Verlies van horizon
‘De existentiële situatie waarin iemand verdoemenis vreest, verschilt volkomen van de situatie waarin iemand boven alles bang is voor zinloos heid. De dominantie van de laatstgenoemde is voor ons tijdperk wellicht bepalend. Niettemin bestaat de eerstgenoemde voor veel mensen nog steeds, en het contrast kan ons helpen inzicht te krijgen in de verschillende morele perspectieven binnen onze samenleving (…) De overgang tussen beide existentiële situaties lijkt te passen bij een recente verandering in de dominante psychopathologische patronen, al hebben we daarin nog geen helder inzicht. Psychoaalytici hebben vaak opgemerkt dat de periode waarin hysterische patiënten en mensen met fo bieën en fixaties het grootste deel van hun klantenkring vormde, vanaf de klassieke periode van Freud, recentelijk heeft plaatsgemaakt voor een pe riode waarin de belangrijkste klachten draaien om ‘egoverlies’ of een ge voel van leegte, vlakheid, futiliteit, gebrek aan doelgerichtheid, of verlies van het gevoel van eigenwaarde. Welk verband er precies bestaat tussen deze vormen van pathologie en de niet-pathologische situaties die er pa rallel mee lopen, is vooralsnog bijzonder onduidelijk. Om een serieuze po ging te doen hier inzicht in te verwerven zouden we meer greep moeten krijgen op de structuren van het zelf, en daartoe doe ik hieronder een po ging. Maar het lijkt bij voorbaat uiterst aannemelijk dat er een verband bestaat, en dat de betrekkelijk recente verandering in vormen van patho logie de veralgemenisering en popularisering weerspiegelt van dat ‘verlies van horizon’ in onze cultuur, dat enkele heldere geesten sinds meer dan een eeuw aan het voorspellen zijn.’
Charles Taylor, Bronnen van het zelf, de ontstaansgeschiedenis van de moderne identiteit
Foto: Liza May Post, 1994
Ischa
14 april 2008 op 10:00
Die Angelsaksische filosofen die lullen tenminste niet zo als die Franse en toch weten ze heel aardige dingen te zeggen.
Taylor is voor mij een sympathiek, katholiek, sociaal Canadees filosoof.
Soms moet hij toch ook Franse woorden gebruiken, zoals in: “The “Malaise” of Modernity”. Via betrokkenheid bij zingevende zaken en participatie in het publieke leven verwacht hij dat het moderne leven toch nog “charme” kan krijgen.
Laten wij dat hopen, broeders en zusters.
herkenning
14 april 2008 op 11:09
Op je weblog van 13 april , Scheldeplein, schrijf je openhartig (moedig) dat voor de jou niet zozeer de dood onbelangrijk is, als wel het leven zelf. En dat het leven er eigenlijk niet zo veel toe doet. Daarna volgen een paar voorbeelden die ik eigenlijk te gemakkelijk vind, zeker voor jou, om het vorenstaande te schragen. De tekst van gisteren is wellicht een aanloop om uitgewerkt te worden in de tekst van vadaag, die zich concentreert rondom de woorden ‘verlies van horizon’. Er is denk ik maar een middel tegen het verlies, namelijk jezelf zinvol en bevredigend bezighouden en als dat met de ander ook het geval is, is dat mooi meegenomen. Denk aan het begrip integriteit in de kunst. Jouw weblog zou wel eens jouw middel kunnen zijn tegen het verlies van horizon, bedacht ik. Gefeliciteerd.
kirsten
14 april 2008 op 15:50
fiets eens over het Bildt, horizon zat !
Douwe
14 april 2008 op 16:11
Komt die Mulder nou ook zaterdag ?
Of laat die zich netjes verhinderen ?
Huub Mous
14 april 2008 op 17:22
@ Kirsten
Vorige week zaterdag heb ik nog door ‘t Bildt gefietst
Van Leeuwarden naar Firdgum en weer terug. Prachtig licht, maar dat had ik al eens eerder opgemerkt. Wel schrok ik van al die kassen die ze in de buurt van Berlikum aan het plaatsen zijn. Het lijkt de glazen stad wel. Dat is wat je noemt horizonvervuiling.
@ Douwe
Ik ga niet over zijn agenda.
Huub Mous » Het modernisme van Abraham Kuyper
3 juli 2010 op 00:03
[...] Ruiter en Wilbert Smulders expliciet naar Taylors theorieën over de ontstaansgeschiedenis van de moderne identiteit. Het was juist die veronachtzaming het intuïtieve en het irrationele, die het verburgelijkte [...]