Archief

Archief voor augustus, 2009

Wie van de drie?

Milton Rokeach (1918-1988), die later naam maakte 
met zijn waardenonderzoeken, die tegenwoordig in veel landen en in het bijzonder in de Europese Unie worden uitgevoerd, kreeg het idee om een 
aantal patiënten die aan dezelfde waan leden een beroemd iemand te zijn, bij elkaar te brengen om na te gaan wat er uit dit conflict […]

Lees de rest

Drachten wil je meemaken!

Gisteren was ik weer eens met de fiets naar Drachten. Ik knap daar altijd ontzettend van op. Drachten heeft iets wat je nergens anders in Friesland vindt. Of beter gezegd: het heeft iets niet wat je overal elders wèl vindt. Drachten heeft geen pretentie. Je vindt er geen oude binnenstad. Geen opgelapte monumenten. Geen dagjesmensen. […]

Lees de rest

De dood van Albert Camus

‘Op weg naar huis zag ik alles wat ik gelezen had nog één keer aan mij voorbijgaan, de vreemde muziekjes in al die prachtige zinnen van Camus voegden zich aaneen tot een weemoedige melodie in een treurige, maar diep menselijke nouvelle vaque film. Aarzelend tussen heimwee naar Frankrijk en heimwee naar huis had ik medelijden […]

Lees de rest

In de kraamkamer van de religie

‘Voor de psychiatrie is een antropologische en theologische oriëntering van groot belang.’ Aldus stelling XI van het proefschrift, waarmee F.J. Tolsma in 1945 promoveerde tot doctor in de geneeskunde aan de Universiteit van Groningen. Inductie, religieuze groepsvorming en godsdienstwaanzin, zo heette het. Tolsma wilde een brug slaan tussen zeer uiteenlopende disciplines als psychiatrie en theologie, […]

Lees de rest

Openbaring en verstand

Hoe doet de openbaring zich aan ons voor? Spreken we slechts daar van openbaring, waar 
haar inhoud aan de openbaarheid wordt prijsgegeven, dus daar waar ze meegedeeld wordt en haar beslag heeft gekregen in het 
verbindende woord, of moeten we een stap teruggaan en reeds van 
openbaring spreken, wanneer de potentie aanwezig is en ze […]

Lees de rest

Prijzenbeleid Provincie moet op de helling

Waar blijft het telefoontje van Jannewietske?  Dat is de vraag die menig dichter en dichteres deze week in Friesland bezig houdt. In voorgaande jaren was de teerling al geworpen om deze tijd. Zou ze op vakantie zijn? Nee, niet Jannewietske. De winnares! Want, dat weten we inmiddels, het wordt een winnares dit jaar. Albertine Soepboer […]

Lees de rest

Adolf Hitler en de Heilige Geest

Ik heb me altijd afgevraagd waarom het Derde Rijk van Hitler eigenlijk ‘het Derde Rijk’ heette. Pas vorig jaar, toen ik een weekje in Berlijn was, kreeg ik het antwoord op die vraag te horen. Het Eerste Rijk was het oude Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie dat van 843 tot 1806 heeft geduurd, bijna […]

Lees de rest

Het misverstand omtrent Gilles Deleuze

En,
als politieke filosoof is Deleuze nu juist van nul en generlei waarde. Hij had minachting voor de democratie en de rechtstaat, hij zag dat als even 
zoveel zelfrechtvaardigingen van het 
kapitalisme, die bestreden moesten 
worden. Zijn denken was anarchistisch, hij wilde Nietzsche zijn, met 
een hamer in de hand, en Bakoenin, 
die juist van de […]

Lees de rest

De eeuwige omweg van Nooteboom

Hoe komt het toch dat ik zo allergisch ben voor het proza van Cees Nooteboom? Als ik lees hoe de Duitsers hem de hemel in prijzen, val ik om van verbazing. Zijn romans vind ik niet om door te komen. Er zijn ook maar weinig die ik echt heb uitgelezen. Ooit ben ik in Rituelen […]

Lees de rest

The party is nearly over

Tot slot wil ik één gedachtegang uitlichten, die in vrijwel 
alle postmodernistische theorievorming voorkomt en die in het licht van 
het voorafgaande wellicht wat verduidelijkt kan worden. Deze redenering luidt als volgt. De kunst is niet meer gebonden aan een dwangmatig keurslijf waarin haar progressieve ontwikkeling is vastgelegd, maar zij kan vrijelijk ge
bruik maken van […]

Lees de rest

Postmodern en het brein van de stad

De meest heldere kritiek op Greenbergs model van het modernisme 
werd uiteindelijk verwoord door de criticus Leo Steinberg. In een 
belangrijk artikel dat verscheen in 1972, Reflections on the state of criticism vat hij de kernpunten van de discussie nog eens samen en het is opvallend dat juist in dit betoog voor het eerst het […]

Lees de rest

Beperking en ontgrenzing

Alvorens in te gaan op Greenbergs ontwikkelingsmodel voor moderne kunst, wil ik iets vertellen over de achtergronden waartegen dit debat zich afspeelde, de explosieve groei die de kunstwereld in de jaren 
zestig in Amerika beleefde, een groei die toen is ingezet en tot op de 
dag van vandaag is doorgegaan. Deze groei uitte zich in […]

Lees de rest

Avant-garde & kitsch, kaf & koren

Clement Greenberg was tot in de jaren zestig zowel de meest invloedrijke als de meest controversiële figuur binnen de Amerikaanse kunstkritiek. Invloedrijk omdat hij als sinds de Tweede Wereldoorlog als een fel voorvechter verbonden was geweest met de Amerikaanse avant-garde, waarbij hij in nauw contact stond met veel kunstenaars van wie hij de carrière vanaf […]

Lees de rest

Antieken, modernen en postmodernen

Postmodernisme is een aaneenschakeling van twee tijdsaanduidingen: het verwijst naar de tijd na de tijd van het modernisme. Wie over het posmodernisme wil spreken, kan dus over het modernisme niet zwijgen. Maar ook modernisme 
is een rekbaar begrip. De eerst vindplaats van het woord ‘modern’ ligt aan het eind van de vijfde eeuw. Het Latijnse […]

Lees de rest

Postmodern: on a road to nowhere

Op 7 mei 1986 hield ik een lezing in De Galerie, het kunstenaarsinitiatief in Leeuwarden, dat kort tevoren was opgericht door Gerlof Hamersma en Pieter de Vries. Het onderwerp van de avond was: Postmodernisme en het debat in de kunstkritiek. Na enig graafwerk heb ik het verhaal gisteren op kunnen duiken in mijn archief.  Het […]

Lees de rest

Postmodernisme in Friesland

Hetgeen er geweest is, hetzelve zal er zijn, en hetgeen er gedaan is, hetzelve zal er gedaan worden; zodat er niets nieuws is onder de zon. Prediker 1.9 De kroegen in Leeuwarden kregen in die tijd andere kleuren. In Milaan werden knotsgekke meubels gemaakt en iedereen sprak over labyrintische structuren. De stad leek opeens een […]

Lees de rest