Huub Mous

Lees verder bij De Moanne  

Eergisteren ontving ik een lang artikel (bijna 8000 woorden) van Jan Gulmans, getiteld ‘De mislearre aap’. Fokke Sierksma in de ogen van Huub Mous. Jan Gulmans leerde ik enkele jaren geleden kennen in zijn hoedanigheid als redacteur van het Obe Postma Selskip. Hij heeft Fokke Sierksma persoonlijk gekend, onder meer in zijn studietijd in Leiden, […]

‘De mislearre aap’ Fokke Sierksma in de ogen van Huub Mous Jan Gulmans ‘Grensconflict’ is ien fan de beste romans oer de oarloch. It grinsconflikt wurdt utfochten op de smelle stripe tusken libje en stjerre – de eangst spat fan de pagina’s. Ferbylding en realiteit slaan foar master op(Josse de Haan). Het is een grote […]

‘Hij weet te vertellen, dat hij zich goed bewust is waar de fout zit, en wat er de afgelopen dagen gepasseerd is, maar dat hij zichzelf nu weer volkomen in de hand heeft, en eigenlijk wel weer naar huis kan gaan. Als hij in de loop van de dag zijn kleding weer aan krijgt, valt […]

‘De filosoof Plessner heeft in een werk over de 
verschillende trappen van het organische leven 
de menselijke levensvorm met die van plant en 
dier gecontrasteerd als ‘die Positionalität der ex
zentrischen Lebensform’. Het is echter de vraag, 
of men deze excentriciteit mag beschrijven als 
een bestaande toestand, als een eigenschap. Het 
is veeleer een menselijke mogelijkheid, […]

  Fragment uit: Fokke Sierksma, Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde Het is tenslotte nuttig, een aantal elementen op te sommen, die bijna alle of zeer vele messianistische bewegingen gemeenschappelijk hebben. Deze methode blijkt ook op andere terreinen in zwang te komen. Ook zullen elementen worden genoemd die niet universeel of bijna 
universeel zijn; […]

 ‘De blanke cultuur is de beschaving
, waarin de mens er zich bij wijze van spreken principieel van bewust 
geworden is dat hij nooit genoeg heeft, en dat hij dus steeds meer moet, 
veranderen om steeds meer te krijgen. En langzaam maar zeker zal die 
cultuur alle primitieve samenlevingen, voor zover ze niet uitgestorven zijn of […]

‘Porno, daar gaat het allemaal om. Het duurt even voor je het beseft, maar dan komt de klap des te harder aan, in het Haus der Kunst in München: voor de Duitse kunstenaar Thomas Ruff is het maken van een foto net zoiets als het vervaardigen van porno. Voor alle zekerheid: wie hoopt dat dit […]

‘Het zal ook over veel onderwerpen niét gaan, die de lezer misschien wel verwacht. Zo komt nergens de religie aan bod. Voor het Friese verleden en de ontwikkeling van Friese identiteiten is het geloof zeker van 
groot belang geweest. Het had ongetwijfeld een interessant hoofdstuk 
opgeleverd. Maar in de zoektocht die dit boek is, speelt […]

  ‘De promovendus van Iersel maakt een woordspeling op een 
essay van mijn vader, Schoonheid als eigenbelang. Hij constateert dat 
Lacan en Sierksma zich beiden met dezelfde kwesties bezig hadden 
gehouden. Hun antwoorden verschilden echter. Volgens Lacan lost 
de zoon het Oedipusconflict op door symbolisch onderscheid te maken tussen beide ouders; daarna schikt hij zich […]

  Gisteren werd het boek  De Fries. Op zoek naar de Friese identiteit van Erik Betten  gepresenteerd in het Stadhouderlijk Hof in Leeuwarden. Bert Looper en Wybe Wieling hielden een inleiding. Studenten van de Thorbecke Academie presenteerden de resultaten van een enquête naar de opvattingen over de Friese identiteit. Rudi Wester interviewde Erik Betten en […]

‘Vanmorgen heb ik uw website gelezen over de Luisterpost, die mijn ouders in 1945 hadden in de Nieuwe Oosterstraat 9 te Leeuwarden. Tot nu toe wist ik niet dat u prof. Sierksma had beschreven. Dat boek heb ik zelf ook gelezen en overdacht. Over de Luisterpost geef ik af en toe lezingen, voornamelijk in Duitsland […]

Het Harmoniekwartier in Leeuwarden ondergaat binnenkort een ingrijpende verandering. Tussen Schouwburg de Harmonie en de Nieuwestad zal een prestigieus nieuw stadsdeel verrijzen dat vrijwel geheel in het teken zal staan van kunstonderwijs en popmuziek. Maar hoe zit het met het biljarten? Biljart en schouwburgbezoek zijn in Leeuwarden van oudsher nauw met elkaar verbonden. Tegenover De […]

Tijdens het Frysk Festival in 1995 dat als thema had Salut au monde – naar het gelijknamige lange gedicht van Walt Whitman  – ging Dalstra op zoek naar wat hij noemde ‘het poëtisch systeem van Friesland’. Hij selecteerde een aantal locaties die een relatie hadden met persoonlijke herinneringen. Hier werden handelingen uitgevoerd en  teksten voorgedragen […]

