Vandaag de dag zijn de ritmes die de natuurwetenschap verheerlijkt wel duidelijk voor het denken, maar niet voor het waarnemen. Variaties en ritmes worden weergeven in symbolen, die niets betekenen voor de zintuigen. Zij maken de ritmiek van de natuur duidelijk voor hen die zich een strenge discipline hebben eigen gemaakt. Door deze verwantschap kan [...]

Structurele koppeling tussen organisme en omgeving vindt plaats tussen operationeel onafhankelijke systemen. Als we onze aandacht 
richten op het in stand houden van de organismen als dynamische 
systemen in hun omgeving, lijkt die instandhouding gericht te zijn 
op een compatibiliteit van de organismen met hun omgeving die we 
aanpassing noemen. Als we op een gegeven [...]

K. : Mag ik u even onderbreken? Penrose postuleerde dat een universum dat wordt beheerst 
door wetten die geen bewustzijn mogelijk maken, in feite mogelijk geen universum 
is. Daarom bestaat het universum bij de gratie van ons bewustzijn. Dat betekent dat 
er nooit zo ‘n universum of wereld zou kunnen bestaan, als niet onze ogen [...]

De neuroloog Oliver Sacks schreef ooit een verhaal over een man die in de jaren zestig hippie was geweest, aan de drugs raakte en uiteindelijk in een oosterse sekte belandde. Gaandeweg bleek dat de radicale karakterverandering, die hij daarbij onderging, niet veroorzaakt werd door drugs en meditatie, maar door een tumor in zijn hersenen die [...]

‘Tegen het einde van de twintigste eeuw verbrak men het taboe op neurofysiologische onderzoek naar aspecten van het bewustzijn. De belangrijkste vraag (Chalmers 1996 ‘The hard question’) is de volgende: “Waar komen de qualia vandaan?” Het begrip qualium kan niet precies gedefinieerd worden, maar drukt uit ‘de ervaring van bijvoorbeeld de kleur blauw, zoals deze [...]

‘Kan het verstand van de mens, dat zich, naar mijn diepste overtuiging, ontwikkelde uit een zo gering verstand als het laagste dier bezit, vertrouwd worden wanneer het zulke grote conclusies trekt? Kunnen deze niet voortvloeien uit de verbinding tussen oorzaak en gevolg die ons als een noodzakelijke aandoet, maar waarschijnlijk slechts op overgeërfde ervaring berust? [...]

Ik begin al aardig thuis te raken in het lezingencircuit. Maandag in de Pier Pander tempel, zij het voor één bezoeker. Woensdag in het Piter Jelles College voor een zaal van dertig leerlingen. En gisteren in de Ecokathedraal in Mildam, voor zestig leerlingen van de Academie Bouwkunst in Rotterdam. Er zit dus een stijgende lijn [...]

‘In Nederland zijn de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw gevierd als een bevrijding uit de zuilen. Allerlei vormen van voorheen ‘afwijkend’ gedrag (denk aan echtscheiding, homoseksualiteit, ongehuwd moederschap) werden toegestaan. Niet eerder vielen in zo’n korte tijd zoveel mensen van hun geloof. Hoewel er in die roerige jaren in eerste instantie sprake [...]

Gisteravond was het de beurt aan Arjen Mulder om een lezing te houden in de reeks over de theorie van het beeld, die georganiseerd was door de Academie van bouwkunst in Groningen. Eerder waren Hans Aarsman en ikzelf aan het woord geweest. Arjen Mulder hield een boeiend betoog, waarbij hij zijn bekende driedeling weer van [...]

De generatie die de moed had getroond zich van God te ontdoen, staat en kerk omver te werpen, bleef onderdanig aan de Wetenschap. Maar binnen de wetenschap waar vrijheid zou moeten heersen was het geloof in het gezag of anders: ‘een kopje kleiner’. Deze woorden uit het boek ‘Antibarbarus’ van August Strindberg citeert Paul Feyerabend [...]

‘Het is vrijwel geheel aan de atheïst en polemist Richard Dawkins toe te schrijven dat ik me de laatste tijd tot de religie voel aangetrokken,’ aldus de agnostische schrijver John Paul Flinthof kort voor de Kerst in een artikel in The Sunday Times. Deze woorden legde Floris van Straten voor aan Richard Dawkins tijdens zijn [...]

De wereld zit vol onomkeerbare fenomenen: vanaf het simpelste tot de meer complexe verschijnselen die je dagelijks op je pad vindt. Als ik mijn tube tandpasta leeg knijp, dan krijg ik mijn tandpasta er niet meer in. Het zou een heksentoer zijn om dat te proberen. Maar dit soort alledaagse voorbeelden werden in klassieke natuurkunde [...]

‘O strenge. wiskunde, ik ben u niet vergeten sinds uw wijze lessen, zoeter dan 
honing, in mijn hart druppelden. Van de wieg af heb ik er bewust naar verlangd uit uw bron te drinken die ouder is dan de zon.’ Comte de Lautréamont, De gezangen van Maldoror De legpuzzel is het 
meest gangbare type puzzel, [...]

‘Ik heb de modellenbouwers van het Institute of Theoretical Biology in Santa Fé eens bezocht, die een instituut vol computers op de top van een heuvel modellen bouwen voor kunstmatig leven, voor evolutie, voor neurale netwerken. Dat bezoek viel me niet mee. Je voelt bij hen een zeker dédain voor het experiment, een vrij oppervlakkige [...]

De bron van de tweespalt tussen enerzijds de tijd als gestold schema voor de beschavingscyclis van de geschiedenis en anderzijds de tijd als het creatieve fluïdum bij uitstek voor het spel als paradigma voor een nieuwe of tegen-cultuur is al in de jaren dertig terug te vinden. Evenals Johan Huizinga slaat Louis Le Roy een [...]

Sinds gistermiddag heb ik een nieuwe bril op mijn neus. Nee, ik laat hem nog niet zien. Ik moet er eerst zelf aan wennen. Een nieuwe bril is altijd een ingrijpend gebeuren, dat je zelfbeeld doet veranderen. Sterker nog, een nieuwe bril transformeert je identiteit. ‘Esse est percipi’. Zijn is gezien worden. Dat geldt bij [...]