.Gerard Reve bekeerde zich tot het katholicisme in 1966, midden in een periode waarin katholiek Nederland in een diepe crisis verkeerde. De crisis had niet alleen te maken met een snel veranderende maatschappij, waarin voor rijke roomse leven van weleer geen plaats meer was. Het was primair een crisis binnen het katholicisme zelf, waarbij processen […]
Is de religiositeit van Reve te plaatsen binnen de eeuwenoude traditie van de christelijke mystiek? In zijn artikel ‘De pijn van een gemis’, dat is opgenomen in de in 1990 verschenen bundel ‘Eigenlijk geloof ik niets, essays over het werk van Gerard Reve’, doet de ongeschoeide karmeliet Frans Vervooren een poging daartoe. Hij karakteriseert de […]
In de recent verschenen bundel met herinneringen aan Gerard Reve is een interessante beschouwing opgenomen van Joost Zwagerman. Volgens hem zijn er twee typen revianen: de ‘reviaan met de slappe lach’ en de ‘reviaan met de vrome frons’. Volgens de eerste categorie is het geloof van Gerard Reve niet echt serieus te nemen. Zijn ‘roomse […]
“Door het beeld dat ik, al moeizaam voortvragend, opbouwde, werd ik ongelooflijk geil, bijna tot aan die gloed toe, waarbij het verlangen nauwelijks nog lichamelijk is maar de kracht krijgt van een heimwee of sprakeloze vroomheid.’ In deze passage uit zijn boek ‘Nader tot U’ laat Reve het intrinsieke verband zien dat de seksuele extase […]
Het Zaailand in Leeuwarden is de laatste jaren bezaaid met leugens en bedrog. Het begon allemaal met een zak geld van Abe Bonnema, een dode architect die – zo wil het verhaal – wil regeren over zijn eigen graf. Daarna volgde een foutieve interpretatie van wat er in de statuten van de Bonnemastichting te lezen […]
Het gaat niet goed met de Mondriaan Stichting. Deze instelling is in 1993 door het Rijk in het leven geroepen om kunstsubsidies te verdelen onder musea en kunstinstellingen in Nederland. Ook incidentele activiteiten worden door de Mondriaan Stichting gesteund. Daarvoor is heel veel geld beschikbaar. Om de besluiten wie wèl en we niet geld krijgt, […]
De geredde paarden gaan niet naar de slacht. Dat is een hele opluchting, hoe absurd dat gevoel ook is, als je bedenkt dat paardenslachter zich niets van dit soort calamiteiten aantrekt. Het dramatische gebeuren vorige week heeft heel wat columnisten en hoofdredacteuren aangezet tot moralistische beschouwingen over de domheid van de mens en de wijsheid […]
Er zijn misverstanden die zo groot zijn, dat je ze nooit meer uit de wereld krijgt. Zo denken veel mensen dat ik directeur van Keunstwurk ben. Dat ben ik niet. Sinds het bestuur van Keunstwurk ooit in haar wijsheid besloten heeft om mij niet tot directeur te benoemen, zijn anderen gaan denken dat ik dat […]
Het tv-debat tussen Bos en Balkenende schijnt nipt door Bos gewonnen te zijn. Mij was dat niet zo opgevallen. Ik zag vooral twee verkrampte debaters wanhopig proberen het grote ideologische verschil tussen hen beiden te markeren, terwijl hun betoog steeds verder wegzakte in een technocratisch verhaal over inkomensverschillen. De weinige keren dat Bos door het […]
Het is al weer twee jaar geleden dat Kees ’t Hart uit Leeuwarden naar Den Haag vertrok. De plaatselijke literaire club organiseerde in samenwerking met Asing Walthaus van de LC destijds een zinderend afscheidsfeest. Nooit heeft deze stad meer geswingd als op die laatste avond van Kees. Asing had voor die gelegenheid een persifage vervaardigd […]
