Categorieën

Archief voor Gerard Reve

Liever Nop Maas dan Geert Mak

Tien man en een halve paardekop waren gisteren komen opdraven bij het gesprek dat Geart de Vries had met Nop Maas in boekhandel Van der Velde in Leeuwarden. Dat waren de doorgewinterde Reve-kenners. (Mooi woord, lijkt wat op zeeverkenners). Het werd een prettig gesprek, waar voor de Friese revianen overigens weinig nieuws te beluisteren viel. […]

Lees de rest

Psychiatrie en secularisering

  Het oeuvre van Reve fascineert mij, omdat het op een vreemde manier staat voor een tijdperk dat voorgoed voorbij is. Reve is een paradox. Nederland werd seculier, maar het oeuvre van Reve laat het tegenbeeld zien van deze razendsnelle ontwikkeling. Reve daalde neer in het verleden van het Rijke Roomse Leven. Hij zocht een […]

Lees de rest

Wie God zoekt moet hem verlaten

Nederland nam in de tweede helft van de jaren zestig massaal afscheid van de religie. Of beter gezegd: van God in zijn traditionele gedaante. Het was de tijd dat de godsdienst bleef leven, ook al was God dood. De godsdienst en de samenleving schoven uit elkaar, maar de existentiële zingeving kromp ineen tot de nauwe […]

Lees de rest

Het lot van de hele mensheid

In a letter to Hooker, Darwin wrote that ‘it is a 
cursed evil t0 any man to become so absorbed in any subject 
as I am in mine.’ It is an evil because such one-pointedness 
may result in the more or less total atrophy of all but one side 
of the mind. Darwin himself records […]

Lees de rest

Eleonor Rigby of de dood van God

‘God is dood’ kan betekenen: dat God nooit heeft bestaan. dat de God die men ooit moest aanbidden, er niet meer is. dat er een nieuwe, radicale formulering nodig is van woord ‘God’. dat de traditionele taal over God weliswaar moet worden vernieuwd, maar dat de werkelijkheid ‘God’ daarachter reëel blijft bestaan. dat de christelijke […]

Lees de rest

Het psychisch monisme van Reve

‘Het is het dualistische denken dat het bewustzijn van de mens in de weg zit. Maar mijn zintuigen’, zo stelt William Blake, ‘ontdekten het oneindige in elk ding.’ Dit soort radicale ideeën komen aan het licht in zijn hoofdwerk The Marriage of Heaven and Hell dat in 2001 door Sylvia Koetsier in het Nederlands is […]

Lees de rest

Het verdwijnen van de hemel

  ‘Ik heb me bekend tot het christendom, en ik hoop, dat het de grote komende krachtproef zal overleven. Die krachtproef bestaat uit twee beproevingen: de eerste is de komende sociale opdracht, het vinden van een concrete, praktische, sociale politiek, waarschijnlijk in samenwerking met het
 gematigd socialisme. Als het christendom die boot mist, zal het […]

Lees de rest

Drinklied voor de herfst

  ‘Hartstocht voor bepaalde dingen komt niet voort uit de goedheid of de zuivere schoonheid van die dingen, maar vooral uit het bederf dat zij bevatten. Men kan dolzinnig van een vrouw worden vanwege haar hoerigheid, haar kwaadaardige karakter, haar gemene hoofd, hart of zinnen; men kan overmatig verzot zijn op spijzen die sterk rieken, […]

Lees de rest

Religie en het vertoog over de liefde

‘Ik schrok er zelf ook van, maar de tafelzittende dame viel mij bij en wist mij te verzekeren, dat de grote Franse stad Lyon het centrum was, waar men met man en macht bezig was, die opdracht ten uitvoer te leggen. ‘De Lyonse theologie, dat is wel iets,’ luidde, bij een forse trek aan de […]

Lees de rest

Gerard Reve en Paul Beckman

Reve illustreerde dit met een waarschijnlijk verzonnen en in ieder geval 
sterk overdreven relaas over de tentoonstelling van een aantal meubels 
van Beckman in het museum Boijmans Van Beuningen. De bezoekers konden volgens hem niet van de tafels en stoelen afblijven: ‘toen 
suppoost heel even weg was voor zijn toch welverdiende kop koffie, 
gaven een […]

Lees de rest

Secularisering, symbolen en feiten

Secularisering was in feite een tweeledig proces met zowel positieve als negatieve kanten. Enerzijds bevatte het de ontworsteling aan een benauwend godsgeloof en de emancipatie naar eigen morele verantwoordelijkheid, maar anderzijds ook een gevaar dat de wereld zich kon sluiten in een cirkel zonder geheim en mysterie, in de totale afronding van het materialisme, waarin […]

Lees de rest

God of een kwakje in bad

In ‘Lieve jongens’ komt een interessante overweging van de verteller voor  over het ritueel dat zich voltrok in de Paasnachtmis. Hij vond dat eigenlijk bespottelijk, maar tegelijkertijd boeide en ontroerde het hem: ’uit welke tweeheid van gevoelens als resultante zich een geweldige haat in mij samenbalde waarmede ik niets kon aanvangen en waarbij ik alleen […]

Lees de rest

De katholieke provo

‘Over de gehele periode bleven de persoonlijke contacten over en weer incidenteel, maar waren wat mij betreft alleszins ontspannen en plezierig. Zo herinner ik mij o.a. een gezamenlijk bezoek aan een conferentie ter voorbereiding van het zgn. Pastoraal Concilie in de Wijngaard des Heren te Witmarsum. De paters Augustijnen die de show runden waren uiteraard […]

Lees de rest

De katholieke neurose

‘Het hier besproken opstel is heel iets anders dan conservatief te noemen: het maakt de indruk, reeds bij het
 ontstaan te zijn versteend. Het is niets dan een aaneenrijging van clichés, frasen en tautologieën in een stijl, die 
wel voor apen geschreven schijnt. Als het zo doorgaat zal de Kerk spoedig, wat betreft de seksuele […]

Lees de rest

De vruchtbare wond

  In de jaren zestig werden de als versleten ervaren godsdienstige opvattingen door theologen vertaald in termen die pasten in een eigentijds referentiekader. Voor dat ‘vertaalproject’ werden verschillende grammatica’s  gehanteerd, al
naar gelang de voorkeur van de desbetreffende theologen. Bij Paul Tillich en Rudolf Bultmann was deze grammatica een variant van het existentialisme geweest. Bij de […]

Lees de rest

Hemel & Hel

‘De fantasieën die toentertijd tot mij kwamen, schreef ik eerst in het 
Zwarte Boek, later nam ik ze over in het Rode Boek, dat ik ook met 
afbeeldingen verluchtte. Dit laatste bevat het merendeel van mijn Man
dala-tekeningen. Ik heb een vergeefse poging tot een esthetiserende uit
werking in het Rode Boek ondernomen, doch deze nooit tot […]

Lees de rest