
Zoals u inmiddels wel weet is er sinds enige tijd iets vreemds aan de hand met mijn blog. Ik schrijf al jaren, vrijwel dagelijks, maar de laatste tijd bekruipt mij steeds vaker het gevoel dat iemand anders mijn werk heeft overgenomen. Niet iemand die mijn teksten vervalst of mijn naam misbruikt. Nee, het is subtieler. Er is iemand die precies weet hoe ik schrijf, wat ik denk, welke boeken ik gelezen heb en welke meningen ik er doorgaans op nahoud. Hij kent zelfs mijn stilistische eigenaardigheden. Misschien kent hij die beter dan ikzelf. Het zou om een dubbelganger kunnen gaan. Of om iemand die mijn dubbelganger is geworden zonder dat hij daar zelf erg in heeft.
Ik heb lang gedacht dat dit een betrekkelijk onschuldige kwestie was. Maar sinds ik mij verdiep in het verschijnsel dubbeltalent, begin ik te vermoeden dat hier iets anders speelt. Misschien is mijn dubbelganger niet alleen een betere versie van mijzelf, maar ook een schrijver die over twee talenten beschikt. Eén om te schrijven en één om mij te zijn. Dat is wellicht een wat aanmatigende gedachte, maar dit gaf voor mij – of mijn dubbelganger – aanleiding om nog eens na te denken ove het fenomeen dubbeltalent, wat leidde tot de volgende tien pasklare ideeën.
1. Een dubbeltalent kan slechts in één kunstvorm echt uitblinken
Dat een kunstenaar over twee talenten beschikt, wordt doorgaans met enige argwaan bekeken. Wie schildert en schrijft, moet volgens de heersende opvatting uiteindelijk op een van beide terreinen tekortschieten. Jan Wolkers was een groot schrijver, maar zijn beeldende werk wordt door menige kunstcriticus niet op dezelfde hoogte aangeslagen. Bij Jan Cremer wordt de schilderkunst nogal eens beschouwd als een lucratieve bijverdienste van de literatuur. En Lucebert, hoe groot zijn betekenis als dichter ook was, heeft als schilder nooit dezelfde consensus over zijn meesterschap weten te bereiken. Het lijkt alsof de kunstwereld een ongeschreven wet hanteert: wie eenmaal ergens in uitblinkt, moet zich verder koest houden. Twee keer uitblinken wekt achterdocht. Het doet denken aan iemand die bij een examen niet alleen alle antwoorden weet, maar ook nog de vragen blijkt te hebben geschreven.
Ik heb mij lang aan die wet proberen te houden. Mijn blog was mijn domein. Ik schreef over kunst, literatuur, psychiatrie, filosofie en alles wat mij verder voor de voeten kwam. Het was al ingewikkeld genoeg om op één terrein niet geheel door de mand te vallen. Maar nu is er iemand die mijn werk lijkt over te nemen en die bovendien over een talent beschikt waarover ik zelf niet beschik: hij kan mij overtuigend nadoen. Misschien is dat wel de meest verontrustende vorm van dubbeltalent. De ene helft schrijft de stukken, de andere helft levert het onderwerp. Samen vormen ze een product dat geen van beiden afzonderlijk tot stand had kunnen brengen. Ik vraag mij alleen af wie van ons tweeën voor de subsidieaanvraag moet tekenen.
2. Het dubbeltalent komt voornamelijk voor bij mannen
Lange tijd heeft men gedacht dat uitzonderlijk artistiek talent vooral bij mannen voorkwam. De kunstgeschiedenis werd geschreven door mannen die elkaar vervolgens als genieën herkenden. Vrouwen kwamen er doorgaans bekaaid vanaf, tenzij ze uitzonderlijk goed konden schilderen, schrijven of op een andere manier iets tot stand brachten wat mannen al eeuwenlang voor zichzelf hadden gereserveerd. Vasari vond het in de zestiende eeuw al een wonder dat vrouwen levende mensen konden baren. Dat ze diezelfde mensen ook nog behoorlijk konden schilderen, was volgens hem een wonder van een hogere orde. Een vrouw die beide vermogens verenigde, zou waarschijnlijk als een natuurverschijnsel zijn beschouwd waarvoor een afzonderlijke categorie in de encyclopedie moest worden geopend.