‘Het songfestival voor minderheidstalen Liet Ynternasjonaal keert na twee buitenlandse edities in 2008 terug in Friesland. Het evenement wordt dan gehouden in samenwerking met het Frysk Festival’. Aldus meldde gisteren de Leeuwarder Courant. Onno Falkena en Ivan Pel zouden dit namens de Stichting Liet hebben laten weten op de website van de organisatie. Ik ben […]
Gisteren werd voor de vierde keer het jaarlijks symposium gehouden van de Stichting Tijd. Dat gebeurt elk jaar op 31 oktober. Dat is niet alleen ‘Hervormingsdag’ waarop Luther wordt herdacht, maar ook de ‘Billy Graham van het onkruid’. Zo is deze andere hervormer immers wel eens genoemd. We spreken over Louis Le Roy. Gisteren werd […]
In zijn column in de LC van 18 oktober j.l. gaat Trinus Riemerma tekeer tegen de hedendaagse uitwassen van het monotheïsme. Onder de titel ‘Eigen goden eerst’ houdt hij een pleidooi voor het oude Germaanse polytheïsme waar Wodan, Thor, Thius en Freya nog als rauwdouwers door de Germaanse hemel jakkerden. Van ethiek en etiquette wisten […]
Gistermiddag werd in Galerie BAS in Sneek de tentoonstelling geopend van Hannie Kamstra en Bartle Laverman. Bartle had mij gevraagd voor deze gelegenheid een liedje te zingen. Niet zomaar een liedje, ‘Ne me quitte pas’ van Jacques Brel. Het leek hem leuk dat ik samen met Abe de Vries een kunstje zou doen. Abe een […]
. Vorige week meldde de Volkskrant dat er sprake is van een ‘canon-rage’. Plots wil elke stad of regio zijn eigen canon hebben. De landelijke canon zou vooral als een ‘inspirerend fundament’ moeten fungeren. Nou dat hebben we inmiddels gemerkt. ’s Avonds op Nova veegde onze nationale geschiedenis-clown Thomas von der Dunk meteen de vloer […]
Toen ik in 1977 naar Friesland kwam waren heel wat kunstenaars mij voor geweest. Fryslân was in die jaren – meer misschien dan ooit – ‘it beste lân fan de ierde’ . In het voetspoor van Gerard Reve die al in 1964 in Greonterp neerstreek in huize Het Gras, kwam begin jaren zeventig een ware […]
Bij de eerste openbare debatavond in het kader van Fryske Fiersichten, die donderdagavond in Sneek werd gehouden, ging het er wonderlijk aan toe. Dat valt tenminste op te maken uit het verslag van Pieter de Groot in zijn rubriek Dwêrs in de LC van vrijdag. Niemand van de aanwezigen durfde Fries te spreken, zelfs de […]
Bij het debat over Fryske Fiersichten, dat eergisteren bij Ed Nijpels thuis werd gehouden, kwamen heel wat zinnige suggesties op tafel. Vertegenwoordigers uit het cultuurveld zoals Jos Thie, Stef Avezaat, Thom van der Goot en Albert van de Kooy pleitten ieder op hun eigen wijze voor het inzetten op creativiteit en innovatie. Suggesties die naar […]
Met de dikke geldbuidel van Nuon al in gedachten droomt het Provinciaal bestuur over de toekomst van Fryslân. Geld zat maar geen ideeën. Daarom moeten we met zijn allen gaan discussiëren over Fryske Fiersichten. Op 12 oktober a.s. wordt de eerste van een reeks openbare discussies gehouden in de Martinikerk in Sneek. Burgemeester Arno Brok […]
Mijn tirade gisteren tegen de uitspraken van Arno Brok over de voordelen van drietalig onderwijs heeft tot nogal wat beroering geleid. Zowel per mail als telefonisch kreeg ik reacties binnen. Zo werd ik er op gewezen dat veel mensen ten onrechte denken, dat kinderen maar een beperkte ruimte in het hoofd hebben om talen op […]
