe wijsheid die het Westen heeft voortgebracht en die in veel opzichten superieur is aan oosterse religies en denkwijzen. Omgekeerd schieten heel wat Europeanen […]

Lees de rest

De Tao van het cultuurtoerisme

“Insteek is om in het noorden een transitie te maken van een relatief traditionele industrie-productie-economie naar een op kennis gebaseerde economie.” Toen ik deze zin las in het coalitieakkoord 2007-2011, dacht ik: ha, dat snap ik. Eindelijk eens een zin waar ik me iets bij voor kan stellen, een zin waar richting in zit. Een […]

Lees de rest

De schoonheid van het echte leven

Volgende maand is het vijf jaar geleden dat ik met mijn weblog ben begonnen. Destijds had ik geen benul in welke werelden je allemaal met een weblog kunt belanden. Vaak had ik het gevoel dat ik een eigen medium had gecreëerd. Diverse keren werd ik benaderd door journalisten van de echte media die iets wilden […]

Lees de rest

Herinneringen aan Holysloot

‘Nevel hing over het meer en tot hoog langs de bergen. Een ijle, fijn gesluierde mist, waaruit de rood-bruine sparrestammen, de grauwe eiken met hun rimpelige schors en de gevlekte berken vervaald en schim-gelijk oprezen, hun voeten onzichtbaar, hun kruinen als donkere, breedgespreide pluimen, of als een kristallen web, een rag-fijn gewemel van roerlooze takjes […]

Lees de rest

Op weg naar het beloofde land

In zijn boek Nieuw Babylon in aanbouw (1995) beweert James Kennedy, dat niet de rebelse jeugd verantwoordelijk was voor de grote veranderingen van de jaren zestig, maar de ouderen. De ware architecten van het Nieuwe Babylon waren de behoudende regenten die ruim baan gaven aan de nieuwe ontwikkelingen. Dat was een vrij heterogene groep behoudzuchtige […]

Lees de rest

Friese journalistiek in the sixties

Als je de naam Laurens ten Cate intypt op Google, dan komt je al gauw op mijn site terecht. Eerder al heb ik beweerd dat het wonderlijk is dat er zo weinig over die man wordt geschreven. Als journalist was hij een toonaangevend figuur, niet alleen in het Friesland van de jaren zestig, maar ook […]

Lees de rest

Identiteit en verandering

  ‘The turn over of styles and theories that gave the sixties their racketing ebulliance (Abstract Expressionism, Op, Pop Art and so on) has been followed by a sluggish descent into entropy, there seems to be no escape from that spiral.’ Robert Hughes, The decline and fall of the avant-garde, 1973. Elke kunsthistoricus, die de […]

Lees de rest

Lucy Lippard & the sixties

Lucy R. Lippard, geboren in 1931, behoort tot de jonge generatie critici die in de jaren zestig naar voren kwam. Haar 
eerste kritieken dateren uit 1965, waarna zij zich met name 
bezig heeft gehouden met Minimal Ar_en Concept Art. In 1973 
publiceerde zij Six years, The dematerialisation of the art 
object from 1966 to 1972, […]

Lees de rest

Het tijdperk van de kunstbeurs

‘Ergens in onze wereld van geld verdienen, hedonisme, verleidelijke technologie, schaamteloze welvaart en aan de andere kant morele betweterij, ondubbelzinnigheid en controle zou kunst een vrijplaats kunnen zijn van nutteloosheid, onbegrijpelijkheid, inzicht, ambivalentie, plezier en onbehagen.’ Aldus de filosoof Maarten Doorman, die  in 2009 in een ingezonden stuk op de opiniepagina van de Volkskrant op […]

Lees de rest

Clement Greenberg & the art world

‘No culture can develop without a social basis, without a source of stable income. And in the case of the avant-garde this was provided by an elite among the ruling class of that society from which it assumed itself to be cut off, but to which it has always remained attached by an umbilical cord […]

Lees de rest

Clement Greenberg & the sixties

Clement Greenberg was in de jaren zestig zowel de meest 
invloedrijke als de meest controversiële figuur binnen de Amerikaanse kunstkritiek. Invloedrijk omdat hij al sinds de Tweede Wereldoorlog als een fel voorvechter verbonden was geweest met de Amerikaanse avant-garde, waarbij hij in nauw contact stond met veel 
kunstenaars wier carrière hij vanaf het prilste begin […]

Lees de rest

Periodieke systemen in de kunst

Bestaan er natuurlijke wetten voor de ontwikkeling van de kunst? Wetten waarmee je niet alleen stijlperiodes in kaart kunt brengen, maar ook de opkomst, bloei en verval van beschavingen. Lange tijd heeft men gedacht dat dit inderdaad zo was.  Zo tekende Edy de Wilde in 1949 een ontwikkelingsmodel voor de moderne kunst dat hij gebruikte […]

