De kunst van Geert Wilders
Zowat de hele wereld houdt de adem in, in afwachting van de film van Geert Wilders. Het is frappant om te zien hoe het systeem werkt. Iedereen die er iets van zegt wordt deel van het probleem. Ik ook dus. Wilders heeft een golf van publiciteit gecreëerd die niet meer te keren is. Eigenlijk heeft hij niets gecreëerd, eerder een vacuüm geschapen. En als er iets is wat het spektakel niet kan verdragen dan is het de absolutie afwezigheid van lucht. Dat gat vult zich vanzelf met de volle kracht van de totale atmosfeer. Het doet er niet toe wat je er van zegt, de hype wordt alleen maar groter. Zelfs hypercorrecte reacties, zoals bijvoorbeeld van Femke Halsema, worden genadeloos meegezogen in die zuigkracht van het spektakel. Politici doen net doen of ze de werking van het systeem niet doorhebben. Morele verontwaardiging wordt op deze wijze een doorzichtig alibi voor het profileren van het eigen correcte imago binnen de almaar groeiende media-tsunami die ons dreigt te overspoelen.
Geen enkel medium kan zich aan het gebeuren onttrekken, omdat er voortdurend sprake is van een ‘nieuwsfeit’. Media worden niet beheerst door het nieuws, maar door nieuwsfeiten. Nieuws kun je interpreteren, filteren of van een kader voorzien. Een nieuwsfeit echter is oppermachtig en autonoom. Daar kun je als journalist alleen maar als een schoothondje achteraan lopen. Of je nu hoofdredacteur van de NRC bent, eindredacteur van NOVA, een roddelrubriek hebt in de Telegraaf of dagelijks een weblog schrijft, dat maakt allemaal geen ene moer uit. Als het om nieuwsfeiten gaat, dan is er geen verschil meer tussen kwaliteitsjournalistiek of riooljournalistiek. Het spektakel berust op de universele soevereiniteit van het nieuwsfeit.
In die zin is Geert Wilders geniaal. Hij weet hoe je het spektakel moet bespelen. Bovendien heeft hij een punt. Als de misstanden van een religie niet meer in het openbaar aan de kaak gesteld mogen worden, dan is het immers snel gedaan met de democratie en de vrijheid van meningsuiting. Dan dooft het licht. De vraag rijst natuurlijk wel, hoe hij – vanuit zijn eigen optiek bezien – het beste met de nu ontstane situatie om zou kunnen gaan. Wat voor film moet hij nu gaan maken? Dat vraagt de halve wereld zich ondertussen af. Zo’n situatie heeft geen enkele cineast of kunstenaar ooit beleefd. Wilders heeft voor zichzelf de mogelijkheid gecreëerd om een creatief product af te leveren, dat de wereld niet alleen kan schokken, maar ook diepgaand beïnvloeden.
Kom daar maar eens om als kunstenaar. Menigeen zal hem benijden. Als het waar is dat de terrorist de kunstenaar links heeft ingehaald, dan heeft Geert Wilders de kunstenaar rechts ingehaald. De kunst staat machteloos aan de kant. Zelfs het controversiële product van de kunstenaar Jonas Staal, die terecht stond vanwege zijn ‘berm-monumenten’ met waxinelichtje (zie foto) voor een omgekomen Wilders, is peanuts vergeleken met wat Wilders nu zelf in artistieke zin laat zien. Of beter gezegd: wat hij aankondigt te zullen laten zien. Ongeacht de uiteindelijke vertoning is het nu al het meest lucide kunstwerk van dit jaar. Eigenlijk hoeft de film niet eens meer uitgezonden te worden. Het concept is zo sterk, dat het kunstwerk nu al geslaagd is.
Wat gaat Wilders ons laten zien? Het gerucht gaat dat het een tekenfilm zal worden. Zijn Hongaarse vrouw tekent immers strips. Zo zou de explosieve boodschap verpakt worden in een ogenschijnlijk onschuldig medium. Dat werkt natuurlijk niet, want dat hebben we met de Deense cartoons gezien. Hoe onschuldiger het medium, hoe gevaarlijker de boodschap juist kan zijn. Als Wilders gewoon een filmische registratie zou tonen van het verbranden van de Koran als een fascistisch en opruiend geschrift, dan zou er niet veel gebeuren. Wat is immers tegen een boekverbranding? Moslims verbranden voortdurend vlaggen. Ze hangen een kopie van Salman Rushdie op. Ze vierendelen een pop van Bush. Een boek is slechts een bundel bedrukt papier. De vermeende heiligheid van Bijbel, Koran of Talmoed is contextueel bepaald. Alle boeken branden even goed, of ze nu heilig worden verklaard of niet.
