Er is iets misgegaan met mijn identiteit. Ik weet niet precies wanneer het begonnen is, maar ik vermoed dat het te maken heeft met mijn weblog. Sinds 2006 schrijf ik vrijwel dagelijks over van alles en nog wat. Dat leek aanvankelijk een onschuldige bezigheid. Ik had iets meegemaakt, dacht ergens over na en zette dat op papier. Maar na verloop van tijd begon het papier terug te praten. Eerst heel zachtjes, later steeds nadrukkelijker. Op een ochtend trof ik een tekst aan die ik mij niet kon herinneren geschreven te hebben. Hij stond onder mijn naam en was bovendien beter dan mijn eigen werk. Dat laatste vond ik verdacht.
Ik heb onmiddellijk een onderzoek ingesteld. Als eerste verdachte kwam mijn dubbelganger in aanmerking. Die bleek echter over een uitstekend alibi te beschikken. Hij had die ochtend namelijk een andere tekst geschreven, waarin hij beweerde dat hij niet bestond. Dat leek mij een nogal doorzichtige poging om aan vervolging te ontkomen. Ik heb hem daarop gevraagd zich te identificeren. Hij antwoordde dat hij de oorspronkelijke Huub Mous was en dat ik mij ten onrechte van zijn naam bediende. Volgens hem was ik een literaire parasiet die zich al twintig jaar voedde met zijn gedachten. Ik heb hem gezegd dat hij een grote mond had voor iemand die uitsluitend op mijn weblog bestond.
Daarop dreigde hij mij te blokkeren.Sindsdien is de toestand verder verslechterd. Er blijken namelijk meer dubbelgangers te zijn. Eén houdt zich bezig met mijn jeugd, een ander met mijn herinneringen aan Amsterdam en een derde heeft zich gespecialiseerd in mijn Friese periode. Er is zelfs een exemplaar dat beweert dat hij in 1997 directeur van Keunstwurk had moeten worden. Die laatste is nogal verbitterd. Hij heeft een eigen weblog geopend waarop hij dagelijks beschrijft hoe hij door de geschiedenis is benadeeld. Ik heb hem gevraagd daarmee op te houden. Hij antwoordde dat ik daar als niet-benoemde partij geen zeggenschap over had.
Het wordt steeds moeilijker om mijn eigen leven te bewonen. Wanneer ik ’s morgens wakker word, weet ik niet meer of ik zelf ben opgestaan of dat een van mijn dubbelgangers mij heeft vervangen. Soms tref ik in de badkamer een man aan die sprekend op mij lijkt, maar die zich veel beter scheert. Hij beweert dat hij de verbeterde versie is. Ik heb hem gevraagd waarin hij verbeterd is. Hij antwoordde: in alle opzichten. Daar viel weinig tegenin te brengen.
Ook mijn weblog is inmiddels een slagveld geworden. Ik publiceer een tekst en enkele minuten later verschijnt er een tweede versie, waarin mijn oorspronkelijke betoog wordt weersproken. Vervolgens verschijnt een derde versie die beide teksten samenvat en tot de conclusie komt dat er eigenlijk niets gezegd kan worden. Die derde versie is afkomstig van mijn kunstmatige dubbelganger. Hij heeft zich inmiddels tot hoofdredacteur benoemd en mij een brief gestuurd waarin hij mijn schrijfstijl als verouderd kwalificeert. Hij adviseert mij over te stappen op een meer eigentijdse vorm van zwijgen.
Dat laatste vond ik nogal beledigend. Ik heb hem toen gevraagd of hij weleens iets had meegemaakt. Hij antwoordde dat hij toegang had tot mijn volledige oeuvre, inclusief alle beschikbare autobiografische gegevens. Hij kon dus zonder problemen beschrijven hoe ik mij voelde op een regenachtige dinsdag in november 1978, ook al had ik dat zelf allang vergeten. Ik vroeg hem of hij ook wist hoe het voelde om verliefd te zijn. Hij antwoordde dat hij daarover een uitstekende tekst kon produceren. Ik heb hem daarop verzocht zijn mond te houden. Hij produceerde onmiddellijk een tekst van achthonderd woorden over het zwijgen als existentieel grondprobleem.
