Yves Tanguy, Noyé indifferent, 1929

Ineens zien ze zichzelf in al hun naaktheid en con
stateren ze verbijsterd dat het allemaal Sinterklaasverhalen en 
sprookjes waren. De mens die in fase vier is aanbeland, noemt Jung 
steeds ‘de moderne mens’. In vrijwel al zijn geschriften richt hij 
zich tot deze seculiere, agnostische mens. Het is de mens die [...]

In het boek Een bron van zorg en goede werken van Catharina Bakker en Leonie de Goei, dat in 2002 verscheen, wordt de geschiedenis van de St. Willibrordus stichting beschreven al een voorbeeld bij uitstek van de wonderlijke ontwikkeling die de katholieke geestelijke  gezondheidszorg na de oorlog heeft doorgemaakt. Het gesticht was in 1929 gebouwd [...]

De neuroloog Oliver Sacks schreef ooit een verhaal over een man die in de jaren zestig hippie was geweest, aan de drugs raakte en uiteindelijk in een oosterse sekte belandde. Gaandeweg bleek dat de radicale karakterverandering, die hij daarbij onderging, niet veroorzaakt werd door drugs en meditatie, maar door een tumor in zijn hersenen die [...]

Milton Rokeach (1918-1988), die later naam maakte 
met zijn waardenonderzoeken, die tegenwoordig in veel landen en in het bijzonder in de Europese Unie worden uitgevoerd, kreeg het idee om een 
aantal patiënten die aan dezelfde waan leden een beroemd iemand te zijn, bij elkaar te brengen om na te gaan wat er uit dit conflict [...]

‘Voor de psychiatrie is een antropologische en theologische oriëntering van groot belang.’ Aldus stelling XI van het proefschrift, waarmee F.J. Tolsma in 1945 promoveerde tot doctor in de geneeskunde aan de Universiteit van Groningen. Inductie, religieuze groepsvorming en godsdienstwaanzin, zo heette het. Tolsma wilde een brug slaan tussen zeer uiteenlopende disciplines als psychiatrie en theologie, [...]

Hoe doet de openbaring zich aan ons voor? Spreken we slechts daar van openbaring, waar 
haar inhoud aan de openbaarheid wordt prijsgegeven, dus daar waar ze meegedeeld wordt en haar beslag heeft gekregen in het 
verbindende woord, of moeten we een stap teruggaan en reeds van 
openbaring spreken, wanneer de potentie aanwezig is en ze [...]

Telekinese is het in beweging brengen van materie door het aanwenden van (nog) onbekende krachten van de geest. Het fenomeen is nog nooit bewezen binnen een herhaalbare proefsituatie. In de jaren zestig werd op tv een parapsychologisch experiment uitgevoerd, waar iedereen mee kon doen. Ik kan me dat nog goed herinneren. Men had een installatie [...]

Maryse Choisy
Elke geloofsgemeenschap is erop gericht om het eigen geloof tot elke prijs in stand te houden. Als er zich iets aandient dat een bedreiging vormt voor dit geloof treden er allerlei afweermechanismen in werking. Excommunicatie bijvoorbeeld, dat is het meest voorkomend. Maar er kan ook sprake zijn van integratie. If you can’t beat them [...]

Melanie Klein
Ik heb eens iemand gekend die een gruwelijke hekel aan mij had. Nu komt dat helaas wel meer voor. Meestal hebben mensen of een geïdealiseerd beeld van mij, of het omgekeerde: een overtrokken negatief beeld. Waarom dat zo is, weet ik niet, maar dat is een ander verhaal. Deze persoon – ik zal haar [...]

‘Tegen het einde van de twintigste eeuw verbrak men het taboe op neurofysiologische onderzoek naar aspecten van het bewustzijn. De belangrijkste vraag (Chalmers 1996 ‘The hard question’) is de volgende: “Waar komen de qualia vandaan?” Het begrip qualium kan niet precies gedefinieerd worden, maar drukt uit ‘de ervaring van bijvoorbeeld de kleur blauw, zoals deze [...]

Er bestaat een beoordelingsfout die zo vaak voorkomt, dat het een wonder is dat hij pas zo laat is ontdekt. Pas in 1977 werd door de Amerikaanse psycholoog Lee Ross (zie foto) een cognitieve fout omschreven als de ‘fundamentele attributiefout’. Hij ontdekte dat mensen op een heel rare manier omgaan met hun eigen en andermans [...]

Vertwijfeling is een thema dat lange tijd niet actueel is geweest. De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog waren jaren van vertwijfeling. Alom was er sprake van een wanhoop over het lot van de mens. De ruïnes van de oorlog en de dreiging van een atoomvernietiging maakte het leven ogenschijnlijk zinloos. Het was ook de [...]

Ludwig Binswanger
‘Vier emmers water en een zak zout, meer zijn we niet. We zijn niets anders dan wat chemicaliën, zonder geest of ziel. Niets is zo bizar als de mens. Alles waar we het meeste bang voor zijn, is waar. Niets heeft het eeuwig leven, zelfs niets wat een mens achter zich laat.’ Aldus zingt [...]

Maandag begint de week van de psychiatrie. Al weer voor 35ste keer dit jaar, nu met het thema ‘Een ervaring rijker’. Dit thema lijkt te suggereren dat een ex-psychiatrisch patiënt rijker is geworden door de ervaringen die hij tijdens zijn of haar geestelijke crisis heeft opgedaan. Je zou het haast kunnen opvatten als een stimulans [...]

‘Het Oostenrijkse ‘keldermonster’ Josef Fritzl is een emotionele analfabeet. Dat zegt de Oostenrijkse psychiater Adelheid Kastner in het Duitse weekblad Stern. Zij sprak 27 uur met de tot levenslang veroordeelde Oostenrijker. Fritzl zou slechts triomfantelijke gevoelens kennen en angst. De 73-jarige Fritzl verwekte zeven kinderen bij zijn dochter. Hij hield haar en drie van de [...]

Freud heeft zichzelf ooit de vraag gesteld of de grote weerstand die de psychoanalytische theorie opriep misschien te verklaren was door het feit dat hij een Jood was. Van iedereen had men het aangenomen dat het lot van de mens bepaald wordt door verdrongen en gesublimeerde driftleven, maar niet van een Jood. Toch leek er [...]