Postmodernisme is een aaneenschakeling van twee tijdsaanduidingen: het verwijst naar de tijd na de tijd van het modernisme. Wie over het posmodernisme wil spreken, kan dus over het modernisme niet zwijgen. Maar ook modernisme is een rekbaar begrip. De eerst vindplaats van het woord ‘modern’ ligt aan het eind van de vijfde eeuw. Het Latijnse […]
Op 7 mei 1986 hield ik een lezing in De Galerie, het kunstenaarsinitiatief in Leeuwarden, dat kort tevoren was opgericht door Gerlof Hamersma en Pieter de Vries. Het onderwerp van de avond was: Postmodernisme en het debat in de kunstkritiek. Na enig graafwerk heb ik het verhaal gisteren op kunnen duiken in mijn archief. Het […]
Hetgeen er geweest is, hetzelve zal er zijn, en hetgeen er gedaan is, hetzelve zal er gedaan worden; zodat er niets nieuws is onder de zon. Prediker 1.9 De kroegen in Leeuwarden kregen in die tijd andere kleuren. In Milaan werden knotsgekke meubels gemaakt en iedereen sprak over labyrintische structuren. De stad leek opeens een […]
‘Michael Zeeman noemde bij de aanbieding van de eerste drie titels (van de serie Fryske Klassieken) aan minister Hedy d’Ancona in mei 1993 de omslagen sentimenteel en goedkoop.’ Dat is alles wat in het standaardwerk ‘Zolang de wind van de wolken waait’ (2006) over Michaël Zeeman te vinden is. Bedroevend weinig voor iemand die een […]
Hij dook vier jaar later ook op bij de stille tocht voor Meindert Tjoelker door Leeuwarden. ,,Jullie hebben hier nu je eigen Diana”, stelde hij vast. Inmiddels was hij een volop Bekende Nederlander en moest ik hem beloven niet in de krant te zetten dat hij hier rondliep. Daarom vertel ik het nu pas. Aldus […]
Ooit heb ik mij voorgenomen om het boek De civitate Dei van Augustinus te herlezen vanuit de optiek van cyberspace. De stad Gods zou dan de virtuele ruimte zijn, dis zich langzaam over de aarde uitspreidt en zich er uiteindelijk mee verenigt. Cyberspace als antithese van de werkelijkheid, die uiteindelijk opgaat in een nieuwe synthese […]
Elke cultuur, de Nederlandse en zelfs de Friese cultuur, is altijd een beweeglijke veelheid van culturen geweest. De Nederlandse tulpen kwamen uit Turkije, de Nederlandse aardappel uit Zuid Amerika, het Friese kostuum heeft is ontstaan uit Sits-stoffen Azië, het Hindelooper schilderwerk idem dito. Alleen zijn Friezen in de negentiende eeuw gaan denken dat er een […]
Gisteren was ik en dagje naar Doetinchem. Wat doet een mens in Doetinchem? Dat ga ik nu niet uitleggen, want dat is veel te ingewikkeld. Het is ook een mijl op zeven om er te komen. Drie uur reizen heen, drie uur terug en onderweg steeds twee keer overstappen. Op de heenweg stopte de trein […]
Ik begon Kuifje te lezen in 1957. Dat was in de vierde klas van wat toen nog ‘de lagere school’ heette. Groep zes dus van de huidige basisschool. Twee Kuifjes-boeken spraken vooral tot mijn verbeelding: Raket naar de maan en Mannen op de maan. Ik droomde ervan later zelf nog eens met die grote rood-wit […]
Racties op mijn log: Abe is niet gekapitteld: ELVIS: Beste Andries, man en paard: een maand of wat geleden kwamen er diverse reacties op het stuk van Huub getiteld: Romeo en Julia. Onder meer ging dat over de relatie tussen wethouder Deinum en gedeputeerde de Vries. De reacties waren niet allemaal even positief voor de […]
Morgen is de verjaardag van Rembrandt. Het is dan 403 jaar geleden dat hij in Gouda werd geboren. Sinds ik drie jaar geleden mocht deelnemen aan een debat in zijn geboorteplaats over de zogeheten Rembrandt-mania, zal ik die verjaardag niet licht vergeten. Er worden trouwens nog steeds festiviteiten georganiseerd rond de geboortedag van ons nationale […]
‘Ergens in onze wereld van geld verdienen, hedonisme, verleidelijke technologie, schaamteloze welvaart en aan de andere kant morele betweterij, ondubbelzinnigheid en controle zou kunst een vrijplaats kunnen zijn van nutteloosheid, onbegrijpelijkheid, inzicht, ambivalentie, plezier en onbehagen.’ Aldus de filosoof Maarten Doorman (zie foto), die onlangs in een ingezonden stuk op de opiniepagina van de Volkskrant […]
Het is al weer maanden geleden dat er binnen de provinciale staten vragen werden gesteld over de eindafrekening van het Frysk Festival. Of beter gezegd, over het ontbreken van die eindafrekening. Het provinciaal bestuur had maar liefst 1 miljoen Euro uit eigen middelen in dit festival geïnvesteerd. Dan wil je natuurlijk ook weten, hoe er […]