Arno Brok weet hoe je in de publiciteit moet scoren. Dat doet hij als burgemeester van Sneek en dat deed hij voorheen als cultuurwethouder van Leeuwarden. Ook in die vorige functie wist hij keer op keer op verrassende wijze de aandacht op zich te richten. Was het niet als promotor van een Friestalige inzending naar […]
Op mijn log van 19 juli j.l. heb ik de prangende vraag gesteld: Wie volgt Bertus Mulder op? Inmiddels zijn we twee en halve maand verder en nog altijd heeft zich geen enkele kandidaat van enige statuur gemeld. Wel kunnen wel inmiddels één mogelijke kanshebber wegstrepen. Oeds Westerhof, voormalig directeur van Keunstwurk en tegenwoordig werkzaam […]
Wie na Adorno nog de moed heeft een esthetische theorie te ontwerpen staat voor een pijnlijk dilemma: aan de ene kant de valkuil van de dialectiek waarin elke uitspraak over vooruitgang onontkoombaar lijkt te verdwijnen, aan de ander kant de draaikolk van de semiotiek, waarin elke betekenisgeving in de taal gaat rondtollen in een leegte […]
De dood zit elk mens op de hielen, ook al probeert iedereen krampachtig aan die laatste afspraak te ontkomen. Daartoe zijn er heel wat listen bedacht. De kunst bijvoorbeeld. Als we Nietzsche mogen geloven heeft de mens de kunst uitgevonden om niet aan de waarheid te hoeven sterven. Eén van de listen die de kunst […]
Gistermiddag was ik in Groningen. Al zes jaar lang geef ik daar gastcolleges bij Academie Minerva. Vier maanden per jaar elke woensdagavond en dat bevalt me uitstekend. Even weg in een andere wereld. Elke keer een groep kritische jonge mensen die je altijd weer bij de les houden. En bovendien een mooie gelegenheid om even […]
Als ik een top tien zou moeten maken van hedendaagse clichés dan zijn er twee begrippen die strijden om de eerste plaats: ‘het einde van de groten verhalen’ en ‘botsende beschavingen’. Overal kom je deze woorden tegen, terwijl weinigen nog weten waar ze in feite op doelen, laat staan dat ze ooit een letter gelezen […]
Daar zaten ze dan, de nieuwe en scheidende hoofdredacteur van het literaire internettijdschrift Farsk. Zomaar op een terras op een zaterdagmiddag in Leeuwarden. Yva – in het dagelijks leven Ytjse Hoekstra genaamd – had ons daar betrapt. Abe en ik hadden een date. Niet zo handig om dan op het terras van Wouters af te […]
Gisterenmiddag was ik bij het programma De Koperen Tún van Omrop Fryslân. Op de foto in het midden Gerard van Klaveren, voorzitter van de werkgroep Frysk Festival. Links van hem mijn collega Sjouke Nauta die aanwezig was in verband met het Freeze Festival (what’s in a name?). En rechts, nog net in beeld, een popmusicus […]
Op 4 augustus j.l. wijdde ik mijn log aan good old Wim van Krimpen. Hij was in opspraak was geraakt door de verkoop van het schilderij ‘landschap met stad’ van de Russische schilder Ilja Masjkov. Ik werd op de zaak geattendeerd door HP journalist Nicolas Hetsen. Mijn log was feitelijk niets meer of minder dan […]
Gisteren werd ik gebeld door Karen Bies van Omrop Fryslân. Of ik vrijdag a.s. in haar programma De Koperen Tún wilde komen om te praten over het Frysk Festival. Gerard van Klaveren, de voorzitter van de werkgroep, is er dan ook. Vanochtend (om acht uur) werd het advies van de werkgroep openbaar, dus kan ik […]
