Opnieuw in Venetië

Twee jaar geleden was ik rond deze tijd in Venetië. En morgen vertrek ik daar weer naar toe. Ik ben in mijn leven nu in totaal negen keer in Venetië geweest. Dit wordt dus de tiende keer. Elke keer als ik er terugkom is er bijna niets veranderd. Vorige keer werd de reis een sentimental journey. Het was precies een jaar na het overlijden van Marijke. Ik heb toen vele plekken, pleintjes en kerken bezocht waar ik ooit samen met haar ben geweest. Soms leek het of ze naast me liep, of dat ik haar de hoek om zag gaan of zag wegschieten in een steeg. Heel even leek ze te verschijnen op een balkon. De Biënnale heb ik toen links laten liggen. De verhalen daarover hoorde ik ’s avond van mijn reisgenoten.

In zijn boek Venetiës vertelt Paul Morand het verhaal van zijn leven aan de hand van alle bezoeken die hij ooit aan Venetië heeft gebracht. Dat is prachtig om te lezen. De stad wordt een soort plattegrond van de tijd. De tijd staat hier stil of draait in cirkels rond, wie zal het zeggen. Venetië is een labyrint, waarin alles weer terugkeert zoals het altijd geweest is. Maar ook alles telkens weer opnieuw begint. Venetië is als het leven zelf.  Niets verdwijnt. En toch is alles telkens weer nieuw.

Over zijn bezoek aan de stad in 1929 noteert Morand het volgende:

‘Enige decorwisselingen: de kleedhokjes van het Lido zijn ontelbaar geworden, de uitdrukking van een sociaal prestige, vergelijkbaar met de loges van de Scala in de tijd van Stendhal. De ijzeren brug bij de Accademia is bekleed met een houten ombouw, in de stijl van Carpaccio of Bellini; het palazzo Franchetti heeft er een gazon bij gekregen. Van het in mijn afwezigheid zo vaak op hun klok slaan, hebben de automaten van de Mercaria, de Mori, helemaal stijve armen gekregen.’

Deze bijzondere autobiografie schreef Morand enkele jaren voor zijn dood als een soort afscheid van de wereld. Als het dan toch ooit moet, zou ik zo ook wel afscheid willen nemen. Maar voor het zover is wil ik nog graag heel wat keren Venetië zien. Tien, twintig keer, wie zal het zeggen. Alles zal hetzelfde zijn. En toch begint alles telkens weer opnieuw. Het is een gift, een gave om in Venetië te mogen zijn. En daar jezelf terug te vinden, zoals het altijd was en altijd zal blijven, zij het in een nieuwe gedaante van de tijd. 

Reageren is niet mogelijk.