De Leeuwarder Courant organiseert in samenwerking met Debatcenrum De Bres een debat over het rapport van de commissie Brinkman over innovatie bij de gedrukte pers en de toekomst van de nieuwsvoorziening in Nederland. Het debat wordt woensdag 1 juli gehouden in het Debatcentrum De Bres, Schoolstraat 4 in Leeuwarden en begint om 20 uur. Deelnemers […]
Jarenlang heb ik gefascineerd gekeken naar de handgebaren van Henk van Os. Als hij weer eens wat op tv kwam vertellen over een kunstwerk keek ik altijd naar die handen. Volgens mij heeft hij zijn roeping gemist en had hij liever dirigent willen worden. Hij praat ook niet, hij dirigeert. De handen vertellen het verhaal, […]
Een verrassende winnaar, je kunt niet anders zeggen. Ik denk dat weinig mensen Marten Winters vooraf hadden getipt, maar opvallend was hoe weinig hem ook de uitverkiezing misgunden. Niemand denk ik. Iedereen was het er over eens dat de jury een verstandige keuze heeft gemaakt. Marten heeft zo’n beetje alles in zich, wat de anderen […]
‘Een karkas dat iedereen de mond snoert’. Onder deze kop beschreef Wilma Sütö in de Volkskrant van 27 januari 1995 de expositie ‘Bits and Pieces’ in Arti et Amicitiae. Deel van de expositie is de uitgebrande BMW van Rob Scholte, de auto waarin hij bij een aanslag beide benen verloor. Het artikel van Sütö zet […]
Melvin van Eldik behoort niet tot de vijf genomineerden die nog in de race zijn om stadsdichter te worden van Leeuwarden. Dat is een grof schandaal. Het is nu al de derde keer op rij dat Melvin wordt gepasseerd voor deze functie. Vorige week vrijdag heb ik op dit log mijn ongenoegen hierover al geuit. […]
Het gonst van de geruchten over de benoeming van de nieuwe stadsdichter van Leeuwarden. De gemeente heeft aangekondigd dat op 23 juni a.s een shortlist van vijf kandidaten bekend zal worden gemaakt. Ra, ra wie zijn dat? In ieder geval niet Cornelis van der Wal, die op zijn eigen weblog heeft laten weten dat hij […]
Telekinese is het in beweging brengen van materie door het aanwenden van (nog) onbekende krachten van de geest. Het fenomeen is nog nooit bewezen binnen een herhaalbare proefsituatie. In de jaren zestig werd op tv een parapsychologisch experiment uitgevoerd, waar iedereen mee kon doen. Ik kan me dat nog goed herinneren. Men had een installatie […]
Eergisteren viel de uitnodiging voor de tentoonstelling Jong in Groningen bij mij in de bus. De opening is op 26 juni a.s. in het Groninger Museum. Henk van Os heeft een keuze gemaakt uit de kunstproductie in Groningen in de periode 1945 tot 1975. Hij wil hiermee een correctie aanbrengen op het beeld van deze […]
Gisteren ontbrandde er zowaar een klein debat op mijn log over de toekomst van de Moanne. Het verband met mijn verhaal over Ids en de koningin ontging mij een beetje, behalve dan, dat ik de namen van Pieter de Groot en Johanneke Liemburg had genoemd. Ik heb het artikel van Pieter der Groot over de […]
Altijd als ik langs Skillaerd fiets, verbaas ik me over de propeller die daar in het gras voor het kerkhof staat uitgestald. Ik heb een tijdje gedacht dat dit voor de sier was, zoals mensen ook wel eens een scheepsschroef in de tuin hebben staan. Maar een van de bladen van de propeller is duidelijk […]
“Net als de verzuiling verloor ook de Friese beweging haar kracht na de oorlog en met name na de jaren zestig. De provincie nam de rol van voortrekker van Friese taal en cultuur over. Dat bracht successen met zich mee (de erkenning als tweede rijkstaal), maar had ook zijn nadelen. De huidige realiteit is dat […]
Dit zijn de Aldegaester Brekken. In de verte ligt Sânfurd. Ik ben er vandaag naar toe gefietst vanuit Leeuwarden. Het was immers prachtig weer. Het ging me precies om dit plekje, waar Gerard Reve op een mooie voorjaarsdag in de maand mei van het jaar 1965, liggend in de zon, een boek las. Welk boek […]
Geen mens te zien. Het hele strandterras van Hotel Mondial is leeg. Het seizoen was vorige week nog niet begonnen in Lido di Jesolo. Afgelopen zondag zou het pas echt losbranden, zo werd ons verteld. Alle stoelen zullen nu ook wel bezet zijn. Vanavond flaneren de toeristen door de lange smalle winkelstraat die parallel koopt […]
Rara wat is dit? Een steen? Een sieraad? Nee, niets van dat al. Het is een venster van albast in het Mausoleum van Galla Placidia in Ravenna. Vorige week om deze tijd stond ik ervoor en keek ernaar. Opeens herinnerde ik mij dat ik hier ooit iets over gelezen had in de autobiografie van Jung […]