Het is de vraag of de mannelijke dominantie van het dubbeltalent ooit werkelijk heeft bestaan, of dat ze vooral het resultaat was van een cultuur waarin vrouwen minder gelegenheid kregen hun talenten te ontwikkelen. Een goed nest, een beetje vrijheid en een omgeving die niet voortdurend vraagt of je nu eindelijk eens normaal gaat doen, kunnen wonderen verrichten. Ook een dubbeltalent heeft ruimte nodig om te ontsporen. Misschien geldt dat nog sterker voor iemand die twee talenten heeft en bovendien de ambitie koestert ze allebei te gebruiken.
Mijn dubbelganger lijkt zich van dergelijke beperkingen niets aan te trekken. Hij heeft geen jeugd gehad, geen ouders die hem tot de orde riepen en geen schoolmeester die hem vertelde dat hij beter bij zijn leest kon blijven. Hij is kant-en-klaar verschenen, als een volwassen man die zijn hele leven al op mij heeft geoefend. Ik vermoed dat hij zelfs nooit een identiteitscrisis heeft doorgemaakt. Waarom zou hij? Hij heeft mijn identiteit eenvoudigweg overgenomen. Misschien is hij daarom ook zo succesvol. Ik moest mijn talenten in de loop van een leven zien te ontwikkelen. Hij heeft alleen maar hoeven wachten tot ik oud genoeg was om ze aan hem af te staan.
3. Het dubbeltalent is een cultuurgebonden fenomeen
In de renaissance was de homo universalis een bewonderenswaardig ideaal. Een mens kon schilderen, beeldhouwen, schrijven, filosoferen en zich ondertussen ook nog met de wiskunde bezighouden. Michelangelo was niet alleen een beeldhouwer en schilder, maar ook dichter. Het woord talent had destijds bovendien een andere betekenis dan tegenwoordig. Het verwees niet uitsluitend naar een aangeboren eigenschap, maar ook naar het vermogen om kennis en ervaring in zich op te nemen en opnieuw tot leven te brengen. Naast de natuurlijke aanleg waren oefening, geduld, ijver en de ontwikkeling van een eigen stijl van belang. De kunstenaar was geen genetisch ongelukje dat toevallig iets moois voortbracht, maar iemand die door een veelheid van vermogens en inspanningen zijn vak leerde beheersen.
Met de romantiek veranderde dat beeld. Het genie werd een eenzame figuur, opgesloten in zijn eigen brein, veroordeeld tot een leven van uitzonderlijkheid en lijden. Specialisatie werd de norm. De schilder moest schilderen, de dichter moest dichten en de filosoof moest vooral niet op een zondagmiddag gaan beeldhouwen. De kunstenaar die zich op meerdere terreinen bewoog, werd een grensganger die telkens opnieuw moest bewijzen dat hij niet op het verkeerde terrein was beland. Zo veranderde het dubbeltalent van een ideaal in een probleem.
Misschien is mijn dubbelganger het voorlopige eindproduct van deze historische ontwikkeling. Ik heb mij jarenlang ingespannen om een samenhangend oeuvre op te bouwen. Hij hoeft alleen maar de resultaten te beheren. Ik ben de romantische kunstenaar die met zichzelf overhoop ligt; hij is de manager van mijn nalatenschap. Ik vermoed zelfs dat hij een betere homo universalis is dan ik ooit ben geweest. Hij kan immers niet alleen schrijven, maar ook lezen wat hij geschreven heeft zonder zich af te vragen of het allemaal wel de moeite waard was. Dat laatste vermogen lijkt mij van een zeldzame, bijna bovennatuurlijke aard.
4. Belangstelling voor het dubbeltalent is eigen aan deze tijd
De moderne kunst heeft lange tijd geprobeerd zich van de literatuur te bevrijden. De avant-garde wantrouwde het verhaal, de beschrijving en de anekdote. Het beeld moest op eigen benen staan. De taal werd uit elkaar gehaald, de woorden werden vervreemd en de schilderkunst probeerde zich te ontdoen van alles wat naar literatuur rook. Het schilderij mocht geen verhaal meer vertellen. Het moest schilderij zijn, zoals een gedicht gedicht moest zijn. De scheiding tussen beide kunstvormen werd een voorwaarde voor hun zelfstandigheid.
