‘Ik heb hier enkele malen achter elkaar wat muziektermen gebruikt, dat is geen toeval: het hele boek doet mij sterk denken aan muziek, niet alleen wat structuur en inhoud betreft, maar ook het taalgebruik. Steeds weer neemt Vestdijk een ander thema ter hand die tenslotte gezamenlijk toch weer samenvloeien in één grote melodie. Ook heeft [...]
Daar lag tegen een duin, vlakbij de kust een vrouw, groot als een godenbeeld, maar gaaf, het was een beeld van rust. Zij lag bewegingloos, haar ogen stonden open en wat geruis leek van de zee of van de wind bleek fluisteren te zijn, waarnaar zij scheen te luisteren. O laat mij vrij, fluisterde zij [...]
Vahine no te tiare Als ik haar zie, rechtop gezeten, zwart voor een roode achtergrond vrouw met het rustige gelaat, lijkt ieder ander mij verbeten, onzeker en te snel verwond. Haar voorhoofd is een kooperen plaat, een schild waarachter haar gedachten naakt en gehurkt liggen te wachten; boven de wallen van haar wangen de bruine [...]
Is het vandaag of gistren, vraagt mijn moeder, bladstil, gewichtloos drijvend op haar witte bed. Altijd vandaag, zeg ik. Ze glimlacht vaag en zegt: zijn we in Roden of Den Haag? Wat later: kindje ik word veel te oud. Ik troost haar, dierbare sneeuwwitte astronaut zo ver al van de aarde weggedreven, zo moedig uitgestapt [...]
Confetti Ik zoek een misverstand om in te geloven. Al mijn gedachten zitten binnen En met hun voorhoofd aan de ruit Van al mijn ramen, van onderen tot boven Gedrongen, kijken zijn mismoedig uit. De oudste hebben kindergezichten, Ze dansen en fluisteren met elkaar, De jongste hebben rimpels, grijzend haar. Ik wou dat het vreselijk [...]
De dood is de ultieme bevrediging van een verlangen naar een toestand waarin je jezelf volledig in kunt vinden. Ik weet niet hoe het komt, maar deze zin kwam in mij op na het lezen van de autobiografie van W. Jos. de Gruyter, Zelfportret als zeepaardje. De Gruyter was een spiritueel man. Hij was kunstcriticus [...]
Elke tekst heeft een incubatietijd gehad in het brein van een schrijver en is een tijdlang onzichtbaar aanwezig geweest in een onwerkelijk schemergebied. Een architect kent achteraf het gelukkige gevoel zijn eigen ideeën in steen verwerkelijkt te zien, zoals een schrijver spreekt van ‘la joie de se voir imprimé’. Telkens weer voel ik mij als een [...]
Kennen Ik hoor de wind, omdat hij door de blaad’ren sleept, ik zie de blaadren waar het licht op breekt. Maar welke blaadren hangen er in stilte en ’t donker en welke oren sluimren waar geen stem tot spreekt. Ik voel de oude wanhoop van het instrument, dat tot het uiterste gedreven niets dan zijn [...]
In de gedichten van Vasalis gaat het vaak over tijd. De tijd die stil staat, een beeld dat door de tijd heen breekt alsof er een gat in de dag valt. Soms levert die verstilde tijd een idyllisch beeld op, een ‘eeuwige’ herinnering aan een gelukkig moment in de jeugd, soms ook is het een [...]
De vuurtoren van Scheveningen moet weer over het dorp schijnen en niet alleen over de zee, zo las ik gisteren in de NRC. Er is een actiegroep die een petitie heeft ingediend bij de gemeente Den Haag. Bij een kustdorp hoort een vuurtorenlicht, zo stellen zij. Het hoort bij de cultuur en identiteit van Scheveningen. [...]
‘Daarmee is voorlopig niet meer gezegd dan dat hun werk niet is los te denken van een algemene crisis van het christendom, die een crisis is van West-Europa, zoals dat ook geldt van de boeken van Camus, Malraux en Kafka en van Het Uur U, The Cocktail Party, Der Idiot, The Outsider, L’Etranger en En [...]
Vanmiddag weer eens gefietst. Twee pontjes over. Prachtig weer. Wachtend op het pontje naar Wartena trof ik een provinciaal ambtenaar op een racefiets. Hij bleef een paar kilometer met mij op rijden, in mijn tempo wel te verstaan. Daarna klom hij weer in de pedalen en zag ik hem als een stip langzaam verdwijnen naar [...]
‘De meest nabije wolken leken te branden in het gloeiende vuur van de zonsondergang die daarachter smeulde in een meer gedempte, loden gloed. Ach hoe mooi koesterde de hand van de natuur deze lucht, terwijl ze haar wisselend deed oplichten en uitdoven op de daken van de paleizen zoals Titiaan dat doet in zijn landschappen. [...]
‘Harry Mulisch gelooft niet meer in de roman. Met die kop opende op 2 oktober 1968 de kunstpagina van De Volkskrant.’ En met deze zin opende Thomas Vaessens zijn boek De revanche van de roman (2009). Maatschappelijk engagement is de laatste jaren weer terug in de roman, terwijl dat lange tijd is weggeweest. Vaessen onderscheidt [...]
Het is 48 jaar geleden dat ik La Peste van Albert Camus las. Na al die jaren is alleen het geraamte van het verhaal in mijn geheugen overeind gebleven met daarbij enkele niet ter zake doende details. Zo herinner ik mij de zachtmoedige ambtenaar die zijn hele leven lang bezig was om een roman te [...]