Afgelopen zaterdag was het op de dag af veertig jaar geleden dat de bezetting van het Maagdenhuis in Amsterdam begon. Ik was daarbij destijds en schreef er eerder over op dit weblog. Vorige week dinsdag werd in het Amsterrdams Historisch Museum een fototentoonstelling geopend die aan deze gebeurtenis is gewijd. Fotograaf Paul Van Riel woonde […]
Na 43 jaar was ik dan eindelijk terug in Rome. Venetië en Florence heb ik meerdere malen teruggezien, maar Rome nooit meer na dat ene bezoek in het jaar van mijn eindexamen. De herinneringen waren steeds meer gaan verbleken totdat ik alleen nog maar wat foto’s in mijn hoofd had zitten. Ik wist niet eens […]
Na twee weken terug uit Italië moet ik tot mijn verbijstering constateren dat er in Nederland helemaal niets is gebeurd. Ja, de de Toppers hebben het in Moskou niet gehaald en Van Gaal is naar Bayern München. Dat laatste kon je trouwen ook in de Duitse kranten al lezen. Bild had het zelfs groot op […]
Gisteren was ik in Groningen voor de opening van de tentoonstelling van Machiel Braaksma. Deze werd georganiseerd door het USVA in het kader van The identy project. Hieronder de tekst van mijn verhaal. * De eerste keer, dat ik werk van Machiel Braaksma zag, is inmiddels al weer 23 jaar geleden. Het was aan de […]
Na 43 jaar was ik gisteren terug in de Willibrordus-stichting in Heiloo. Dit psychiatrisch ziekenhuis heet tegenwoordig GGZ Noord-Holland-Noord. Ik had een afspraak met de geneesheer directeur, de heer Koetsier. Een paar weken geleden had ik hem een brief geschreven met de vraag of het manuscript, dat ik in de week voorafgaande aan mijn opname, […]
Ik kon het niet laten gisteren om op de valreep nog even de tentoonstelling van John William Waterhouse in het Groninger Museum te gaan zien. Ik was er al meerdere keren langs gelopen. Die Prerafaëlieten zeggen me niet zoveel. Het is kunst die je heel mooi vindt, als je niet zoveel van kunst afweet. Meestal […]
Er wordt wel eens beweerd dat protestanten meer last hebben van depressies dan katholieken. Ik heb dit nooit statistisch bewezen gezien, maar ik kan me er wel iets bij voorstellen. De leer van Luther en Calvijn maakt je niet bepaald vrolijk. Het lot van de mens ligt vast. De genade van God, daar heb je […]
‘Ja mijne heren, de beste gids van Rome komt uit Sittard. Het is een klein stevig gebouwd mannetje, met borstelige, witte wenkbrauwen, een witte snor en een wit baardje dat aan de stevige kin vol moed begonnen is, maar zich dan plotseling bedenkt en er ineens mee uitscheidt. Hij draagt een wit hemd, dat van […]
Bij het schrijven van zijn vierdelige standaardwerk Papsgeschichte der neuesten Zeit (1939) ontdekte de historicus Josef Schmidlin een ongeschreven wet die in de moderne tijd bij de benoeming van pausen aan de dag is getreden. Kort gezegd komt het er op neer dat een progressieve paus altijd wordt opgevolgd door een conservatieve, waarna weer wordt […]
Zo’n 100 miljoen vrouwen op de wereld gebruiken tegenwoordig de anticonceptiepil. Met recht kun je zeggen dat de pil een product van de wetenschap is geweest dat de vorige eeuw enorme sociale gevolgen heeft gehad. Vanaf 1960 kwam de pil grootschalig op de markt. Nederland volgde twee jaar later. De pil heeft grote verschuivingen gegeven […]
Van 1964 tot 1972 correspondeerde Gerard Reve met prof. W. K. Grossouw. Willem Grossouw was in Nijmegen hoogleraar in de exegese van het Nieuwe Testament. Werkend aan de herziene, vijfde druk van de Willibrordvertaling van het Nieuwe Testament raadpleegde hij Reve, die hem allerlei suggesties aanreikte. ‘De Bijbeltaal moet eenvoudig zijn’, schreef Reve, ‘maar behoeft […]
Er bestaat een beoordelingsfout die zo vaak voorkomt, dat het een wonder is dat hij pas zo laat is ontdekt. Pas in 1977 werd door de Amerikaanse psycholoog Lee Ross een cognitieve fout omschreven als de ‘fundamentele attributiefout’. Hij ontdekte dat mensen op een heel rare manier omgaan met hun eigen en andermans fouten. Mensen […]
‘Veel meer dan het onbekende moet je het bekende vrezen.’ Dat was vorig jaar het motto voor het Frysk Festival dat de ingevlogen Vlaming Guy Coolen had bedacht. Pas nu begrijp ik wat die woorden werkelijk betekenen. Het bekende moet je vrezen, want wat onbekend is, daar heb je geen weet van. Hoe zit het […]