Ooit heb ik mij, na het lezen van een lyrische recensie, de ‘Verzamelde gedichten’ van Hans Faverey aangeschaft. Dat was een miskoop. Ik heb niets met dat soort poëzie. Bij elk gedicht denk ik, waar gaat dit eigenlijk over. Ik zie vooral het wit tussen de regels en niet de woorden zelf. Die woorden zeggen […]

Het is bekend dat in de eerste naoorlogse jaren de verschrikkingen van de Holocaust vrijwel collectief werden verdrongen. De aanvankelijke verbijstering over wat had plaatsgevonden maakte al gauw plaats voor een vrijwel totale oriëntatie op de toekomst. De euforie van de jaren zestig is achteraf ondenkbaar zonder deze voorafgaande, radicale verdringing van de oorlogsellende in […]

Al vanaf mijn vroegste jeugd kijk ik televisie. Maar vroeger was tv iets anders dan vandaag. Vooral in de in eindeloze jaren vijftig was de televisie iets magisch, vooral als je nog een kind was. Wonderlijk dat sinds de jaren vijftig het collectieve geheugen voornamelijk bestaat uit beelden die op tv zijn gezien. Als je […]

Er zijn mensen die een gruwelijke hekel hebben aan het spreken in het openbaar. Ik niet. Misschien wel omdat ik jarenlang heel verlegen ben geweest. Misschien ook wel omdat ik  als een acteur wil ontsnappen aan mezelf. Hoe dan ook, ik vind leuk om het spreken in het openbaar en ik heb het ook vaak […]

Sinds de jaren zestig ben ik een groot liefhebber van het Franse chanson. Barbara hoort bij de absolute top van Brel, Brassens en Ferré. Onderstaand verhaal is een iets bewerkte passage uit een artikel dat voor het eerst verscheen in in 1985 in het tijdschrift Boud, architectuur en vormgeving in Friesland. * Ik ben nooit […]

Voor mijn bijdrage aan het boek Tegen de tijdgeest, terugzien op een psychose (2011) heb ik mij proberen te verdiepen in de geschiedenis van de Sint Willbrordus-stichting in Heiloo. Ik bezocht deze inrichting in april 2009, en sprak toen met de geneesheer-directeur die mij inzage gaf in mijn eigen medisch dossier uit 1966. Hij wees […]

Onderstaande tekst verscheen aanvankelijk onder de kop Katholieke Illustratie.  In vier jaar tijd kreeg ik er 63 reacties op. Ik heb ze maar verwijderd, want anders dan veel mensen denken, ben ik geen verzamelaar van oude jaargangen van de Katholieke Illustratie. Mijn weblog is ook geen marktplaats. Het verhaal ging eigenlijk ook niet zozeer over […]

Zaterdagavond zag ik op de BBC de fascinerende documentaire A Night at the Rijksmuseum. Niet zozeer wàt er getoond werd was fascinerend, als wel de wijze waarop de presentator verkeerde in een permanente staat van opwinding die soms grensde aan een totale extase. Zijn verbazing over wat hij te zien kreeg was zo groot, dat […]

Eergisteren was in de uitzending van Pauw & Witteman een militair te zien die aan vijf uitzendingen naar Bosnië en Afghanistan een Post Traumatisch Stress Syndroom (PTSS) had overgehouden. Hij had een ‘hulphond’ die hem hielp zijn oude leven weer op te pakken. Voor Nederland, zo begreep ik, is het fenomeen ‘veteranenhond’ een nieuwe ontwikkeling, […]

Zoals het er nu uitziet zal ik nooit in een bejaardentehuis terechtkomen. Laat staan in een verzorgingstehuis. Dat is dan gewoon te duur geworden. Niet dat ik daar rouwig om ben. Ik red me wel, al moet ik me met een skilift naar boven hijsen. Nee, zorgen maak ik me niet. Waar ik me zorgen […]

Ooit heb ik op het kerkhof in Bakhuizen, waar het merendeel van mijn voorouders met kroost en aanhang begraven ligt, een graf gezien van een tante die gestorven was op 18-jarige leeftijd. ‘Ze heeft haar plicht gedaan’, stond er op de steen te lezen. Ik heb dat altijd een fascinerende tekst gevonden. Wat zal ze […]

‘In een brief welke men lange tijd voor apocrief hield, maar die thans als 
echt wordt beschouwd, verklaart de wijsgeer Plato, dat hij een bepaalde doctrine van zijn leer schriftelijk niet heeft vastgelegd en dat hij zulks ook nimmer zal doen. Niettemin zou zijn leer, zo zei hij, nooit verloren gaan. In de menselijke ziel […]

‘Huub, prachtig verhaal, echter een foutje, ik geneer me heel beslist nergens voor, het artikel en  de foto bewaar ik dan ook nog trots in mijn archief, met vele andere artikelen uit die tijd. Het was geweldig mijn oude kunstmaatjes weer eens te zien en bevestigd te krijgen dat het een unieke periode is geweest […]