De stofwolken rond de blunder van paus Benedictus trekken weer wat op. Het is vermakelijk om te lezen hoe in allerlei hoofdredactionele commentaren een poging wordt ondernomen om theologische verantwoorde kanttekeningen bij dit gebeuren te plaatsen. Zelfs de opiniepagina van de NRC vult zich opeens met theologische beschouwingen. Sommige commentaren zijn heel voorspelbaar. Zoals de […]
Er schijnt iets merkwaardigs aan de hand te zijn met Kate Moss. In een paar dagen tijd heb ik nu al drie grote artikelen over haar gelezen. Aanleiding is natuurlijk de tentoonstelling die in Amsterdam is te zien van foto’s die van dit topmodel zijn gemaakt. Op zich al merkwaardig: een fototentoonstelling van een fotomodel. […]
De blunder van paus Benedictus XVI met zijn uitspraak over de islam krijgt verstrekkende gevolgen. Het Vaticaan heeft de bewaking van de paus opgevoerd tot de hoogste staat van paraatheid. Libische terreurcellen hebben gedreigd met een aanslag op de Sint Pieter. De symbolische waarde van een dergelijke kalamiteit zou die van 9/11 verre overtreffen. Eén […]
Deze week kreeg ik het advies van de werkgroep Frysk Festival per mail toegestuurd. Deze ‘Handreiking voor een toekomstig Frysk Festival’ is nog niet openbaar. Pas op woensdag 20 september a.s. om 8 uur ‘s ochtends zal het vrijgegeven worden voor de pers. Mij werd dus vriendelijk verzocht dit stuk als vertrouwelijke te beschouwen. Ik […]
Binnen de islamitische wereld is woedend gereageerd op uitspraken van paus Benedictus XVI over de islam. De paus maakte de gewraakte opmerkingen tijdens een rede op de universiteit van Regensburg. In zijn toespraak ging hij in op de verschillen tussen de islam en het christendom en de relatie tussen geweld en het geloof. Hij citeerde […]
Norbert de Jonge is bestuurssecretaris van de PNVD, de Partij voor Naastenliefde, Vrijheid en Diversiteit, ook wel ‘de pedopartij’ genoemd. Gisteravond was hij met twee andere bestuursleden op bezoek in de ‘late night talk show’ van Jeroen Pauw en Paul Witteman. Dat leverde spraakmakende televisie op. De beide interviewers hadden vooraf besloten tot een harde […]
In het eerste deel van zijn omvangrijke autobiografie doet de katholieke theoloog Hans Küng verslag van zijn ontmoeting met de beroemdste protestantse theoloog van de vorige eeuw, Karl Barth (rechts op foto). Zij troffen elkaar op 17 april 1964 in Bazel. Tot ontzetting van Küng liet Barth toen weten dat hij gestopt was met zijn […]
“Soms is het ook zo dat de inhoudelijke kwaliteit minder aandacht krijgt, omdat het management beroepshalve niet deskundig is daarover mee te praten of op zijn minst ver is komen te staan van de concrete gang van zaken op de werkvloer. Dit kan leiden tot situaties waarbij de meest fundamentele zaken (voor wie werken wij, […]
Als ik alle commentatoren moet geloven is de wereld na 9/11 zich zelf niet meer. Het gaat nog decennia duren voor we de impact van deze gebeurtenis kunnen doorgronden. Aan mijn hoela, denk ik dan. We praten mekaar de afgrond in. Defaitisme is tegenwoordig gemeengoed geworden. Na de eeuwigdurende holiday van de onbezorgde jaren negentig […]
Gisteren was het een drukte van belang bij de opening van de tentoonstelling Tsjin it ferjitten/ Tegen het vergeten bij Tresoar in Leeuwarden. Veel bekende gezichten, mooie foto’s, prachtige gedichten en veel drank die op zo’n late vrijdagmiddag uitstekend naar binnen glijdt. Bij dit soort gelegenheden hoor je nog eens wat. Zo lijkt het succes […]