Arnhemmers zien in de tekst boven de AKU Fontein misschien niets meer dan dat. Maar volgens de organisatie van de beeldententoonstelling zit er heel veel meer achter. “Het werk van Oguibe ontvouwt verschillende noties van sekswerk in Europa en specifiek Nederland. Het onderzoekt de samenvloeiing van moraliteit, legaliteit en kapitaal rond sekswerk, onderzoekt de historische […]
‘Kitsch is niet zoiets als ‘slechte kunst’, zij vormt een eigen, en wel een gesloten systeem, dat als een vreemd lichaam in het totale systeem van de kunst zit, of, als u wilt, ernaast staat: het is vergelijkbaar – en dat is niet alleen maar een metafoor – met het systeem van de Antichrist in […]
Het is 8 maart 1958. Die datum staat met potlood achter op de foto, dus hij zal wel kloppen. Voor het eerst kijk een beetje kwiek uit mijn ogen. De eerste tien jaar van mijn leven is me dat niet of nauwelijks gelukt. Die wollen trui had mijn moeder gebreid. De schrijfpen houd ik correct […]
Ook Stephan Hawking komt er niet geheel uit in zijn korte geschiedenis van de tijd: wanneer houdt de mensheid nou eens op met te kijken naar de zwarte gaten? Met die fascinatie voor het oneindige en de onmetelijkheden. De fascinatie voor de fascinatie op zich zelf. Verslaafd zijn aan de verwondering. Heimwee naar de exaltatie, het […]
In haar historische studie over de Spaanse griep schetst Laura Spinney hoe de aftocht van de pandemie hier en daar leidde tot een nieuwe uitbraak van levensenergie en seksuele drift. Zo beschrijft zij onder meer de orgieën die zich voordeden in Rio de Janeiro. Deze golf van obsceniteit werd dor sommige beschouwd als de wraak […]
Gistermiddag, wandelend in Utrecht, dacht ik even aan Henk Westbroek. Maar toen opeens … o jee …. dit liedje kan niet meer!
Zo’n honderdvijftig jaar geleden schreef Flaubert zijn Woordenboek van pasklare ideeën. Wie vandaag zo’n woordenboek zou willen samenstellen kan gevoeglijk onder het lemma ‘God’ de volgende woorden opnemen: ‘ Van menselijke makelij (zie: illusie)’. Je kunt wel van mening zijn dat dit niet zo is, maar dan ben je out of date. Je plaatst je […]
Tot het einde der tijden zullen goed en kwaad fundamenteel verankerde tegenpolen zijn. Tenminste, dat is lang gedacht. De Perzen dachten zo, de gnostici en de manicheeërs. Het was ook een geruststellend idee. Twee polen bepalen het leven, zoals er ook op de aardbol een noord- en zuidpool bestaat. Plus en min, goed en kwaad, de […]
De ware erfenis van de jaren zestig is inmiddels gemeengoed en daarmee onzichtbaar geworden, zoals ook de erfenis van Adolf Hitler, zonder wie er geen roerige jaren zestig hadden bestaan, uit het zicht is verdwenen. Wie nu nog afgeeft op de jaren zestig heeft vaak clichébeelden voor ogen die door de tijd zijn uitvergroot. De wereldvreemdheid […]
Op de drempel van deze nieuwe tijd, op 1 augustus 1933, hield een Fries ‘om utens’, architect G. Feenstra uit Arnhem, een lezing voor de Provinsjale Underwysrie met als onderwerp: Fryslân en de moderne boukeunst, moade en kultuer. Zijn verhaal begon met een tour d’horizon, een panoramische beschrijving van wat zich in de afgelopen dertig […]
‘Op welke donkere grondslag rust ons leven? Vanwaar komen wij? Waarheen voert onze weg? Heb ik werkelijk dit leven gewild, als Schopenhauer denkt, voordat ik gebaard werd? Waar geloof ik vrij te zijn, terwijl ik opgesloten zit in mijn karakter als een gevangenis? Wat is het doel van ons zorgen en ons verdriet? Hoe moet […]
Bij mij om de hoek, in de Valeriusstraat in Leeuwarden, hangt sinds enige tijd bij een woning een spandoek voor het raam. Zo te zien zijn de bewoners het zat, al die leugens over corona. Is het complotdenken iets heel nieuws of iets ouds? Ik denk het laatste. De mens is van nature een complotdenker. […]