Pas als een boek niét vlam wil vatten, wanneer het ontheiligd wordt door brandstichting, is er iets bijzonders aan de hand. Het is echter zeer onwaarschijnlijk dat zulks ook zal geschieden, zeker wanneer een notaris als objectieve getuige bij de poging tot heiligschennis aanwezig zou zijn. Nee, filmen is geen optie en een boekverbranding evenmin. Een tekenfilm, strip of cartoon, dat is pas echt linke soep. Dan komt de doelbewuste intentie van de belediging van Allah of Mohammed opeens onmiskenbaar aan het licht. Een tekenfilm leent zich dan ook optimaal voor een expliciet statement in deze richting. Elke artistieke verpakking maakt de boodschap alleen maar gevaarlijk. Ook ‘Submission I’ was dodelijk, omdat daarin de beeldtaal van de kunst werd gebruikt, in dit geval de beeldtaal van de Iraanse videokunstenares Shirin Neshat.
Geert Wilders zou er naar mijn smaak het beste aan doen door er een conceptueel kunstwerk van te maken. Zo zou hij Guy Debord als voorbeeld kunnen nemen die ooit een bioscoopfilm maakte die alleen maar een zwart beeld liet zien, verwijzend naar Markies de Sade. Of Nam June Paik die een video maakte met uitsluitend een wit beeld, verwijzend naar de leegte van Zen. Hij zou ook tien minuten lang het woord ‘Storing’ kunnen laten zien. Of anders: ‘Even geduld a.u.b.’ Of misschien beter nog een simpele waarschuwing zoals ook op een pakje sigaretten staat: ‘Fundamentalisme is dodelijk’. Of misschien het allerbeste nog een citaat van de middeleeuwse Islamitische filosoof Ibn Arabi, achtereenvolgens uitgesproken door een imam, een priester en een rabbi met op de achtergrond een karavaan van kamelen trekkend door de woestijn:
‘Mijn hart is een schaal voor elke vorm
Een klooster voor de monnik
Een tempel voor idolen
Een graasland voor gazellen
De Ka’ba van de pelgrims
De tafelen van de Tora
Het boek van de Koran
Liefde is mijn geloof
Het geeft niets welke weg haar kamelen ook volgen
De liefde blijft toch immer mijn godsdienst en geloof.’
Maar ik ben bang dat Geert Wilders voor zoiets net niet slim genoeg is.
Jeltsje
22 januari 2008 op 11:27
Gatverdamme, nu jij begint ook al over die afschuwelijke man.
Ja, iedere performance kunstenaar is stik jaloers op wat die W., zonder ook maar één performance op te voeren, al aan reacties heeft opgeroepen.
De Nieuwe Kleren van de Keizer stellen hiermee vergeleken niets meer voor.
De leegheid van het nieuws is nooit duidelijker gedemonstreerd dan nu. Maar ja, zo is ons leven.
Die Nieuwe Kleren van die W. kúnnen niets nieuws meer brengen. Wij hebben al genoeg gehoord en gezien van allerlei soorten afschuwelijke woorden en beelden.
Laat hij zichzelf gewoon tot martelaar maken op de markt in Middelburg, of langs de gracht in Zwolle, of aan de Maas in Venlo, of gewoon in het straatje van Vermeer.
Zoiets als W. kan alleen maar imploderen.
Huub Mous
22 januari 2008 op 12:06
Wat te denken van een openbare steniging volgens het recept van Monty Python.
Peter bastiaanssen
22 januari 2008 op 12:54
ja, tis me wat met die arme kunstenaar;
niet alleen links ingehaald door de eerste de beste terrorist nu ook nog rechts ingehaald door ene Geert W. uit Venlo.
Een aparte kijk.
Politieke pamfletten zijn opeens kunstwerk.
en het genereren van aandacht verwordt tot kwaliteitsmaat van kunst.
Erg verwarrend allemaal.
Ik moet opeens denken aan “boer zoekt vrouw”
tis wel geen politiek pamflet, maar het breekt toch , elke week weer, records.
Maar wie wordt er nu ingehaald door deze boeren; de kunstenaar(zowiezo een loser) de terrorist , Geert W., of laten de boeren iedereen ver achter zich?