Lees de rest

Toynbee en de tegencultuur

De eerste vindplaats van het woord ‘modern’ ligt aan het eind van de vijfde eeuw. Het Latijnse woord ‘modernus’ werd gebruikt om 
het heden van de nieuwe christelijke cultuur te onderscheiden van de voorgoed voorbije cultuur van de Romeinen. De betekenis van het woord modern heeft nog lang daarna een tegenstelling in zich gedragen met […]

Lees de rest

Het evangelie volgens Paul Verhoeven

‘In Nederland had ik alleen dat beroemde boek van de Vlaamse theoloog Edward Schillebeeckx gelezen: Jezus, het verhaal 
van een levende. Inmiddels ben ik in de Verenigde Staten zo’n duizend 
boeken verder, en ik begrijp ook wel dat die, zeg maar, simplistische 
aanpak van mij – van: dit kan! en: dat kan niet! – alles […]

Lees de rest

Katholicisme in the sixties

Laatst hoorde ik een Egyptenaar op tv vertellen over de tijd dat geestelijk leiders van de islam in zijn land  de dienst uitmaakten. Zo werd er wel eens gediscussieerd over wat je moest doen, als je op weg maar de moskee een scheet liet. Eigenlijk moest je dan terug gaan naar huis, om volkomen rein […]

Lees de rest

In de schaduw van Nieuw Babylon

Jung meende dat alleen psychologisch inzicht kan leiden tot het begrijpen van godsdienstige vragen. Historisch star geworden vormen van denken probeerde hij weer om te smelten en te gieten in voorstellingen van de onmiddellijke ervaring. Dat laatste zou je ook het literaire credo van Reve kunnen noemen. Reve wilde de religie vernieuwen door verstarring om […]

Lees de rest

What a frustrating book!

INGEZONDEN BERICHT VAN JAN GULMANS: Fokke Sierksma in de kritiek. Het is niet de eerste keer, dat Huub Mous aandacht vraagt voor het werk en de persoon van Fokke Sierksma. Op 5 juli 2008 schreef hij een artikel ‘Friesland in Tibet’. Mous vraagt nu (februari 2011) niet alleen aandacht voor ‘Profiel van een incarnatie’ maar […]

Lees de rest

Woorden, woorden, woorden….

Though this be madness, yet there is method in it Shakespeare, Hamlet De menselijke taal wordt gestructureerd door simpele woordjes als ‘ik’, ‘jij’ en ‘hij’. Die kleine woorden zijn zo simpel dat we ons nauwelijks kunnen voorstellen wat er gebeurt als het brein deze woordjes door elkaar gaat halen. Wanneer ‘ik’ ‘jij’ wordt, of ‘jij’ […]

Lees de rest

Camus en de eindeloze jaren zestig

Wat zou Lolle Nauta gevonden hebben van het huidige intellectuele klimaat in Friesland? Dat is natuurlijk een onmogelijk vraag, want Lolle Nauta leeft niet meer. Je kunt er alleen maar naar gissen. Afgaande op wat hij in het verleden allemaal over dit benauwde terpenlandje achter de dijken heeft beweerd, belooft het weinig goeds. In ieder […]

Lees de rest

Plessner en de ‘Homo Absconditus’

VAN JAN GULMANS ONTVING IK DE VOLGENDE BIJDRAGE: Huub Mous heeft een informatief en mooi artikel geschreven over Fokke Sierksma en Lolle Nauta. Echter, hij is er nog niet in geslaagd nauwkeurig aan te geven in welke zin deze twee denkers schatplichtig waren aan Helmuth Plessner. De laatste werkte, zoals bekend, gedurende de periode 1934 […]

Lees de rest

Sierksma en de religieuze projectie (2)

Reactie van Jan Gulmans op mijn log SIERKSMA EN DE RELIGIEUZE PROJECTIE In “Wetenschap als eigenbelang” (van Iersel, 1991) –deze titel lijkt een variant op Sierksma’s “Schoonheid als eigenbelang”– wordt gepoogd de middenweg die Sierksma koos tussen godsdienstwetenschap en psychologie te schetsen. Van Iersel begint zijn studie met een verwijzing naar Sierksma’s dissertatie, waarin deze […]

Lees de rest

De stoptrein nei Grutte boffert

‘Het is blauw en het gaat terug in de tijd’. Rijdend met de bus naar Drachten, op weg 
naar de nieuwe tentoonstelling van Machiel Braaksma, schoot me opeens dit raadsel te 
binnen. Verstoken van een spoorverbinding en vierbaans toegangsweg ligt Drachten te 
dromen in een uithoek van het universum. Je kunt er op twee manieren […]

Lees de rest

Het grensconflict van Fokke Sierksma

  Dit is de verzetsgroep die in de maanden maart en april 1945 de Duitse Sicherheitsdienst in Leeuwarden afluisterde. Van links naar rechts op de foto staan Lo van der Werf, Lykle van Dijk, Eelke Koopmans, Fokke Sierksma en Teake Kuipers. De afluisterpost was gevestigd in het pand van een boekhandel in de Nieuwe Oosterstraat […]

Lees de rest