Friese vertaling van Reve opgedoken
Zojuist werd ik gebeld door een mevrouw uit Witmarsum, die haar naam niet genoemd wil hebben. Zij beweert in het bezit te zijn van een Friese vertaling van het boek Nader tot U. Haar man heeft deze tekst begin jaren zeventig – met toestemming overigens van Gerard Reve – in het Fries vertaald. Door het vertrek van Reve uit Greonterp is het nooit tot een publicatie gekomen. Reve zou de vertaling wel grotendeels gelezen hebben en – voor zover hij het Fries kon begrijpen – ook positief hebben geoordeeld over de kwaliteit. De vertaler zelf is in 1975 overleden. Pogingen om een Friese uitvinder te vinden zijn daarna gestaakt. Ik mag de tekst lezen, zo werd mij medegedeeld. Over de vraag of er alsnog een Friese uitgave van Nader tot U op de markt zal komen, valt op dit moment natuurlijk nog weinig zinnigs te zeggen.
Waarom wel Turks Fruit van Wolkers in het Fries, en niet Nader tot U, dat zich nota bene grotendeels in Friesland afspeelt? Hoe dan ook, ik zal de tekst de komende dagen gaan bekijken. Overigens heeft Reve destijds zelf openbaar gemaakt, dat met deze vertaling een begin zou worden gemaakt. Hij heeft dit – zo ontdekte ik – ook medegedeeld aan de redactie van de LC op 2o september 1970, maar het nieuws werd uiteindelijk als een grap opgevat, nadat noch Trinus Riemersma noch Josse de Haan het bericht konden bevestigen. Met alle Reve-activiteiten, die de komende tijd op stapel staan, zou een Friese uitgave van een van Reves beste boeken natuurlijk fantastisch zijn. Op 30 oktober a.s. verschijnt het eerste deel van de Reve-biografie van Nop Maas. De dag daarop wordt Nop Maas in Leeuwarden geïnterviewd door Geart de Vries. Zo wordt Friesland na veertig jaar weer even het beste Reve-land op aarde. It sil heve, mei Reve!
EELTSJE HETTINGA
7 oktober 2009 op 18:23
DE INNERLIJKE ERVARING EN DE MARTELING
Er bestaat zeker een verband tussen de poëzie van Gerard (van het) Reve en Trinus Riemersma, maar die betreft meer de vorm dan de inhoud. De marteling van ‘de innerlijke ervaring’ en de morbide mystiek, zoals je die bij Reve voorkomen, zijn thema’s die je niet direct bij Riemersma zult terugvinden. Voor de verhouding Reve – Riemersma verwijs ik naar Go-gol, het artikel: “It krús, de kruk en de kruk” ( http://www.go-gol.nl/2009_krityk_Hettinga_poezy_Trinus_Riemersma.html )
Onmiskenbaar is natuurlijk de relatie van Reve met het werk van Georges Bataille. Huub Mous heeft daar eerder op gewezen. De innerlijke ervaring is tevens de titel van Bataille zijn eerste, grote atheologisch geschrift. “Christus is de totaliteit van het zijn,” schrijft hij bij voorbeeld, “en niettemin is hij als ‘hij die liefheeft’ persoonlijk en als ‘hij die liefheeft’ het verlangen waard: en plotseling de marteling, de doodsstrijd, de dood. Hij die in Christus gelooft, wordt tot de marteling gevoerd: niet tot een of andere onbetekenende marteling, maar tot de goddelijke doodstrijd. Niet alleen bezit hij het middel om de marteling te bereiken, maar hij zou haar niet kunnen vermijden, en het is de marteling van wie meer is dan hij, van God zelf, die niet minder mens is, met minder te martelen dan hij.” (De Innerlijke Ervaring, De Marteling, blz. 80, vert. door Laurens ten Kate, Amsterdam, 1989).
Het is maar een van de vele passages over de marteling, onderdeel van Bataille zijn fragmentarische ‘gesprekken’ met de God die Leegte, de God-de Afwezige, enz. en die hem o.a. bij een aantal middeleeuwse mystici brengt, onder wie de heilige Johannes van het Kruis en diens grote vreugdevol martelende Nacht. De marteling behoort bij twee andere, typisch Bataillaanse thema’s: de transgressie en de extase, beide onderdeel van het goddelijke niet-weten.
