Archief

Archief voor februari, 2011

Katholicisme in the sixties

Laatst hoorde ik een Egyptenaar op tv vertellen over de tijd dat geestelijk leiders van de islam in zijn land  de dienst uitmaakten. Zo werd er wel eens gediscussieerd over wat je moest doen, als je op weg maar de moskee een scheet liet. Eigenlijk moest je dan terug gaan naar huis, om volkomen rein […]

Lees de rest

In de schaduw van Nieuw Babylon

Jung meende dat alleen psychologisch inzicht kan leiden tot het begrijpen van godsdienstige vragen. Historisch star geworden vormen van denken probeerde hij weer om te smelten en te gieten in voorstellingen van de onmiddellijke ervaring. Dat laatste zou je ook het literaire credo van Reve kunnen noemen. Reve wilde de religie vernieuwen door verstarring om […]

Lees de rest

What a frustrating book!

INGEZONDEN BERICHT VAN JAN GULMANS: Fokke Sierksma in de kritiek. Het is niet de eerste keer, dat Huub Mous aandacht vraagt voor het werk en de persoon van Fokke Sierksma. Op 5 juli 2008 schreef hij een artikel ‘Friesland in Tibet’. Mous vraagt nu (februari 2011) niet alleen aandacht voor ‘Profiel van een incarnatie’ maar […]

Lees de rest

Woorden, woorden, woorden….

Though this be madness, yet there is method in it Shakespeare, Hamlet De menselijke taal wordt gestructureerd door simpele woordjes als ‘ik’, ‘jij’ en ‘hij’. Die kleine woorden zijn zo simpel dat we ons nauwelijks kunnen voorstellen wat er gebeurt als het brein deze woordjes door elkaar gaat halen. Wanneer ‘ik’ ‘jij’ wordt, of ‘jij’ […]

Lees de rest

Camus en de eindeloze jaren zestig

Wat zou Lolle Nauta gevonden hebben van het huidige intellectuele klimaat in Friesland? Dat is natuurlijk een onmogelijk vraag, want Lolle Nauta leeft niet meer. Je kunt er alleen maar naar gissen. Afgaande op wat hij in het verleden allemaal over dit benauwde terpenlandje achter de dijken heeft beweerd, belooft het weinig goeds. In ieder […]

Lees de rest

Plessner en de ‘Homo Absconditus’

VAN JAN GULMANS ONTVING IK DE VOLGENDE BIJDRAGE: Huub Mous heeft een informatief en mooi artikel geschreven over Fokke Sierksma en Lolle Nauta. Echter, hij is er nog niet in geslaagd nauwkeurig aan te geven in welke zin deze twee denkers schatplichtig waren aan Helmuth Plessner. De laatste werkte, zoals bekend, gedurende de periode 1934 […]

Lees de rest

Sierksma en de religieuze projectie (2)

Reactie van Jan Gulmans op mijn log SIERKSMA EN DE RELIGIEUZE PROJECTIE In “Wetenschap als eigenbelang” (van Iersel, 1991) –deze titel lijkt een variant op Sierksma’s “Schoonheid als eigenbelang”– wordt gepoogd de middenweg die Sierksma koos tussen godsdienstwetenschap en psychologie te schetsen. Van Iersel begint zijn studie met een verwijzing naar Sierksma’s dissertatie, waarin deze […]

Lees de rest

Sierksma en de religieuze projectie

‘De filosoof Plessner heeft in een werk over de 
verschillende trappen van het organische leven 
de menselijke levensvorm met die van plant en 
dier gecontrasteerd als ‘die Positionalität der ex
zentrischen Lebensform’. Het is echter de vraag, 
of men deze excentriciteit mag beschrijven als 
een bestaande toestand, als een eigenschap. Het 
is veeleer een menselijke mogelijkheid, […]

Lees de rest

De stoptrein nei Grutte boffert

‘Het is blauw en het gaat terug in de tijd’. Rijdend met de bus naar Drachten, op weg 
naar de nieuwe tentoonstelling van Machiel Braaksma, schoot me opeens dit raadsel te 
binnen. Verstoken van een spoorverbinding en vierbaans toegangsweg ligt Drachten te 
dromen in een uithoek van het universum. Je kunt er op twee manieren […]

Lees de rest

De vertwijfeling van Fokke Sierksma

De ervaring van een existentiële crisis en een gevoel van heimwee naar de religie, dat alles verenigde zich kort na de oorlog in een dieptepsychologische en bijna religieuze kunstopvatting. Existentialisme en psychoanalyse bepaalden het denken over kunst en literatuur. Met maken van kunst was een eenzame worsteling met het bestaan. Deze benadering komt onder meer […]

Lees de rest

Het grensconflict van Fokke Sierksma

  Dit is de verzetsgroep die in de maanden maart en april 1945 de Duitse Sicherheitsdienst in Leeuwarden afluisterde. Van links naar rechts op de foto staan Lo van der Werf, Lykle van Dijk, Eelke Koopmans, Fokke Sierksma en Teake Kuipers. De afluisterpost was gevestigd in het pand van een boekhandel in de Nieuwe Oosterstraat […]

Lees de rest

Jung en William Blake

‘De fantasieën die toentertijd tot mij kwamen, schreef ik eerst in het 
Zwarte Boek, later nam ik ze over in het Rode Boek, dat ik ook met 
afbeeldingen verluchtte. Dit laatste bevat het merendeel van mijn Man
dala-tekeningen. Ik heb een vergeefse poging tot een esthetiserende uit
werking in het Rode Boek ondernomen, doch deze nooit tot […]

Lees de rest

De God van Jung

Het is kort na de oorlog in het Zwitserse Bollingen. Links staat Garl Gustav Jung, geheel beschenen door de felle zon, en rechts Victor White, een priester die vrijwel geheel in de schaduw staat. In haar biografie van Jung (2003) hecht Deirde Bair enig symbolisch belang aan dit felle contrast van het licht. De twee […]

Lees de rest

De God van de hersenen

In 2007 werd ik zestig en ben ik gestopt met werken in loondienst, na dertig jaar lang een ‘vrije ondernemer in loondienst’ te zijn geweest. Sindsdien leef ik van de pen. Dat wil zeggen, schrijven is voor mij een wijze van leven geworden. Zo heb ik in de afgelopen jaren op dit weblog een reeks […]

Lees de rest

Religie als natuurlijk fenomeen

‘De meeste mensen geloven in het geloof in God, zelfs degenen die het niet klaarspelen om (de hele tijd) in God te geloven.’ Daniel C. Dennett, De betovering van het geloof, religie als een natuurlijk fenomeen, 2006. In het jaar dat ik geboren werd, in 1947, verscheen De toekomst der religie, het meest controversiële boek […]

Lees de rest

De God van cyberspace

‘After all, anyone who has studied the history of technology knows that technological change is always a Faustian bargain: Technology gives and technology takes away, and not always in equal measure. A new technology sometimes creates more than it destroys. Sometimes, it destroys more than it creates. But it is never one-sided.’ Neil Postman, Informing […]

Lees de rest