Dat zou , in ieder geval het -boerenslim zijn- verduidelijken.
Jeltsje
22 januari 2008 op 14:33
@ Peter Bastiaanssen
Toch goed om wat van je te laten horen Peter!
Kijkend op jouw site zie ik dat ik werk van jou heb. Weliswaar klein spul, maar toch.
Zelf was ik, zeer onterecht en nonchalant, vergeten dat je zo heette.
En dat kan ik van die klootzak W. helaas niet zeggen.
vrijheid
22 januari 2008 op 14:58
Wat u ook schrijft Mous, velen kunnen en/of willen het (sluipende) gevaar van de islam niet zien. Zijn zij te klein om het inzicht, de denkkracht en het intellect van grotere geesten te erkennen? Is het veilig om de waarheid niet te laten doordringen? Beseft men niet dat de verplichte lijfspreuk ‘Allah weet best’ totale fatalisme en afhankelijkheid betekent en oorzaak is van persoonlijke stilstand en ongekend conservatisme op allerlei gebieden in de islamlanden? Waarom al die politiek correcten, ook hier, die ondanks hun grote zelfrespect toch zo afhankelijk denken en handelen? Zien zij niet dat het uitsluitend moslims zijn die wereldwijd terreur plegen en dat er een groot potentieel aan terroristen is, uit welk potentieel Nederland op onverantwoorde schaal nog steeds put vuia de weg van ‘immigratie, waarbij de leugen onder dekking van de regering en parlement regeert?
Misschien ligt het succes in ‘Boer zoekt vrouw’ ook in de afwezigheid van allochtonen.
Dank voor je grote moed om dit onderwerp aan de orde te stellen, ook nog wel met grote onafhankelijke denkkracht.
Huub Mous
22 januari 2008 op 15:22
Het lijkt mij goed om onderscheid te maken tussen:
Islam – Fundamentalistische Islam
Christendom – Fundamentalistisch Christendom
Jodendon- Fundamentalistisch Jodendom
Marxisme – Fundamentalistisch Marxisme
Peter bastiaanssen
22 januari 2008 op 15:40
@ vrijheid
dus extremistische basken, extremistische dierenactivisten, extremistische nationalisten,
extremistische anti-globalisten, diverse staatsterroristen ,de farc,(ik schud er even snel wat uit de mouw) dat zijn eigenlijk allemaal moslims?
gaat daar die film dan ook over?
jp
22 januari 2008 op 18:33
onze blonde, geert wilders, houdt zijn weblog al sinds 7 december niet meer bij. Hoe jammer, want wekelijks kwam de grote politicus met pikante meningen en ik las het log dan ook altijd met genoegen. Hoe graag ik ook meer had vernomen over de film waar hij aan werkt, het laatste bericht meldt dat Wilders ‘politicus van het jaar 2007′ is.
Wellicht is het niet vreemd dat Geert Wilders gedurende lange tijd zijn bezoekers juist hierop ‘tracteert’. Je hoort iets over zijn op handen zijnde film, googlet op zijn naam, klikt de eerste beste link aan en leest niets over de film, je leest: POLITICUS VAN HET JAAR 2007.
Vragen van GW over de kersttoespraak van Beatrix – wèl een item om mee te scoren – vind je er niet, nadere info over de film evenmin, al bijna twee maand is er anders niets dan dat ene bericht: POLITICUS VAN HET JAAR …
Daar is toch een woord voor?
Peter bastiaanssen
22 januari 2008 op 19:22
de laatste “headline” die ik van Wilders hoorde
was vandaag;
“aandacht voor de film is gekkenwerk”
ik weet het het was een inkoppertje
maar toch…
Ischa
22 januari 2008 op 19:46
Even wat anders dan die dood saaie, inburgelijke W.
Hoewel anders?
Charlotte Mutsaerts in bijlage VN dit weekend:
“Je kunt rustig stellen dat de mens de mislukking van de schepping is.”
“Elke schrijver of kunstenaar die zichzelf serieus neemt is qualitate qua een terrorist.”
“Laten wij het maar ronduit zeggen: iemand die in een God gelooft, is gewoon gek. Het is een stoornis.”
kirsten
23 januari 2008 op 20:05
hey artisadoggie, jij hier ? ’tismewat
Artisadoggie
23 januari 2008 op 21:56
Ik snuffel hier graag.
’Tismewat.
Ja, zeg dat wel.
Maar het is ook overal wat.
