In de hedendaagse communicatietheorie is er geen strikte scheiding meer tussen zender en ontvanger, maar transformeert het communicatieve gebeuren alle actoren die in het proces van communicatie betrokken zijn. Anders gezegd, als ik schrijf transformeert mijn ‘ik’ zich in iets wat het nooit eerder geweest is. Een tekst is een vloeibaar proces waarin de lezer [...]

Ooit heb ik mij, na het lezen van een lyrische recensie, de ‘Verzamelde gedichten’ van Hans Faverey aangeschaft. Dat was een miskoop. Ik heb niets met dat soort poëzie. Bij elk gedicht denk ik, waar gaat dit eigenlijk over. Ik zie vooral het wit tussen de regels en niet de woorden zelf. Die woorden zeggen [...]

In zijn column in de LC van 18 oktober j.l. gaat Trinus Riemerma tekeer tegen de hedendaagse uitwassen van het monotheïsme. Onder de titel ‘Eigen goden eerst’ houdt hij een pleidooi voor het oude Germaanse polytheïsme waar Wodan, Thor, Thius en Freya nog als rauwdouwers door de Germaanse hemel jakkerden. Van ethiek en etiquette wisten [...]

Gistermiddag werd in Galerie BAS in Sneek de tentoonstelling geopend van Hannie Kamstra en Bartle Laverman. Bartle had mij gevraagd voor deze gelegenheid een liedje te zingen. Niet zomaar een liedje, ‘Ne me quitte pas’ van Jacques Brel. Het leek hem leuk dat ik samen met Abe de Vries een kunstje zou doen. Abe een [...]

.
Vorige week meldde de Volkskrant dat er sprake is van een ‘canon-rage’. Plots wil elke stad of regio zijn eigen canon hebben. De landelijke canon zou vooral als een ‘inspirerend fundament’ moeten fungeren. Nou dat hebben we inmiddels gemerkt. ’s Avonds op Nova veegde onze nationale geschiedenis-clown Thomas von der Dunk meteen de vloer [...]

De Franse filosoof Alain Badou stelt dat we tegenwoordig alleen nog maar de restauratie van het klassieke humanisme voorgeschoteld krijgen. Dat wil zeggen: een steriel humanisme, zonder de vitaliteit van de al dan niet aanwezige God. God is morsdood. Ook ‘de mens als een maakbaar project’ behoort tot het verleden en dat juist in [...]

Telkens weer stuit ik op de gedachte dat de kunst van de vorige eeuw is voortgekomen uit een drang tot vernietiging. Geweld en esthetica kruisen elkaar in het sublieme. In de vernietigende kracht die elk begrip te boven gaat komt de laatste as van de schoonheid boven. Het genotvolle afgrijzen, de fascinerende huivering voor het [...]

Toen ik in 1977 naar Fryslân kwam waren heel wat kunstenaars mij voor geweest. Fryslân was in die jaren – meer misschien dan ooit – ‘it beste lân fan de ierde’ . In het voetspoor van Gerard Reve die al in 1964 in Greonterp neerstreek in huize Het Gras, kwam begin jaren zeventig een ware [...]

Er is geen mooiere stilte, heeft Oek de Jong ooit beweerd, dan de stilte van een plattelandsstation. Achterberg had iets met het station van Hulshorst. Niemand stapt in. Niemand stapt uit. De deuren van de trein openen zich en gaan weer dicht terwijl in de korte stilte, die zo ontstaat, de hele Veluwe zijn aanwezigheid [...]

Negen jaar gelden overleed Barbara. In Frankrijk is ze nog altijd wereldberoemd. Ze kreeg zelfs een eigen postzegel. In Nederland hoor je haar niet meer. Ik kan me zelfs geen Zomergast herinneren die ooit een opname van een van haar chansons heeft willen terugzien. Het Franse chanson is dood, morsdood. Brel of Brassens, dat gaat [...]

Van de week was ik op het Amstelstation. `s Ochtends om kwartover acht. Zo ziet het er daar dan uit. Geen mens te zien. Volgens mij is het nooit druk op het Amstelstation. Ik las ergens dat er dagelijks 50.000 trein- en metroreizigers via dit station op weg gaan naar hun bestemming. Die heb ik [...]

Gisteren heb ik mij op het kerkhof Zorgvlied in Amsterdam even laten opsluiten in het graf van Peter Giele. (http://nl.wikipedia.org/wiki/Peter_Giele).
Er waren een paar fotografen bij en ook een cameraploeg van Omroep Noord Holland. Het bezoek aan dit bijzondere – door Joep van Lieshout ontworpen – graf vormde het hoogtepunt van een excursie langs Amsterdamse begraafplaatsen, [...]

“Hier vinden we dan eindelijk het missende element in het raadsel van de ‘Plaats van Tao’. Deze werd ons eerst getoond als een gesloten ruimte, een wereld op zichzelf, die niettemin een altaar wordt genoemd, een offerberg. Deze berg heeft echter zowel een buiten- als een binnenkant. De buitenkant van de berg is als het [...]

In zijn bijdrage aan het boek ‘Het volle leven, herinneringen aan Gerard Reve’, gaat Willem Jan Otten nader in op het geloof van Reve. Het oeuvre van Reve heeft volgens hem de mooiste pagina’s aan religieus proza in ons taalgebied opgeleverd. Dat is een opmerkelijke stelling. Als Reve bewonderd wordt, dan is dat doorgaans om [...]

Waar is de sonore scheet gebleven? Deze vraag wekt bij mij een diep gevoel van melancholie. Ik kan me het moment niet meer herinneren dat ik iemand voor het laatst in het openbaar een klaroenstoot hoorde geven. Onbeschaamd, zo van hier sta ik, ik kan niet anders. De voortgang van de beschaving mondt uit in [...]

Ooit heb ik op het kerkhof in Bakhuizen, waar het merendeel van mijn voorouders met kroost en aanhang begraven ligt, een graf gezien van een tante die gestorven was op 18-jarige leeftijd. ‘Ze heeft haar plicht gedaan’, stond er op de steen te lezen. Ik heb dat altijd een fascinerende tekst gevonden. Wat zal ze [...]