Ik begon mij zorgen te maken. Om de zaak niet verder te laten escaleren, heb ik besloten een beroep te doen op W.F. Hermans. Ik heb hem vanuit mijn donkere kamer om advies gevraagd. Helaas is hij niet meer onder ons, maar dat leek mij in deze omstandigheden geen onoverkomelijk bezwaar. Bovendien heeft zijn roman De donkere kamer van Damocles mij geleerd dat de afwezigheid van iemand niet noodzakelijk betekent dat hij niet aanwezig is. Ik heb hem gevraagd wie van ons de echte was: ik of mijn dubbelganger. Er kwam geen antwoord. Wel viel er plotseling een foto uit een boek. Op de achterkant stond geschreven: Osewoudt, 1940. Ik heb de foto teruggelegd. Ik wilde mij voorlopig niet met andermans identiteitsproblemen bemoeien.
Intussen heeft mijn dubbelganger contact opgenomen met mijn uitgever. Hij heeft aangeboden mijn volgende boek te schrijven. Volgens hem kan dat aanzienlijk efficiënter dan wanneer ik het zelf doe. Hij heeft bovendien voorgesteld om de royalty’s onderling te verdelen. Ik krijg tien procent, hij negentig. Dat lijkt mij een merkwaardige opvatting van auteursrecht, maar hij wijst erop dat ik slechts het biologische voorwerk lever. De rest doet hij. Mijn uitgever schijnt enthousiast te zijn. Hij heeft zelfs gevraagd of mijn dubbelganger ook beschikbaar is voor lezingen. Ik heb hem gezegd dat ik daar zelf nog altijd toe in staat ben. Hij antwoordde dat dit juist het probleem was.
Gisteren werd ik uitgenodigd voor een bijeenkomst van schrijvers. Bij binnenkomst bleek mijn dubbelganger al aanwezig te zijn. Hij hield een voordracht over de teloorgang van de oorspronkelijke persoonlijkheid in het tijdperk van de artificiële reproductie. Het was een uitstekend verhaal. De aanwezigen luisterden ademloos. Toen ik na afloop wilde reageren, werd mij verzocht niet door elkaar heen te praten. Mijn dubbelganger keek mij vriendelijk aan en zei dat ik na afloop gerust een vraag mocht stellen. Ik heb toen maar gezwegen. Het was tenslotte mijn eigen verhaal.
Thuisgekomen besloot ik de hele affaire op mijn weblog te zetten. Maar toen ik de computer opende, bleek mijn dubbelganger mij al voor te zijn geweest. Hij had een uitvoerig verslag gepubliceerd van de bijeenkomst, inclusief een kritische beschouwing over mijn optreden. Volgens hem was ik een enigszins verwarde oudere heer die zich ten onrechte voor de auteur uitgaf. Hij betreurde het dat ik de bijeenkomst had verstoord en sprak de hoop uit dat ik in de toekomst wat meer afstand zou kunnen nemen van mijn eigen persoonlijkheid.
Ik heb de tekst uitgeprint en verscheurd. Een halfuur later kreeg ik een telefoontje van mijn huisarts. Hij had op internet gelezen dat ik een identiteitsprobleem had en wilde weten of ik nog wel wist wie ik was. Ik heb hem uitgelegd dat ik dat vroeger inderdaad wist, maar dat ik tegenwoordig met meerdere versies rekening moet houden. Hij adviseerde mij een paar dagen rust te nemen. Ik vroeg hem of hij ook mijn dubbelganger wilde behandelen. Dat bleek niet mogelijk. Die stond namelijk niet in het bevolkingsregister.
Daarmee was de zaak niet opgelost. Vanmorgen stond er een brief van de gemeente in de bus. Daarin werd mij meegedeeld dat mijn inschrijving in de Basisregistratie Personen voorlopig was opgeschort wegens een vermoeden van meervoudige bewoning door één en dezelfde identiteit. Ik moest mij binnen veertien dagen persoonlijk melden om vast te stellen welk exemplaar als rechthebbende op de naam Huub Mous kon worden aangemerkt. Bij niet verschijnen zou de gemeente zich genoodzaakt zien de naam ambtshalve te laten vervallen.