‘Een bouwwerk, een Griekse tempel, beeldt niets af. Hij staat daar gewoon, in het dal tussen de rotsen. Het bouwwerk omsluit de gestalte van God, maar laat hem tegelijkertijd, aldus verborgen, door de open zuilengalerij naar buitenkomen –uit-staan- in het heilige domein. Door de tempel weest de God in de tempel aan.’ Aldus Martin Heidegger […]
Als kind heb ik wel eens gedacht dat het leven eigenlijk een droom is die als een film wordt afgedraaid in mijn hoofd. De wereld is een virtuele werkelijkheid die zich achter een gigantische spiegel aan het plafond bevindt. Onder de spiegel dalen we af in het domein van de droom. We zitten dus gevangen […]
Ook deze foto kreeg ik van de week toegestuurd van Nard Loonen. Na enig puzzelen kom ik tot de volgende reconstructie: 1. Leonard van Oudheusden, 2 J.C. Berger, 3. Hans Burdorf, 4 Edgar Vreuls, 5 Paul Snijder, 6. Harry Franssen, 7 Loek Nijman, 8 Nard Loonen, 9. Pater Brinkhoff S.J., 10. Huub Mous, 11. Leo […]
De indringende voorstellingen mystificeren de werkelijkheid, maar laten tegelijk niets te raden over. Het geheim wordt uitgekleed, getoond in zijn naakte waarheid, zonder een zweem van ironie of relativering. Deze beelden zijn er niet om te behagen. De trance van een verdwaalde heremiet op het Wad heeft zich getransformeerd tot een vertelling in beelden die […]
Mijn plakboek van de Olympische Spelen in Rome in 1960. Op de foto: Wilma Rudolph met de Italiaanse atleet Berutti. Het was een raar jaar 1960. Rudy Carrell zong ‘Wat een geluk dat ik een stukje van de wereld ben’ op het Eurovisiesongfestival. Chubby Checker maakte de wereld gek met een nieuwe dans, de twist, […]
‘Omschrijving van de cursus: een vrije opeenvolging van open situaties. Goede vibraties zijn in hoge mate relevant. Exploratie van de Innerlijke Ruimte, deconditionering van de menselijke ro bot, betekenis van psychochemicaliën, en de transformatie van de Westeuropese mens. Bronnen-materiaal: Artaud, Zimmer, Gurdieff, W. Reich, K. Marx, gnostische, Tantrische en Soefi-teksten, autobiografische beschrijvingen van krankzinnigheid en extatische […]
‘it famke maja hie in tydskrift yn’e hân dêr’t se sels op’e omslach fan stie.’ Zo luidt de eerste zin van het verhaal de stêd, in lêste oardiel van Hessel Miedema dat in mei 1962 verscheen in het tijdschrift quatrebras. Het is een kort verhaal, slechts dertien bladzijden lang, maar de impact was er niet […]
Er gaat bijna geen dag voorbij of ik krijg wel een verzoek via Facebook van iemand die mijn vriend wil worden. Soms is het een vage bekende, maar vaak ken ik die mensen niet eens. Ik ben daar altijd heel makkelijk in. Ik zag altijd ja. Dat heeft het voordeel, dat je niet hoeft na te […]
Twee vrienden staan symmetrisch in beeld. Links Jean de Dinteville, een Frans edelman en ambassadeur in Londen. Rechts zijn landgenoot, de bisschop Georges de Selves. Het is – zo wordt wel beweerd – de symmetrie van twee tegendelen: het wereldse en het geestelijke. Twee domeinen de in de 16de eeuw met elkaar in strijd waren. […]
‘O mon âme, n’aspire pas à la vie immortelle, mais épuise le champ du possible!’ (‘O mijn ziel, streef niet naar onsterfelijkheid, maar put het veld der mogelijkheden uit.’) Met deze uitspraak van Pindarus opent Albert Camus zijn boek De mythe van Sisyphus (1942). De laatste zin van dit boek is iets korter: ‘Il faut […]
In 1950 schreef het Londense Institute of Contemporary Art een internationale prijsvraag uit voor een monument voor de onbekende politieke gevangene. De herkomst van de financiële middelen is nooit bekend gemaakt, maar naar alle waarschijnlijkheid stamde het geld en het idee van rechtse kringen in de Verenigde Staten. De onbekende politieke gevangene was bedoeld als […]
Er wordt wel beweerd dat het postmodernisme nooit heeft bestaan. Het zou een vergissing zijn geweest. Het postmodernisme was in feite een late variant van het modernisme. Nu kwam ik zelf in de jaren tachtig tot de ontdekking dat het postmodernisme – wat het ook moge zijn – wel degelijk bestond. Sterker nog, ik heb […]