Wouter uit Utrecht
14 december 2008 op 21:01
Beste landgenoten,
Het gaat niet goed met ons land. Daamee doel ik niet op de credietcrisis. Dat merken de meeste burgers nog niet echt. Ik bedoel gewoon heel simpel als je de voordeur open doet en gaat wandelen door de stad, wat je dan ziet en voelt. Je moet echt blind zijn om de veranderingen niet te zien.
Nederlanders leven nu met angst. En kom niet met de niet bestaande term islamofobie, want een fobie is niet rationeel en meestal ongegrond. De angst die veel Nederlanders, vooral in de grote steden, voelen komt door de veranderingen die ze met eigen ogen zien, op straat, op school, op het werk. Ik kan concrete voorbeelden noemen, maar dat kan ieder weldenkend mens en dan wordt dit een heel lang stuk.
Pas in 2010 zal er iets veranderen in ons land en dat alleen als voldoende Nederlanders hun politiek correcte oogkleppen afdoen en stemmen voor een beter Nederland. Geert Wilders kan dit veranderen, maar hij wordt wel constant aangevallen om de stemmen te beinvloeden. Zo is zijn partij onlangs nog door een linkse stichting onterecht afgeschilderd als extreem rechts. Totale onzin!. Het enige wat deze mensen willen is dat Nederlanders niet zelf nadenken.
Ben je een Nederlander? Ja? Denk dan eens over het volgende na: Onze grote steden zijn nu tussen 40-50 % bewoond door allochtonen, met alle gevolgen van dien. Als je in zo’n stad woont merk je het dagelijks en de media, ondanks dat zij erg links is, zegt ook al veel. Als de media neutraal zou zijn zou je er nog veel meer over horen.
Allochtonen en vooral de Moslims, waar de kern van het probleem ligt, planten zich twee keer zo veel voort als Nederlanders. Kijk eens 20-30 jaar terug. Toen was het nog veel anders. Probeer je nu voor te stellen hoe het voor je kinderen en kleinkinderen gaat worden. Alleen iemand die het niet wil zien zal ontkennen dat de toekomst van onze kinderen in gevaar is.
Vraag je eens af hoe onze voorouders hierover zouden denken als ze zien wat er is gebeurd met het eens zo mooi en typische Nederland. Denk je dat hun daarvoor gekozen hebben? Mijn grootouders, ouders en ik in ieder geval niet.
Dit alles is in gang gezet door een kleine elitaire minderheid die er het meest op verdiend hebben. Deze groep had en heeft nogsteeds een enorme invloed op de Nederlandse politiek. Vaak vertegenwoordigd als grote corporaties, om niet als persoon juridisch aansprakelijk te zijn, en binnen informele maar machtige lobby’s.
Om nu terug te komen op de allochtonen. Zij kunnen er ook niets aan doen. Maar betekent dit dat wij die veranderingen als Nederlanders maar moeten accepteren? Nee, natuurlijk niet. Wie zegt van wel heeft er als kleine minderheid financieel/politiek voordeel meer of is bang om als extreem rechts uitgemaakt te worden. Dit laatste kan vaak ook onbewust zijn.
Tegen de Nederlanders zeg ik dit: Denk zelf na! Laat niemand het denken klakkeloos voor je doen. Kijk verder, nu het nog kan.. Je bent geen racist als je een Nederland wil die over 50 of 100 jaar nogsteeds Nederland is voor je (klein)kinderen.
Wees niet bang om op de Partij voor de Vrijheid te stemmen. Want dit is binnen onze democratie de enige mannier om hier iets aan te doen.
Met vriendelijke groet,
Een bezorgde landgenoot
luckybee
31 december 2009 op 06:38
Wilders is de enige politicus, die de wens van het volk om niet geislamiseerd te worden, verwoordt. Alle anderen zijn tot mijn spijt niet hiertoe in staat, of door hun dogma geleidt of door hun ignorance en beter weten.Islam is een gevaar voor iedere niet moslims.Dat staat allemaal in hun Koran en a Hadith.Je moet het alleen lezen.Bekijk voor al de Medina predikkingen.(na de Hijra)Dan weet5 je wat je bloeidt als je niet moslim wil worden.
Huub Mous » Giftige Simmer en Post-Propaganda
15 januari 2010 op 09:05
[...] raken. In zijn onlangs verscheen pamflet Post-Propaganda signaleert beeldend kunstenaar Jonas Staal een nieuwe soort engagement onder kunstinstellingen. Hij spreekt van ‘een tweede golf’. [...]