Categorieën

Archief voor psychologie

Een zachte bries over de doodshoofden

‘Beelden van griezel Josef Fritzl, die op de eerste dag van zijn 
proces zijn gezicht angstvallig achter een blauwe map verbergt. 
Niemand rukt de map weg. Niemand geeft hem een trap in 
zijn kloten. Ik voel de gênante behoefte om banale inzichten neer te schrijven als: Falen mag! Je hoeft niet de beste te zijn! Door te […]

Lees de rest

De idioot in het bad

De zee, de zee. We hebben heimwee naar de zee, de oerzee die zonder ophouden dezelfde wezens voortbrengt, verbaasd te leven en onophoudelijk dezelfde woorden sprekend die als schelpen aanspoelen op hetzelfde strand. Heimwee is het verlies van het vroeger, het vruchtwater, de tijd die er ooit was toen alles nog wees naar het midden van […]

Lees de rest

Dromen zoals het vroeger was

Weer een zootje ongeregeld vannacht. Flarden hangen als losse eindjes aan elkaar, maar er is geen patroon in te herkennen. Het lijkt of mijn dromen atrofiëren, zoals dat zo fraai heet. Ze verliezen langzaam vorm en structuur. Elke ochtend word ik wakker met een vaag spinsel in mijn hoofd, maar na een eerste kop thee […]

Lees de rest

Geestelijke bevrijders & seksuele revolutie

In het Rijke Roomse Leven van de jaren vijftig ontstond er een zekere cultus rond de figuur van Maria Goretti. Er deden bidprentjes de ronde die haar waren gewijd en in het zuiden van het land werden er zelfs kerken en scholen naar haar genoemd. Ik herinner mij dat mijn jongste zusje ter gelegenheid van […]

Lees de rest

Mystiek en onvoorwaardelijke liefde

Is de mystieke liefde niet het voorbeeld bij uitstek van liefde die onvoorwaardelijk is? De mystieke geschriften van Theresa van Avila lenen zich bij uitstek voor het bestuderen van de mystieke liefde. Wat zij doormaakt is geen mystiek delirium, maar ook geen vorm van hysterie. De buitengewoon heldere analyse die Theresa van Avila geeft van […]

Lees de rest

Vestdijk en Sierksma (2)

‘Hwat ik tige nijsgjirrich foun, in pear jier lyn kaem ik op ús 
téologysk ynstitút yn Leiden. Dêr sieten hwat professoren en 
studinten to thédrinken en op de iene of oare manier keam it 
petear mei de studinten yn dy rjochting. Ik sei: “Ik denk niet 
dat de naam Reitsum u nog iets zegt”. “O, […]

Lees de rest

Met een kaal intellect in een kale wereld

‘De moderne intellectueel staat met een kaal intellect in een kale wereld en hij zal daar moeten blijven zonder te capituleren, maar ook zonder van de nood een deugd te maken. Hij staat tussen twee vuren en hij zal het in deze situatie moeten uithouden. Uithouden – dat is onze laatste voorlopige moraal. De deugd […]

Lees de rest

De dans van de geesten

Al surfend op internet ontdekte ik dat er een speelfilm bestaat die Ghost Dance heet. Hij is in 1983 gemaakt door de Engelse regisseur Ken McMullen’s. De film had geen vastomlijnd scenario, maar volgde een non-lineaire, grotendeels geïmproviseerde verhaallijn, waarbij de hoofdrolspelers gevraagd werden om zichzelf te spelen. In feite gaat de film – zo […]

Lees de rest

De transformatie van het tijdsbesef

Stel je wordt ‘s ochtends wakker en je merkt dat je dood bent. Dat kan natuurlijk niet, zult u zeggen, want dood is dood. Als je dood bent heb je geen ervaringen meer, dus ook niet de ervaring dat je dood bent. Maar het gaat even om het idee. Noem het een gedachte-experiment. Stel je […]

Lees de rest

Schizofrenie en vertwijfeling

Ludwig Binswanger en Ellen West Met zijn benadering vanuit de Gestalt-analyse in zijn boek Die beginnende Schizophrenie (1959) zette Klaus Conrad zich af tegen de gangbare opvattingen over schizofrenie. Zo kon hij zich niet verenigen met de visie van Karl Jaspers die schizofrenie beschouwde als een normale perceptie van de werkelijkheid die door de patiënt […]

Lees de rest

Vrijheid in moeilijke tijden

Kristallnacht, the day after, Berlijn 10 november 1938 ‘Everything can be taken from a man but one thing: the last of human freedoms – to choose one’s attitude in any given set of circumstances, to choose one’s own way.’ Viktor F. Frankl Eergisteren werd op meerdere plaatsen in Europa de Kristallnacht herdacht. Tijdens een herdenking in […]

Lees de rest

Eros, Thanatos en het kwaad

‘Niloes werd geobsedeerd door het ‘joodse probleem’ en was bang voor een samenzwering, die, zo was zijn overtuiging, er niet alleen op uit was de wereld 
te veroveren maar het ook gemunt had op zijn persoon. In zijn huis had hij een afgegrendelde kist staan, ‘Het Museum van de Antichrist’. In die kist lagen in […]

Lees de rest

De droom van de gevangene

Moritz von Schwind, De droom van de gevangene, 1837 ‘En de kerk zelf – is zij niet het katholieke gekkenhuis als uiteindelijk ideaal? De aarde in het algemeen als gekkenhuis? –de religieuze mens, zoals de kerk hem wil, is een typische décadent; het tijdstip waarop een religieuze crisis een volk in haar greep krijgt wordt […]

Lees de rest

Hoe spreek ik in het openbaar?

Een spreker die het contact met zichzelf kwijt raakt, verliest het contact met zijn publiek. Dat is de belangrijkste les voor het spreken in het openbaar. Ik heb nooit op zo’n cursus gezeten, maar ik heb wel eens gedacht om zo’n cursus te gaan geven. Hoe vaak zie je iemand niet schutteren, als hij iets […]

Lees de rest

De zelfhaat van Friezen en Joden

‘Ik skreau in stik dêr’t 
ik yn útiensette dat de keunstner him yn it foarste plak 
to bikroadzjen hie om syn keunst, net om it folk. Dat as 
er it bêste joech hwat er hie, dat fansels mei it folk 
forboun wêze soe, net mei it folk fan hjoed-de-dei 
faeks, mar dan mei it folk […]

Lees de rest

Moderniteit en hersenhelften

‘Ik heb altijd benadrukt dat de 
kunstenaar en de beoefenaar van 
wetenschap niet ieder een apart 
universum bewonen, maar slechts 
vaag onderscheiden regionen van 
een continu spectrum – een 
regenboog die zich uitstrekt van het 
infrarood van de poëzie tot het 
ultraviolet van de fysica, met de vele 
gradaties daartussen: hybride 
disciplines als bijvoorbeeld 
architectuur […]

Lees de rest