Kom overigens in Friesland niet aan met de naam en het werk van Bataille… het wordt terstond in de fascistische hoek gezet, zoals dat in 2006 het geval was, n.a.v. van de gedichtenbundel ‘Alles komt wer goed’ van Bartle Laverman. Een beetje meer Bataille zou voor alle ‘goede’ christenen, ook voor die in Friesland, en zeker voor de ‘fine’ fleur ervan, die tegenwoordig als geesten en spoken door roomse kathedralen dwalen, geen kwaad kunnen. Bataille: ‘[...] spook in tranen / o dode God / hol oog // [..]
Eeltsje Hettinga
josse
7 oktober 2009 op 20:09
Ik haw ‘De triennen fan Eros’ lezen, en my stiet by dat Bataille hjir oanjun hat hoe’t marteling de lust opwekke kin, hoe’t de sjinezen op de foto dy’t Anne Feddema neamt (troch Mous tafoege) allegearre hast of helendal klearkomme by it sjen fan dit spektakel.
De lytse dea (de ekstaze fan de seksuele opwining) wurdt net om ‘e nocht lytse dea neamd (yn it Fransk). Myn op ien nei leste bondel gedichten hyt dan ek DE LYTSE DEA, SOMS (1996). Piet Gerbrandy neamde it ‘stuwende poezie’.
Eros en triennen hawwe al foar heel wat literatuer soarge.
gershûs
7 oktober 2009 op 20:55
As it mar net smearlapperij wurden is; it stik fan Mous oer de pystigens fan Reve op Willem Abma jout te tinken. Dan hawwe wy in nije Hindrik Algra fanneden.
EELTSJE HETTINGA
7 oktober 2009 op 21:12
DAT ALLES IS FRYSLAN VOOR JOSSE DE HAAN & CORNELIS VAN DER WAL…
De discussie over “Fryslân, culturele hoofdstad 2018”, zoals die twee dagen geleden gestalte begon te krijgen op het weblog van Cornelis van der Wal, lijkt een kwestie te zijn van uit en over. zie http://cornelisvanderwal.web-log.nl/cornelisvanderwal/2009/10/frisse-pommeran.html#comments
Josse de Haan draaide in die belangrijke discussie als geen ander om de hete brij heen, sterker: toen hem een aantal pregnante, specifiek aan hem gerichte vragen werd gesteld, onder anderen door E. Schotanus, gingen alle venstertjes dicht; Josse de Haan zweeg, heel stuwend.
Cornelis van der Wal kwam ook met enkele meningen, maar, helaas, niet onderbouwd. Van der Wal, die altijd erg grappig is, haalde de discussie onderuit met de volgende absolute dood-in-de-in-de-pot-uitspraak: “Bêste minsken, ik gean net mei jim yn diskusje. Doei! “
Deed Josse de Haan de vensters al dicht, ook Van der Wal wil na vandaag helemaal niks meer horen. Elke reactie die iets over zijn bijdrage tot het ‘debat’ zegt, gaat bij hem de grote Afvaloven in.
Eerst de tekst van Van der Wal, daarna de verwijderde reactie:
“Biezem mei lûmpia: lekkel!
Wat in nivo! Der soe ris goed de biezem troch moatte. Ik haw it oer minsken dy’t miene dat se ferstân fan Fryske literatuer hawwe en bepaalde ynstellingen advisearje. Lit ik fierders mar swije. Ik lit my net fan de wiis bringe, skriuw gewoan troch. Mar it sil finânsjeel tige krap wurde hjirre. Wy sjogge wol.
Rys mei guod opwaarmje. Lûmpia der by.
7-10-09 om 17:48 | Permanente link http://cornelisvanderwal.web-log.nl/cornelisvanderwal/2009/10/biezem-mei-lmpi.html
=====
Reactie Hettinga:
“Wat in nivo,” ofwel: “Bêste minsken, ik gean net mei jim yn diskusje. Doei!” Was dat echt de kwalificatie die in de brief van het betrokken Instituut stond? Het moet toch al niet gekker! Zijn ze daar nou helemaal van de bamipot gerukt? Heb je overigens, als deskundige op het gebied van de orakologie ( http://orakelweb.nl/deauteur.htm ), het onheil niet zien aankomen? Teken protest aan, dien een rekest in – wel goed onderbouwen, trouwens – reclameer, doe iets, hoe dan ook: steek een God in de brand, snij je jezelf een oor af, verkleed je als kunstgebit en bijt ze de strot uit… Hora est. Dreigt dan toch nog het lot van de gaarkeuken, wellicht kun je nog bij het Instituut terecht voor het geven van b.v. webkollege’s
Adviesbureau Doei
Geplaatst door: Hettinga | 7-10-09 om 20:58
====
josse
7 oktober 2009 op 21:28
De leden fan it neiteam fan Hindrik Algra binne yn Fryslan net te tellen. Dat is dus al regele.
