Laatst hoorde ik een Egyptenaar op tv vertellen over de tijd dat geestelijk leiders van de islam in zijn land de dienst uitmaakten. Zo werd er wel eens gediscussieerd over wat je moest doen, als je op weg maar de moskee een scheet liet. Eigenlijk moest je dan terug gaan naar huis, om volkomen rein [...]
‘Scheffczyk heeft iets gezegd over het blijven voortbestaan van de “accidentia” zonder de “substantie” Hij heeft een fysische verklaring beproefd (“de materiële substantie is niet iden tiek met haar accidentia, waartoe ook de quantiteit behoort”); hij heeft hierbij verwezen naar een hedendaagse fysische theorie (Hengstenberg) die verklaart dat de elementaire deeltjes van de fysische dingen niet [...]
Jung meende dat alleen psychologisch inzicht kan leiden tot het begrijpen van godsdienstige vragen. Historisch star geworden vormen van denken probeerde hij weer om te smelten en te gieten in voorstellingen van de onmiddellijke ervaring. Dat laatste zou je ook het literaire credo van Reve kunnen noemen. Reve wilde de religie vernieuwen door verstarring om [...]
INGEZONDEN BERICHT VAN JAN GULMANS: Fokke Sierksma in de kritiek. Het is niet de eerste keer, dat Huub Mous aandacht vraagt voor het werk en de persoon van Fokke Sierksma. Op 5 juli 2008 schreef hij een artikel ‘Friesland in Tibet’. Mous vraagt nu (februari 2011) niet alleen aandacht voor ‘Profiel van een incarnatie’ maar [...]
‘Ik hoop dat Tsering in Tibet-in-India een leefbaar compromis tussen angst en vitaliteit, schuld en spontaniteit, inferioriteit en superioriteit zal vinden. Ik hoop, kortom, dat hij eenvoudig een beetje gelukkig zal worden, dat simpele woord dat hij zo vaak gebruikte wanneer hij vertelde van zijn jeugd. Want ik zal met sympathie blijven denken aan deze [...]
Twee foto’s die ik eerder op mijn site plaatste, respectievelijk op 30 april 2006 en 14 november 2007. Nog steeds ontvang ik reacties op deze foto’s. Langzaam vallen de puzzelstukjes in elkaar. De eerste foto is genomen in 1961. Het is klas II B van het St. Ignatiuscollege. De tweede is genomen op Hemelvaartsdag 1963 [...]
Though this be madness, yet there is method in it Shakespeare, Hamlet De menselijke taal wordt gestructureerd door simpele woordjes als ‘ik’, ‘jij’ en ‘hij’. Die kleine woorden zijn zo simpel dat we ons nauwelijks kunnen voorstellen wat er gebeurt als het brein deze woordjes door elkaar gaat halen. Wanneer ‘ik’ ‘jij’ wordt, of ‘jij’ [...]
Wat zou Lolle Nauta gevonden hebben van het huidige intellectuele klimaat in Friesland? Dat is natuurlijk een onmogelijk vraag, want Lolle Nauta leeft niet meer. Je kunt er alleen maar naar gissen. Afgaande op wat hij in het verleden allemaal over dit benauwde terpenlandje achter de dijken heeft beweerd, belooft het weinig goeds. In ieder [...]
VAN JAN GULMANS ONTVING IK DE VOLGENDE BIJDRAGE: Huub Mous heeft een informatief en mooi artikel geschreven over Fokke Sierksma en Lolle Nauta. Echter, hij is er nog niet in geslaagd nauwkeurig aan te geven in welke zin deze twee denkers schatplichtig waren aan Helmuth Plessner. De laatste werkte, zoals bekend, gedurende de periode 1934 [...]
“Daarmee is voorlopig niet meer gezegd dan dat hun werk niet is los te denken van een algemene crisis van het christendom, die een crisis is van West-Europa, zoals dat ook geldt van de boeken van Camus, Malraux en Kafka en van Het Uur U, The Cocktail Party, Der Idiot, The Outsider, L’Etranger en En [...]
Reactie van Jan Gulmans op mijn log SIERKSMA EN DE RELIGIEUZE PROJECTIE In “Wetenschap als eigenbelang” (van Iersel, 1991) –deze titel lijkt een variant op Sierksma’s “Schoonheid als eigenbelang”– wordt gepoogd de middenweg die Sierksma koos tussen godsdienstwetenschap en psychologie te schetsen. Van Iersel begint zijn studie met een verwijzing naar Sierksma’s dissertatie, waarin deze [...]
‘Hun ‘nachtleven’ is hun religie. Wan neer de sterren verschenen zijn rollen de vrouwen sigaren voor hun mannen, waarna zij in het donker verdwijnen, om ergens hun eigen, geheime vrouwen-riten te vieren. De achterblijvende mannen ‘talk about heaven’, zoals Petrullo het uitdrukt, de kinderen spelen vrolijk. Na verloop van tijd keren de vrouwen weer terug en [...]
‘De filosoof Plessner heeft in een werk over de verschillende trappen van het organische leven de menselijke levensvorm met die van plant en dier gecontrasteerd als ‘die Positionalität der ex zentrischen Lebensform’. Het is echter de vraag, of men deze excentriciteit mag beschrijven als een bestaande toestand, als een eigenschap. Het is veeleer een menselijke mogelijkheid, [...]
‘Het is blauw en het gaat terug in de tijd’. Rijdend met de bus naar Drachten, op weg naar de nieuwe tentoonstelling van Machiel Braaksma, schoot me opeens dit raadsel te binnen. Verstoken van een spoorverbinding en vierbaans toegangsweg ligt Drachten te dromen in een uithoek van het universum. Je kunt er op twee manieren [...]
De ervaring van een existentiële crisis en een gevoel van heimwee naar de religie, dat alles verenigde zich kort na de oorlog in een dieptepsychologische en bijna religieuze kunstopvatting. Existentialisme en psychoanalyse bepaalden het denken over kunst en literatuur. Met maken van kunst was een eenzame worsteling met het bestaan. Deze benadering komt onder [...]