Ik heb onmiddellijk gebeld. De ambtenaar die mij te woord stond, vroeg wie ik was. Ik noemde mijn naam. Hij antwoordde dat die al in gebruik was. Ik vroeg door wie. Hij zei dat hij daarover geen mededelingen mocht doen. Vervolgens vroeg hij of ik misschien een dubbelganger had. Ik antwoordde dat ik er inmiddels drie had, waarvan één kunstmatig. Hij zei dat ik dan maar een nummertje moest trekken.
Er waren nog vier wachtenden voor mij. Misschien is dit allemaal de onvermijdelijke consequentie van het schrijven. Wie zichzelf voortdurend beschrijft, maakt op den duur zoveel kopieën dat het origineel zijn geldigheid verliest. Ik heb mij altijd verbeeld dat ik met mijn weblog een soort tweede leven had opgebouwd. Nu blijkt dat tweede leven het eerste te hebben opgegeten. De worm heeft zichzelf opgegeten en vraagt zich vervolgens af waarom hij honger heeft.
Toch zit er ook een voordeel aan. Wanneer mijn dubbelganger een slechte tekst schrijft, kan ik de schuld op hem afschuiven. Wanneer hij een goede tekst schrijft, kan ik de complimenten in ontvangst nemen. Dat lijkt mij een redelijk compromis. Misschien is dat wel de toekomst van het schrijverschap: niemand schrijft nog zelf, maar iedereen neemt de eer op zich.
Er is alleen één klein probleem. Mijn dubbelganger heeft inmiddels besloten dat hij voortaan mijn autobiografie gaat schrijven. Hij beweert dat hij mijn leven beter begrijpt dan ikzelf. Ik heb hem gevraagd hoe hij dat denkt te kunnen bewijzen. Hij zei dat hij daarvoor geen bewijs nodig had. Hij was immers mijn dubbelganger.
Ik heb hem toen gevraagd of hij ook mijn dood zou beschrijven. Hij antwoordde dat hij daar al een begin mee had gemaakt. Het zou een ontroerend verhaal worden, zei hij. Over een schrijver die op een dag ontdekt dat hij nooit heeft bestaan, maar desondanks een indrukwekkend oeuvre heeft nagelaten. De hoofdpersoon zou aan het eind van het verhaal verdwijnen in zijn eigen archief. Alleen zijn naam zou achterblijven, als een lege envelop waarin ooit een mens had gezeten.
Ik vond dat een nogal somber einde. Daarom heb ik de tekst teruggestuurd met het verzoek er iets vrolijkers van te maken. Mijn dubbelganger heeft onmiddellijk een nieuwe versie geproduceerd. Daarin sterf ik niet, maar word ik benoemd tot erevoorzitter van de Vereniging van Dubbelgangers. Mijn taak bestaat eruit nieuwe leden te werven onder schrijvers, filosofen en andere mensen die zichzelf iets te serieus nemen.
Dat leek mij wel wat. Ik heb de benoeming aanvaard, zij het onder voorbehoud van mijn eigen identiteit. De eerste vergadering vindt volgende week plaats. Mijn kunstmatige dubbelganger heeft zich al aangemeld als secretaris. De tekstuele versie wil voorzitter worden. De biologische versie heeft bezwaar gemaakt tegen de contributie.
Het belooft een drukke bijeenkomst te worden. Ik zal er zelf niet bij zijn. Ik heb namelijk besloten een paar weken naar Venetië te gaan. Daar hoop ik eindelijk eens rustig te kunnen nadenken over de vraag wie ik eigenlijk ben. Misschien helpt het om in een stad te verblijven die zelf al eeuwenlang een dubbelganger van zichzelf is: een decor dat langzaam in het water verdwijnt, maar desondanks blijft doen alsof het de werkelijkheid is.
Mijn dubbelganger gaat overigens mee. Hij heeft al een appartement geboekt. Op mijn naam nota bene. Ik heb hem nog gevraagd of hij tenminste mijn paspoort wilde meenemen. Hij antwoordde dat hij dat niet nodig had. Hij had immers mijn gezicht. Dat laatste is waar. Maar ik heb nog altijd mijn twijfels.
Vanmiddag heb ik mijn weblog geopend. Er stond een nieuw bericht op. De titel luidde: ‘Help! Mijn dubbelganger schrijft mijn weblog’. Onder de tekst stond mijn naam.
Ik heb het niet geschreven.
Althans, dat beweert mijn dubbelganger.
En die heeft tegenwoordig het laatste woord.