Op deze foto loop ik op een camping in de richting van de camera. Ik loop de toekomst in, al die jaren tegemoet waar ik op dat moment nog geen weet van had. Het is ogenschijnlijk een toevallig moment, stilgezet in een stroom van voortdurend veranderende momenten die ook wel ‘de tijd’ wordt genoemd. Elke […]
Het heelal is gekromd, zei Einstein. maar dat zijn de bananen ook. De hedendaagse kosmologie is – voorzover ik er iets van begrijp – puur mentale bellenblazererij. We weten niet eens of het heelal eindeloos uitdijt, ooit weer gaat krimpen of in een eindeloze fluctuatie van ontploffen en krimpen is verwikkeld. De vraag hoe het […]
Gisteren was ik op bezoek bij mijn oudste zus die al enige tijd in een verpleeghuis in Arnhem woont. Vooraf ben ik nog even naar Huissen gefietst om te zien of de rivier nog rivier is. De Huissensedijk ligt er nog, en zo reed ik langs de uiterwaarden waar nu een snelweg doorheen loopt. Eenmaal […]
L’histoire se répète. Twee bijna identieke foto’s van Barcelona, vanuit de lucht genomen door mijn zoon Jurriaan. Alleen… er zit zes jaar tussen. De wereld is zes jaar ouder inmiddels en er is heel wat gebeurd in het leven. In ieders leven, neem ik aan. De tiid hâldt gjin skoft, zeggen de Friezen. We leven nog steeds […]
BAKHUIZEN. Aan den kantoorhouder bij den post- en telegraafdienst, den Heer M. D. Mous alhier, is met ingang van 1 Jan. 1928 op zijn verzoek (om gezondheidsredenen) eervol ontslag verleend. Voor ons dorp en omgeving is dit een zeer onaangename tijding. De heer Mous was gedurende bijna 45 jaar aan dit kantoor werkzaam. Als jongen […]
Psychiatrie, filosofie en theologie zijn de terreinen die mijn belangstelling trekken en het heeft enige tijd geduurd alvorens ik besefte dat in het centrum van die belangstelling de historische figuur van Adolf Hitler staat. Ik raakte gefascineerd door de vragen de hij oproept, maar ook door de impact die hij achteraf beschouwd op mijn leven […]
Ooit heb ik eens een geïmproviseerde toespraak gehouden op een speciaal belegde avond op het Ignatiuscollege. Dat was niet ongebruikelijk, want leerlingen van de hoogste klas werden in die tijd wel eens gevraagd om te ‘impoviseren’. Dat wil zeggen, voor de vuist weg een verhaal houden voor een volle aula. Ik was in die tijd […]
‘Daar ik onmogelijke kan weten wanneer mijn laatste uur zal hebben geslagen; daar op mijn leeftijd de ogenblikken die een mens zijn vergund nog slechts bij wijze van genade, of veeleer met een onverbiddelijke gestrengheid worden toegemeten, zal ik hier, uit vrees voor een onverhoeds heengaan, nader ingaan op een werk dat ik ondernam om […]
De ziel krijgt bij zijn geboorte een woonplaats en een naam en daarna tolt hij rond in de ruimte van de tijd. Bovenstaande foto is gisteren genomen. Ik sta hier met mijn zoon Jurriaan na een wandeling door Harlingen. Jurriaan was alleen, want zijn echtgenoot Desiderio (zie: hier) zit in Spanje. We spraken over heden, […]
Vorig jaar om deze tijd was ik druk bezig met het manuscript voor mijn boek Het virus van de melancholie. Het moest voor 1 september af zijn, want dat was de deadline om mee te doen aan de Van Helsdingen-prijsvraag, die om de twee jaar wordt uitgeschreven door de Stichting Psychiatrie en Filosofie. In november […]
Het complotdenken lijkt eigen te zijn aan deze tijd van corona. Maar is dat wel zo? De mens is van nature een complotdenker. Zonder complottheorie zou het leven ondraaglijk zijn. Zonder complotten waren er geen scheppingsverhalen in de wereld gekomen, geen goden- en heldensagen, geen verhalen over het ontstaan van het kwaad, geen mythen en […]
Ik was ontslagen vannacht, maar ik liet het er niet bij zitten. Mijn bureau had ik midden op het Zaailand gezet en daar ging ik gewoon door met werken, ook al werden alle papieren nat. Op mijn bureau lagen stapeltjes boeken, keurig opgestapeld. Eén stapeltje was helemaal gewijd aan Geli Raubal, de eerste vriendin van […]