As je in foto fan Abma op syn 24e sjogge dan begrypt elk, ek hetero’s, dat Van het Reve pystich waard.
Abma wie ien fan de 2 selsferklearre skriuwnegers fan Fryslan – yn de eagen fan Algra wie Van het Reve ek in neger. Dat akkordearre goed dere yn Greonterp.
Huub Mous
7 oktober 2009 op 21:58
Er bereiken mij berichten dat de dichter of prozachijver met een baard die figureert in de roman De stille vriend van Gerard Reve niet Willem Abma maar Gerben Willem Abma moet zijn geweest gezien de aard van de baard die Reve beschrijft. Reve schrijft letterlijk’ Van het instipide gelul van die baard kreeg Speerman een steeds ondraaglijke wordende jeuk op het hoofd.’ Dat moet onomstotelijk de baard van Gerben Abma zijn geweest, aldus de Abma-kenners die het kunnen weten. De scene die Reve beschrijft heeft zich afgespeeld in 1962. Toen was Willem Abma pas 20. Zijn broer Gerben Willem was toen 30. Hij was bezig met een boek en Reve moest bemiddelen bij het Ministerie van Kultuur. Ik geef mijn mening graag voor een betere, maar ik blijf erbij dat het beslist niet Trinus Riemersma was, daar in de Stoofsteeg in Amsterdam. Het was Gerben Willem Abma. Dat van die anale penetratie blijft natuurlijk rechtovereind staan. Dat is historisch, daar helpt geen liever moeder aan.
gershûs
7 oktober 2009 op 22:13
Gerben Willem Abma = Willem Abma fan Ljouwert en yn 1962 fan Grins (studint teology). Doe better bekind ûnder it skriuwerspseudonym Daniel Daan. De 32 jierrige is syn broer Germ Abma, dy’t hjoeddedei te Amsterdam tahâldt.
Dus Reve wie pystich op Gerben Willem Abma/
Willem Abma/Daniel Daan. Belje him by need op. Hy stiet yn it iepenbiere tillefoanboek ûnder Leeuwarden: Abma Drs G.W. Abma Harstastate 39 8926 LG 2664401
Huub Mous
7 oktober 2009 op 22:49
Volgens mij ging het om deze baard. Daar zou ik ook jeuk van krijgen. Zie:
http://www.huubmous.nl/2006/05/27/gevreesd-polemist/
gershûs
7 oktober 2009 op 22:58
Op de foto stiet Gerben (ek wol Germ) Abma dy’t yn 1962 32 jier wie. Hy wennet by ‘t simmer yn Starum en by’ t winter yn Amsterdam.
EELTSJE HETTINGA
7 oktober 2009 op 23:05
Sinds wanneer worden hier privé-adressen en telefoonnummers weggeven en dat N.B. door iemand die zichzelf anoniem houdt?
www.ensafh.nl
8 oktober 2009 op 18:41
[...] Mear op it weblog fan Huub Mous [...]
De leerling van Gebrandy
9 november 2009 op 19:05
Zo, best grote mensen, nu even een onversneden stukje Reve in het Frysk.
Libje ús marine
Mei de trein ûnderweis nei hûs, sykje ik ferjitnis yn bier,
mar kin wat komme moat, net mear beswarre:
al nei twa halten stapt er yn, himpen matroas, mei dryste billen,
ferlegen mar bretaal. Mei earkes. Donkerljocht.
Wannear’t ik ea noch ryk wurd, gjit er else dei
mei my de stêd yn om fan my te drinken wat er wol:
‘dit is myn bloed’.
En else moaie hoer dy’t er hawwe wol, wurdt troch my betelle:
‘dit is myn lichem’.
Ik soe d’r sa graach by wêze, popke, mar net as do dy skammest:
dan hoegt it net, en sil ik dy nea sjen,
ferburgen neaken yn trui en broek, ferheven ruter,
oanbidde Dier, leaf Broerke fan my.
Huub Mous » Libje ús marine
9 november 2009 op 19:27
[...] Gerad Reve (vertaling: Leerling van Gerbrandy) [...]