De gedachte dat het opkomen van de psychologie als een genezings proces kan worden beschouwd, is voor zover ik weet het eerst geuit door de Nederlandse filosoof en psycholoog Heymans. In een hoogst merkwaardige redevoering in 1909, De toekomstige eeuw der psychologie, wees Heymans op de achteruitgang van de mens en de gemeen schap, de verloren gegane [...]
Afgelopen donderdag was ik weer in het Beeldhouwcentrum in Koudum, waar ik met de eindexamenkandidaten van de tweejaarlijkse cursus beeldhouwen hun werk moest bespreken. Jaarlijks ronden hier zo’n negen à tien studenten deze cursus af, die onder leiding staat van Herma Bovenkerk. Enkele gastdocenten verlenen hun medewerking aan de cursus, onder wie Hanshan Roebers die [...]
Maar ook deze vaak ter discussie gestelde poging lijkt ons niet verder te brengen; het onderscheid tussen ‘onmiddellijke’ ech te mystiek en ‘middellijke’ mystieke toestanden, waarbij je kunt denken aan iets wat aangeleerd, overgenomen, door lezen eigen gemaakt is, maar ook aan door drugs, alcohol of chloro form opgewekte mystiek, door William James indrukwekkend gedocumenteerd, helpt ons [...]
Egbert Tellegen in 1970 Maar hoe zit dat dan? Als nu een onstuimig doorbrekende transcendentie eigenlijk steeds ziekte betekent (akkoord) en de essentie van dat doorbrekende onbekend is (ten onrechte), hoe zouden we dan opeens wel aan de gezondheid van de Bijbelse waarheden moeten geloven. Hoe zit dat dan. Moeten we dan aannemen dat God [...]
Weet je wat het erge is? Dat is een arrogantie van de twintigste eeuwse mens. Die kan niet meer verwonderd zijn. Het leven is of normaal, maar vanuit welke visie? Of het is ziek. Er is geen ontzag voor het supra normale. Wil je mij begrijpen, herinner dan de visioenen, in de kerk, aan de gracht. [...]
Yves Tanguy, Noyé indifferent, 1929 Ineens zien ze zichzelf in al hun naaktheid en con stateren ze verbijsterd dat het allemaal Sinterklaasverhalen en sprookjes waren. De mens die in fase vier is aanbeland, noemt Jung steeds ‘de moderne mens’. In vrijwel al zijn geschriften richt hij zich tot deze seculiere, agnostische mens. Het is de mens [...]
In het boek Een bron van zorg en goede werken van Catharina Bakker en Leonie de Goei, dat in 2002 verscheen, wordt de geschiedenis van de St. Willibrordus stichting beschreven al een voorbeeld bij uitstek van de wonderlijke ontwikkeling die de katholieke geestelijke gezondheidszorg na de oorlog heeft doorgemaakt. Het gesticht was in 1929 gebouwd [...]
De neuroloog Oliver Sacks schreef ooit een verhaal over een man die in de jaren zestig hippie was geweest, aan de drugs raakte en uiteindelijk in een oosterse sekte belandde. Gaandeweg bleek dat de radicale karakterverandering, die hij daarbij onderging, niet veroorzaakt werd door drugs en meditatie, maar door een tumor in zijn hersenen die [...]
Milton Rokeach (1918-1988), die later naam maakte met zijn waardenonderzoeken, die tegenwoordig in veel landen en in het bijzonder in de Europese Unie worden uitgevoerd, kreeg het idee om een aantal patiënten die aan dezelfde waan leden een beroemd iemand te zijn, bij elkaar te brengen om na te gaan wat er uit dit conflict [...]
‘Voor de psychiatrie is een antropologische en theologische oriëntering van groot belang.’ Aldus stelling XI van het proefschrift, waarmee F.J. Tolsma in 1945 promoveerde tot doctor in de geneeskunde aan de Universiteit van Groningen. Inductie, religieuze groepsvorming en godsdienstwaanzin, zo heette het. Tolsma wilde een brug slaan tussen zeer uiteenlopende disciplines als psychiatrie en theologie, [...]
Hoe doet de openbaring zich aan ons voor? Spreken we slechts daar van openbaring, waar haar inhoud aan de openbaarheid wordt prijsgegeven, dus daar waar ze meegedeeld wordt en haar beslag heeft gekregen in het verbindende woord, of moeten we een stap teruggaan en reeds van openbaring spreken, wanneer de potentie aanwezig is en ze [...]
Telekinese is het in beweging brengen van materie door het aanwenden van (nog) onbekende krachten van de geest. Het fenomeen is nog nooit bewezen binnen een herhaalbare proefsituatie. In de jaren zestig werd op tv een parapsychologisch experiment uitgevoerd, waar iedereen mee kon doen. Ik kan me dat nog goed herinneren. Men had een installatie [...]
Melanie Klein Ik heb eens iemand gekend die een gruwelijke hekel aan mij had. Nu komt dat helaas wel meer voor. Meestal hebben mensen of een geïdealiseerd beeld van mij, of het omgekeerde: een overtrokken negatief beeld. Waarom dat zo is, weet ik niet, maar dat is een ander verhaal. Deze persoon – ik zal [...]
‘Tegen het einde van de twintigste eeuw verbrak men het taboe op neurofysiologische onderzoek naar aspecten van het bewustzijn. De belangrijkste vraag (Chalmers 1996 ‘The hard question’) is de volgende: “Waar komen de qualia vandaan?” Het begrip qualium kan niet precies gedefinieerd worden, maar drukt uit ‘de ervaring van bijvoorbeeld de kleur blauw, zoals deze [...]
Er bestaat een beoordelingsfout die zo vaak voorkomt, dat het een wonder is dat hij pas zo laat is ontdekt. Pas in 1977 werd door de Amerikaanse psycholoog Lee Ross (zie foto) een cognitieve fout omschreven als de ‘fundamentele attributiefout’. Hij ontdekte dat mensen op een heel rare manier omgaan met hun eigen en andermans [...]
Vertwijfeling is een thema dat lange tijd niet actueel is geweest. De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog waren jaren van vertwijfeling. Alom was er sprake van een wanhoop over het lot van de mens. De ruïnes van de oorlog en de dreiging van een atoomvernietiging maakte het leven ogenschijnlijk zinloos. Het was ook de [...]
 |