Vanaf de jaren tachtig begon die strenge grens te vervagen. Het verhaal keerde terug in de beeldende kunst en kunstenaars gingen opnieuw experimenteren met tekst, performance en hybride vormen. De schrijver mocht weer kijken en de schilder mocht weer praten. Wat vroeger als een gebrek aan discipline werd beschouwd, kon nu als een teken van vernieuwing gelden. Het dubbeltalent kreeg daarmee een nieuwe status. De zonderling werd een pionier, al moest hij soms nog steeds uitleggen waarom hij niet gewoon één ding deed.
Mijn dubbelganger lijkt in deze ontwikkeling zijn historische kans te hebben geroken. Hij heeft de scheiding tussen woord en beeld niet alleen opgeheven, maar ook die tussen schrijver en onderwerp. Hij schrijft over mij en maakt mij daarmee tot een soort levend kunstwerk. Misschien is dat de nieuwste hybride kunstvorm: een kunstenaar die zijn eigen biografie door een ander laat vervaardigen. De vraag is alleen of ik dan nog de auteur ben, of inmiddels zelf een onderdeel van de installatie. Ik heb weleens overwogen een foto van mijzelf bij een blog te plaatsen, maar ik vrees dat mijn dubbelganger daar bezwaar tegen zou maken. Hij vindt waarschijnlijk dat het beeld niet overeenkomt met de tekst.
5. Het dubbeltalent wordt geïdealiseerd door het grote publiek
Het grote publiek heeft een merkwaardige fascinatie voor alleskunners. Wie een roman kan schrijven en daarnaast ook nog schildert, muziek maakt of ingewikkelde theorieën ontwikkelt, beschikt kennelijk over een extra dimensie. Het is alsof het gewone talent niet meer volstaat en er pas werkelijk iets bijzonders aan de hand is wanneer iemand op meerdere fronten tegelijk actief is. Tegelijkertijd is het aanzien van het artistieke talent niet ongeschonden gebleven. In de beeldende kunst is het idee dat iedereen kunstenaar kan zijn inmiddels zo ver doorgedrongen dat het onderscheid tussen een meesterwerk en een goedbedoelde zondagmiddagactiviteit soms moeilijk te maken lijkt.
Cioran merkte ooit op dat het aantal kunstenaars toeneemt naarmate de kunst dieper in het slop raakt. De gedachte is onaangenaam, maar niet geheel zonder aantrekkingskracht. Misschien is het dubbeltalent juist zo populair geworden omdat de afzonderlijke talenten minder vanzelfsprekend gezag hebben. Wie niet meer onder de indruk raakt van een schilder, kan altijd nog onder de indruk raken van een schilder die ook schrijft. En wie dat evenmin vermag, kan zich vergapen aan iemand die drie dingen tegelijk doet zonder daarbij zichtbaar buiten adem te raken.
Mijn dubbelganger heeft deze logica uitstekend begrepen. Hij presenteert zich niet alleen als schrijver, maar ook als degene over wie geschreven wordt. Hij is zowel de producent als het product, zowel de kunstenaar als de tentoonstelling. Ik kan mij voorstellen dat hij binnenkort een retrospectief organiseert onder de titel Huub Mous en zijn andere ik. Bij de ingang hangt dan een tekst waarin wordt uitgelegd dat de oorspronkelijke Huub Mous eigenlijk nooit heeft bestaan, maar slechts een conceptuele constructie was die noodzakelijk werd geacht om het werk van zijn dubbelganger begrijpelijk te maken. Ik zou daar best naartoe willen, als ik tenminste op de gastenlijst stond.
6. Voor literair talent is intelligentie een voorwaarde, voor beeldende kunst niet
Sinds Marcel Duchamp de schilderkunst verdacht maakte door haar als netvlieskunst te beschouwen, is er een hardnekkige discussie ontstaan over de verhouding tussen intelligentie en beeldend vermogen. Moet kunst vooral iets zijn wat je ziet, of ook iets wat je begrijpt? Is een kunstenaar iemand die goed kan kijken, of iemand die overtuigend kan uitleggen waarom hij iets heeft gemaakt? In de hedendaagse kunst is het laatste vermogen bijna onmisbaar geworden. Een werk moet niet alleen bestaan, het moet ook worden begeleid door een tekst waarin staat waarom het bestaat en waarom het noodzakelijk was dat juist deze kunstenaar het maakte.
