Categorieën

Archief voor wetenschap

De droom binnen de droom

‘Ik heb in het hart van de schepping een leemte ontdekt waar God, als Hij bestaat, mooi in zou passen, maar helaas is het niet zo dat het geloof begint waar het verstand ophoudt’. Met deze woorden van Frans Kellendonk voel ik mij verwant, vooral omdat ze ruimte open houden voor de vraag of er […]

Lees de rest

Het spel van de cirkel

jung.jpg

(foto: Beelden in Leeuwarden) Alles gaat terug op de cirkel. Empedocles zei het al: ‘De aard van God is een cirkel waarvan het middelpunt overal en de omtrek nergens is.’ Pascal was iets voorzichtiger. ‘God is niet meer en niet minder dan het Oneindige,’ zo dacht hij. Maar in feite kwam dat op het zelfde […]

Lees de rest

De gelatenheid die ons nog rest

Ik open het raam en laat het najaar binnen, Het onuitsprekelijke, het van weleer En van altijd. Als ik één ding begeer Is het: dit tot het laatst beminnen. Er was in dit leven niet heel veel te winnen. Het deert mij niet meer. Heen is elk verweer, Als men zich op het wereldoude zeer […]

Lees de rest

De rechtvaardiging van het kwaad

Voltaire schreef zijn Candide na de aardbeving in Lissabon in 1755. Deze ramp was een grote schok voor het optimisme van het Verlichtingsdenken. Leibniz had beweerd dat deze wereld de beste van alle mogelijke werelden zou zijn. God had het gewoon niet beter kunnen doen gezien de beperkingen die de natuurwetten hem nu eenmaal hadden […]

Lees de rest

Woorden zijn dode vlinders

‘De zomerwei des ochtends vroeg. En op een zuchtje dat hem droeg vliegt een geel vlindertje voorbij. Heer, had het hierbij maar gelaten.’ Uit: M. Vasalis, De oude kustlijn (2002) Vannacht droomde ik dat ik een vlinder was. Ik ben er altijd vanuit gegaan dat vlinders geen weet hebben van hun bijzondere vermogen om te […]

Lees de rest

Als gij niet wordt als kinderen…

‘Overigens, kon je nou niet een betere vraag verzinnen dan “Als je het licht uit doet, waar blijft dan het licht?” Sorry hoor, categorie ” als ik de WC doortrek waar blijft dan mijn peop? Als ik de kraan dichtdraai, waar blijft dan het water? Als ik lobotomie pleeg, waar blijven dan mijn herinneringen?” En […]

Lees de rest

Opnieuw geboren worden

De drang om in het Fries te schrijven hangt samen met een wonderlijk brouwsel van onbewust masochisme vermengd met gekoesterd narcisme, omdat je dan per definitie genoegen neemt met een lezersgroep die zeer beperkt in omvang is. Uiteraard geldt dit – mutaties mutandis – ook voor het Nederlands, zij het in veel mindere mate. Veel […]

Lees de rest

De rok van het universum

‘Een verrassende bijkomstigheid van Einsteins theorie is het effect van zeer heftige gebeurtenissen – van sterexplosies tot een versnelling van het heelal zelf – op het geheel van ruimte en tijd: er treden trillingen in op zoals wanneer er een tik op een drilpudding wordt gegeven. En het zijn die rillingen in de ruimte zelf, […]

Lees de rest

Is God soms het toeval?

  Op 15 mei a.s. verschijnt het nieuwe boek van Vincent Icke, Zwaartekracht bestaat niet. Afgelopen zaterdag stond er een interessant interview in de Volkskrant met deze hoogleraar theoretische sterrenkunde en bijzonder hoogleraar kosmologie. Een paar citaten: ‘Oerknal is om twee redenen fout. Ten eerste omdat het suggereert dat na een ontploffing deeltjes vanuit een […]

Lees de rest

Omweg als methode

‘Waar is tegenwoordig binnen de menswetenschap het grote vergezicht, het adembenemende panorama van veranderingen, zoals Jan Hendrik van den Berg dat eind jaren vijftig nog schetste in zijn prachtige boek Metabletica, of leer der veranderingen. Ik ben geen psychiater en ook geen filosoof, dus ik ga hier ook niemand de les lezen hoe het misschien […]

Lees de rest

The Circle Game

Enige tijd geleden heb ik mij verdiept in een boek dat de ontstaansgeschiedenis behandelt van een wetenschappelijke revolutie die zich onder onze ogen voltrekt. Dit boek, De rand van chaos, over complexe systemen van M. Mitchel Waldrop (1993), heeft niets van doen met wollig holisme of modieus new age denken. Het is keiharde bètawetenschap die […]

Lees de rest

Als in een donkere spiegel

  eze afbeelding stond afgelopen woensdag in de Volkskrant. Het is een voorstelling van de structuur van de ruimte-tijd op de allerkleinste schaal. ‘Volgens Einstein’, zo las ik in het bijschrift,’speelt het universum zich af in vier dimensies, drie ruimte en één tijd. Maar hoe zit het op de allerkleinste schaal? Is ruimtetijd daar nog […]

Lees de rest

Wiskunde en de mystieke ervaring

‘Tegen het einde van de twintigste eeuw verbrak men het taboe op neurofysiologische onderzoek naar aspecten van het bewustzijn. De belangrijkste vraag (Chalmers 1996 ‘The hard question’) is de volgende: “Waar komen de qualia vandaan?” Het begrip qualium kan niet precies gedefinieerd worden, maar drukt uit ‘de ervaring van bijvoorbeeld de kleur blauw, zoals deze […]

Lees de rest

De fabel van de reiziger

  ‘De oosterse fabel van de reiziger die in de woestijn door een roofdier werd verrast, is heel oud. Pogend aan het wilde dier te ontkomen, springt de reiziger in een bron, waar geen water in is; maar op de bodem ziet hij een draak, wachtend 
met open muil om hem te verslinden. En daar […]

Lees de rest

De actualiteit van The Matrix

  ‘Het was waar dat wij bezig waren met het ontwikkelen van test waarmee de reconstructie van geografische origine van een onbekend persoon middels DNA-onderzoek mogelijk zou zijn. Echter, zowel methode als de wetenschappelijke achtergrond was nog niet voldoende uitgekristalliseerd. Ook wisten we nog niet goed hoe wij de resultaten van zo’n onderzoek zouden gaan […]

Lees de rest

The Age of Aquarius

Het leven is groter dan we denken dat het is. Wij zien slechts een fragment van een veel groter geheel dat zich uitstrekt buiten de grenzen van ruimte en tijd. Dat vermoeden heb ik altijd al gehad. Ik weet nog goed dat ik in de vijfde klas van het gymnasium voor het eerst geconfronteerd werd […]

Lees de rest