Archief voor 2011

Welcome to the desert of the real

Ik mag graag met de deur in huis vallen. Aangenaam, ik ben een gedachte. Voor wie wil weten hoe ik er uitzie, heb ik duizend gedaanten, denkbaar tussen de sprong van een elektron en een uil die staart in de nacht. God weet wie heeft mij te vondeling gelegd onder een schedeldak. Ik ben een […]

Lees de rest

De God van Jung

Het is kort na de oorlog in het Zwitserse Bollingen. Links staat Garl Gustav Jung, geheel beschenen door de felle zon, en rechts Victor White, een priester die vrijwel geheel in de schaduw staat. In haar biografie van Jung (2003) hecht Deirde Bair enig symbolisch belang aan dit felle contrast van het licht. De twee […]

Lees de rest

De God van de hersenen

In 2007 werd ik zestig en ben ik gestopt met werken in loondienst, na dertig jaar lang een ‘vrije ondernemer in loondienst’ te zijn geweest. Sindsdien leef ik van de pen. Dat wil zeggen, schrijven is voor mij een wijze van leven geworden. Zo heb ik in de afgelopen jaren op dit weblog een reeks […]

Lees de rest

Religie als natuurlijk fenomeen

‘De meeste mensen geloven in het geloof in God, zelfs degenen die het niet klaarspelen om (de hele tijd) in God te geloven.’ Daniel C. Dennett, De betovering van het geloof, religie als een natuurlijk fenomeen, 2006. In het jaar dat ik geboren werd, in 1947, verscheen De toekomst der religie, het meest controversiële boek […]

Lees de rest

Tussen wrijving en verwondering

Een openingswoord van een tentoonstelling heeft zijn eigen 
regels en wetten. Zo is het raadzaam dat de spreker zijn 
gehoor eerst meedeelt waar hij het over gaat hebben, vervolgens zegt wat hij te zeggen heeft en tenslotte nog 
eens kort samenvat wat hij heeft willen beweren. Alle goede 
dingen gaan immers in drieën: hoofd, romp […]

Lees de rest

Herinneringen, dromen, gedachten

In zijn boek Herinneringen, dromen gedachten (1961) wijdt Jung een heel hoofdstuk aan zijn bezoeken aan Ravenna. In 1912 bezocht hij daar voor het eerst het Mausoleum van Galla Placidia. Deze raadselachtige ruimte die versierd is met prachtige mozaïeken maakte grote indruk op hem. Zo’n tien jaar later bezocht Jung Ravenna opnieuw en weer kwam […]

Lees de rest

De holografische legpuzzel

Ooit stond de wereld stil en was er sprake van eenheid, schoonheid en goddelijkheid. Geboren worden en tot bewustzijn komen betekent verlies en gescheidenheid. Schoonheid daarentegen is van nature goddelijk, ongeacht of degene die schoonheid ervaart zich dat wel of niet bewust is. Hij ervaart een schaduw van de stilstand in het verglijden van de […]

Lees de rest

De bibliotheek van Babel

‘Ergens op een plank, in één of ander hexagoon (redeneerde men) moet een boek bestaan welke de formule en samenvatting is van alle andere delen: er moet een bibliothecaris zijn die het boek gelezen heeft en hij is aan een god gelijk. In de taal van deze zone zijn zelfs nog restanten van de cultus […]

Lees de rest

Zij had een hart

  Toen wij na twee uitputtende, hete nachten weer in het station te Bergen aanlandden, hield oom Leander er aan rechtop te gaan zitten en toen de trein langzaam langs het  perron reed, vond hij de kracht om het lied van Lourdes met hoge stem in te zetten. Zoals wij weken tevoren vertrokken waren, keerden […]

Lees de rest

Who is afraid of…..God?

Deze cartoon van Jos Collignon verscheen gisteren in de Volkskrant. Waarom is hij zo goed? Niet alleen omdat hij een subtiele verwijzing bevat naar de gewraakte cartoon van de Deen Kurt Westergaard, die Mohammed tekende met een bom in zijn tulband, maar ook omdat hij precies laat zien wat veel mensen momenteel denken. God is […]

Lees de rest

Kunst als substituut voor religie

  Vanwaar toch die intellectuele stilstand van veel kunsthistorici die werken voor galerieën en musea, ateliers bezoeken en kunsttijdschriften volschrijven? Vanwaar de krompraat waarover Gerrit Komrij zich zo vrolijk kon maken? Vanwaar dat gedrag als van draaiderwisjen, leden van een religieuze broederschap die zolang in kringen rondlopen tot zij de kluts kwijtraken, iets zien wat […]

Lees de rest

Echo’s van een laatste God

Terry Eagleton geldt momenteel als een van de belangrijkste literatuurtheoretici in Engeland. Hij schreef een standaardwerk over literatuurtheorie en verdiepte zich vooral in de relatie tussen literatuur en ideologie. In de jaren zestig keerde hij zich tegen de formele literatuurkritiek van de ‘new criticism’. In zijn zijn boek The New Left Church (1966) combineert hij […]

Lees de rest

Gebrek als gave

Waarom houdt de overheid zich eigenlijk nog bezig met kunst en cultuur? Het antwoord op die vraag lijkt vanzelfsprekend, en toch is er door de jaren heen heel verschillend over deze ‘waarom-vraag’ gedacht. De zogeheten ‘legitimatie van het kunstbeleid’ is historisch bepaald. Anders gezegd, het is de waan van de dag die het antwoord bepaalt. […]

Lees de rest

Waar blijft de tijd?

Gisteren kreeg ik de nieuwjaarswens van de Stichting Tijd in mijn mailbox. Dit jaar is het 10 jaar geleden dat deze stichting is opgericht door Louis en Inge Le Roy. Waar blijft de tijd? Vrijdag was ik nog even bij ze op bezoek in Oranjewoud. Louis Le Roy wordt dit jaar 87, maar hij maakt […]

Lees de rest