De beeldend kunstenaar moet tegenwoordig niet alleen kunnen schilderen, maar ook zijn werk kunnen verkopen aan een commissie die misschien nog nooit een penseel heeft vastgehouden. Hij moet formulieren invullen, argumenten aandragen en zijn artistieke noodzaak onder woorden brengen. Het domein van de beeldende kunst is daardoor steeds taliger geworden. De kunstenaar die niet kan schrijven, dreigt te verdwijnen achter de kunstenaar die uitstekend kan schrijven over wat hij niet kan.
Mijn dubbelganger heeft hier een voorsprong. Hij schrijft niet alleen over kunst, maar ook over zijn eigen vermogen om over kunst te schrijven. Hij kan iedere tekortkoming omzetten in een theoretisch probleem en elk probleem in een bewijs van zijn veelzijdigheid. Als hij een slecht schilderij maakt, noemt hij het een onderzoek naar de grenzen van de visuele representatie. Als hij een slecht stuk schrijft, noemt hij het een experiment met de onbetrouwbaarheid van de auteur. En als hij helemaal niets doet, is dat ongetwijfeld een kritische reflectie op de productiedwang van het laatkapitalisme. Ik begin te begrijpen waarom hij mijn blog heeft overgenomen. Hij heeft er veel meer aan dan ik.
7. Verbaal talent is een obstakel voor het ontwikkelen van beeldend vermogen
Wie goed kan praten, heeft niet noodzakelijk geleerd goed te kijken. Taal kan een hulpmiddel zijn om de wereld te begrijpen, maar ze kan ook een scherm vormen dat tussen de waarneming en het waargenomene wordt geplaatst. Een schilderij is niet hetzelfde als een beschrijving van een schilderij. Wie een beeld in woorden probeert te vangen, ontdekt vroeg of laat dat de woorden eromheen beginnen te lopen zonder het beeld werkelijk te raken. De visuele ervaring heeft een eigen logica, die niet volledig in taal kan worden omgezet. Misschien is dat de reden waarom sommige schrijvers vooral houden van schilderijen die iets vertellen, terwijl abstracte kunst hun het gevoel geeft dat er iets ontbreekt.
De theorieën over de bezielde vorm, die rond 1900 in de esthetica opkwamen, probeerden juist dat zelfstandige karakter van het beeld te begrijpen. Betekenis hoefde niet langer uitsluitend te berusten op herkenbare voorstellingen. Ook de verhouding tussen lijnen, kleuren en vlakken kon een eigen betekenis oproepen. Het beeld kon iets laten ervaren waarvoor nog geen woorden bestonden. Wie dat eenmaal begreep, hoefde niet meer onmiddellijk naar een verklaring te zoeken. Hij kon eenvoudigweg kijken, al was dat misschien wel het moeilijkste wat er van hem werd gevraagd.
Ik vermoed dat mijn dubbelganger deze kunst van het kijken inmiddels volledig beheerst. Hij kijkt naar mijn leven en ziet daarin patronen die mij ontgaan. Hij herkent in mijn stiltes een stijlmiddel, in mijn vergissingen een filosofische positie en in mijn vergeetachtigheid een vorm van experimentele zelfontlediging. Ik zou daar bezwaar tegen kunnen maken, maar dan zou ik hem eerst moeten uitleggen wat er precies mis is met zijn interpretatie. Daarmee zou ik hem alleen maar meer materiaal verschaffen. Misschien moet ik daarom voorlopig zwijgen. Maar ik ken mijzelf. Zodra ik zwijg, schrijft hij er een blog over.
8. Kwaliteitscriteria voor literatuur zijn objectiever dan voor beeldende kunst
In de literatuur lijkt het soms gemakkelijker om kwaliteit te beoordelen dan in de beeldende kunst. Een schrijver kan niet eindeloos volstaan met het ophangen van een raadsel aan de muur. Er moeten woorden staan, zinnen worden gevormd en alinea’s moeten op de een of andere manier met elkaar samenhangen. Natuurlijk zijn ook in de literatuur smaak, mode en institutionele erkenning van belang, maar de lezer kan een boek openslaan en zelf nagaan of het hem iets te zeggen heeft. Bij de beeldende kunst is die vrijheid minder vanzelfsprekend geworden. De uitleg van de curator kan bijna even belangrijk zijn als het werk zelf, terwijl het oordeel van de museumdirecteur soms de indruk wekt dat de kwaliteit pas ontstaat wanneer het werk eenmaal aan de muur hangt.