  ‘Foto’s uit de jaren, die direct vooraf gingen aan deze indringende gebeurtenissen in mijn leven, roepen bij mij sterke, onbestemde en vaak onverklaarbare gevoelens op, om van muziek uit die tijd nog maar te zwijgen. Telkens ervaar ik een schok van herkenning die ik niet goed thuis kan brengen, alsof mijn hersencellen van toen […]

  Veel bekende gezichten gisteren bij de opening van de BKR-tentoonstelling in het HCL in Leeuwarden. Sommigen had ik in jaren niet meer gezien. Martine Bakker was helemaal uit Lelystad gekomen. We haalden herinneringen op over die bewogen tijd, eind jaren zeventig begin jaren tachtig.  Martine was zeer activistisch in die tijd. Soms stonden we […]

Op 13 mei j.l. overleed de Oostenrijkse kunsthistoricus Werner Hofmann. In Nederland heeft zijn dood, voor zover ik weet, geen enkele aandacht getrokken. En dat is vreemd, want Werner Hoffmann wordt toch algemeen beschouwd als een van de belangrijkste kunsthistorici van de vorige eeuw. Ik kwam er toevallig achter dat hij overleden was, omdat ik […]

Ondanks de volop brandende terrasverwarmers wilde de temperatuur gisteravond niet echt aangenaam worden op de binnenplaats van de Blokhuispoort. Een Culturele Pitstop, zo heette deze meeting in het kader van de manifestatie CH 2018. Het werd hoog tijd dat de organisatie iets van zich liet horen, want het leek een eindeloze winterslaap te worden die […]

De heropening Rijksmuseum trok 20.000 bezoekers, zo werd vanochtend bekend. Een lange rij mensen stond bijna tot middernacht te wachten op het Museumplein. Onderwijl werd in de gerestaureerde bibliotheek – voor de gelegenheid met neon opgeleukt – het zoveelste tv-programma uitgezonden, waarin bekende Nederlanders bijna in katzwijm vallen over hun favoriete topstuk in het museum. […]

Doorgaans wordt het begrip ‘Romantiek’ opgevat, zoals het in het begin van de negentiende eeuw werd geijkt, dat wil zeggen: als een poging om het banale te verheffen tot het verhevene, het gewone tot het geheimzinnige, het bekende tot het onbekende, en het eindige tot de oneindigheid. Romantiek is de cultuurstroming van het gevoel, de […]

Judith Boer in 1972 ( foto: Paul Jansen) Van Willem Haanstra uit Bolsward ontving ik het bericht dat vanochtend om 9.15 uur Judith Boer is overleden. Ze is 77 jaar geworden. Willem Haanstra is bezig met een artikel over Judith Boer en de dichter Nico Verhoeven (1925-1974), dat binnenkort in De Moanne verschijnt. Ik heb […]

In maart 2013 overleed Jan Frearks van der Bij in een verzorgingshuis in Bartlehiem. Hij werd negentig jaar oud. Van der Bij werd in 1922 in Drachten geboren. In 2007 heb ik hem voor het laatst ontmoet. Ik sprak hem een hele middag. Het interview vond plaats bij hem thuis, in zijn woning de wijk […]

Onderstaand artikel verscheen eerder in het tijdschrift De Moanne (april 2003) en is later opgenomen als laatste hoofdstuk van mijn bijdrage aan het boek Tegen de tijdgeest, terugzien op een psyschose (2011) Mijn vader stierf op een zondagmiddag in mei. ’s Ochtends had ik nog aan zijn bed gezeten in een hoge kamer in het […]

Ik was in het nieuwe Fries Museum vannacht. Ik moest dweilen. De vloeren van het nog niet geopende gebouw waren nodig aan een schoonmaakbeurt toe. Door af en toe wat te soppen verdiende ik wat bij. Ik pakte de klus voortvarend aan. Alleen het water was een probleem. Dat was maar beperkt voorradig. Sinds kort […]

Ik was weer even thuis vannacht. Mijn moeder stond boven aan de trap. Ik ging niet naar binnen, want het was al laat. Met een groep mensen zou ik nog naar Ameland gaan. Het was inmiddels aardedonker geworden. Een goede bekende (we zullen hem B. noemen) was stomdronken. Ik zag het aankomen, met zijn allen […]

  Het was oorlog. Ik bevond me in een stad in de woestijn, ver voorbij het Rifgebergte. Hoog in de lucht vlogen gevechtsvliegtuigen die zich opmaakten voor een bombardement en op de Dam achter mij werd de loper uitgelegd voor eens stoet kardinalen met hermelijnen mantels. Niet alleen B52 bommenwerpers vlogen over, maak ook grote […]

Deze kaars heeft slechts even bij mij op de schoorsteen gestaan. Ik heb hem van de week laten maken bij kaarsenmakerij Johpie in Burdaard. Hij was bedoeld voor Gryt van Duinen, die gisteravond afscheid nam van Omrop Fryslân tijdens een feestelijke bijeenkomst in Café de Ossekop in Leeuwarden. Er werden mooie woorden gesproken en er […]