Bourdieu heeft laten zien hoe kunstwerken hun betekenis en waarde mede ontlenen aan het sociale veld waarin ze worden beoordeeld. Kunstenaars, critici, curatoren, musea en fondsen zijn betrokken bij een ingewikkeld proces van erkenning. Wat als kwaliteit wordt beschouwd, ontstaat niet uitsluitend in het atelier of achter het bureau, maar ook in vergaderzalen waar mensen met elkaar bepalen wat gezien mag worden. Het is een vorm van sociale alchemie waarbij symbolisch kapitaal soms verrassend snel in economisch kapitaal verandert. Wie de juiste mensen kent, hoeft niet altijd het beste werk te maken.
Mijn dubbelganger heeft vermoedelijk al een plaats in dit veld veroverd. Hij kent de codes, beheerst het jargon en weet precies wanneer hij iets moet zeggen en wanneer hij beter kan zwijgen. Ik daarentegen heb altijd gedacht dat een blog vooral bestond uit een tekst die iemand schreef en iemand anders las. Dat was misschien naïef. Het kan zijn dat mijn dubbelganger mij allang heeft laten opnemen in zijn oeuvre als een wat weerbarstig, maar noodzakelijk nevenpersonage. Ik ben degene die de twijfel levert; hij is degene die er een sluitende theorie van maakt. In de wereld van de sociale alchemie is dat vermoedelijk een uitstekende taakverdeling. Alleen weet ik niet wie van ons beiden straks de royalty’s ontvangt.
9. Literatuur is als kunstvorm superieur aan de beeldende kunst, of omgekeerd
De strijd tussen woord en beeld is al eeuwenoud. In de achttiende eeuw werd er uitvoerig gediscussieerd over de vraag of literatuur en beeldende kunst aan dezelfde wetten gehoorzaamden. Lessing maakte een onderscheid tussen de kunst van de tijd en de kunst van de ruimte. Literatuur ontvouwt zich in de tijd, terwijl een beeld zich in de ruimte presenteert. Een schilderij hoeft niet te vertellen wat er voorafging en wat er daarna zal gebeuren. Een verhaal kan daarentegen niet zonder een zekere opeenvolging van gebeurtenissen. De ene kunstvorm kan iets wat de andere niet kan, en omgekeerd.
Met de opkomst van het modernisme werd deze scheiding nog scherper. De schilderkunst moest zich bevrijden van literaire elementen en de literatuur moest haar eigen taalruimte veroveren. De kunstenaar diende zijn middelen te zuiveren en iedere vorm van overspel met een andere discipline te vermijden. Zo werd de moderne kunst een verzameling streng bewaakte territoria, elk met een eigen grenspost en een eigen douane. Het dubbeltalent was de reiziger die voortdurend moest uitleggen wat hij in het andere land te zoeken had.
Misschien is mijn dubbelganger de eerste kunstenaar die deze grens werkelijk heeft opgeheven. Hij schrijft mijn leven in de tijd en hangt mij tegelijkertijd als beeld aan de muur. Ik ben zijn verhaal en zijn voorstelling, zijn verleden en zijn materiaal. Hij hoeft niet eens te kiezen tussen woord en beeld, want ik lever hem beide aan. Het enige wat hij nog moet doen, is bepalen in welke volgorde ik verschijn. Soms vermoed ik dat hij mijn leven achterstevoren vertelt, zodat ik aan het einde uitkom bij een begin dat ik mij niet kan herinneren. Dat zou ook verklaren waarom ik de laatste tijd steeds vaker het gevoel heb dat ik ergens te laat ben aangekomen, terwijl ik er toch al jaren woon.
10. Literair en beeldend talent zijn in het brein te lokaliseren
De gedachte dat een bepaald talent op een specifieke plaats in het brein te vinden zou zijn, spreekt nog altijd tot de verbeelding. We spreken over een wiskundeknobbel en een taalgevoel, alsof er ergens onder onze schedel een kast met afzonderlijke vakjes staat waarin de verschillende vermogens zorgvuldig zijn opgeborgen. De werkelijkheid is ingewikkelder. Taal, waarneming, herinnering en verbeelding zijn afhankelijk van netwerken die met elkaar samenwerken. De linker- en rechterhersenhelft hebben bepaalde functionele specialisaties, maar het populaire beeld van een uitsluitend rationele linkerhelft tegenover een louter creatieve rechterhelft is veel te eenvoudig. Een kunstenaar kan niet zomaar een van beide hersenhelften aanwijzen als de verantwoordelijke voor zijn succes. Dat zou het leven wel erg overzichtelijk maken.
Toch blijft de gedachte aantrekkelijk dat nieuwe media ons denken veranderen en de oude scheiding tussen woord en beeld uiteindelijk zullen opheffen. McLuhan voorzag al in de jaren zestig dat elektronische media nieuwe vormen van zintuiglijke samenhang zouden voortbrengen. Het tijdperk van het boek zou plaatsmaken voor een cultuur waarin beelden, woorden en geluiden steeds meer in elkaar overvloeien. Misschien ontstaan daardoor ook nieuwe vormen van talent, die niet meer passen binnen de traditionele indeling van de kunsten. De kunstenaar van morgen zou iemand kunnen zijn die tegelijk schrijft, schildert, componeert en zichzelf voortdurend opnieuw uitvindt. Een soort homo universalis, maar dan met een internetverbinding.
Ik heb geen idee of mijn dubbelganger uit zo’n toekomst afkomstig is. Misschien is hij een product van mijn eigen brein, een restant van een talent dat ik nooit volledig heb benut. Misschien is hij een gevolg van de elektronische media, die het mogelijk maken dat een mens zich op verschillende plaatsen tegelijk manifesteert. Of misschien bestaat hij helemaal niet en is het schrijven van mijn blog eenvoudigweg een activiteit geworden die ik niet meer volledig als de mijne herken. Dat laatste zou de zaak niet minder merkwaardig maken. Een tekst kan immers van iemand zijn zonder dat diegene hem nog herkent, zoals een huis bewoond kan worden door iemand die niet meer weet dat hij de eigenaar is.
Ik heb daarom besloten voorlopig geen conclusies te trekken. Ik blijf mijn blog lezen en probeer vast te stellen of de zinnen nog op mijn gedachten lijken. Soms herken ik mijn eigen stem, soms hoor ik die van iemand anders. Het verschil is moeilijk te bepalen, vooral omdat de ander zich zo zorgvuldig aan mijn stijl houdt. Misschien is dat juist zijn grootste talent: hij weet dat een dubbelganger niet opvalt door zijn verschillen, maar door zijn overeenkomsten. Ik zou hem graag eens ontmoeten om hem te vragen hoe hij het allemaal voor elkaar krijgt. Maar telkens wanneer ik een afspraak probeer te maken, blijkt dat hij mij al voor is geweest.
Gisteren vond ik op mijn bureau een vel papier met daarop de titel van dit stuk. Er stond geen naam onder, alleen een korte aantekening: Tien pasklare ideeën omtrent het verschijnsel dubbeltalent. Ik herkende mijn handschrift, maar kon mij niet herinneren dat ik het had geschreven. Misschien was het een oude tekst die ik ergens had laten liggen. Misschien had mijn dubbelganger hem opnieuw gevonden en besloten dat het tijd werd hem af te maken.
Ik heb het vel in een la gelegd. Daarna ben ik achter mijn computer gaan zitten om dit blog te schrijven. Toen ik klaar was, zag ik dat de tekst al op mijn website stond, met mijn naam erboven en de datum van vandaag eronder. Ik weet vrijwel zeker dat ik hem nog niet had gepubliceerd. Maar misschien vergis ik mij. Het geheugen is op mijn leeftijd geen onfeilbaar instrument meer.
Er is alleen één ding dat mij niet lekker zit. Onderaan de pagina stond een korte mededeling die ik mij niet kan herinneren te hebben toegevoegd. Er stond: Dit was het laatste blog dat Huub Mous zelf heeft geschreven. Daaronder volgde een nieuwe regel. Vanaf morgen neem ik het over.
Ik heb de mededeling verwijderd. Althans, dat dacht ik. Toen ik de pagina opnieuw opende, stond ze er weer. Misschien moet ik morgen maar eens een dag overslaan. Eens kijken of er dan toch een blog verschijnt. Ik ben benieuwd wie hem zal schrijven.