Categorieën

Archief voor literatuur

Breng uw vrouw in Extase

‘Maak van uw nacht een feest en breng uw vrouw in extase, jaja, Een zich verliezen in een geweldige roes, een eerste golf van vitaliteit door je body. Zo ver was het nu wel niet met Lutske maar het zat er ergens in, het kon er uitkomen, àls, als…Voor die muur stootte hij eigenlijk steeds [...]

Lees de rest

De blinde vlek voor de religie

“Daarmee is voorlopig niet meer gezegd dan dat hun werk niet 
is los te denken van een algemene crisis van het christendom, die een crisis is van West-Europa, zoals dat ook geldt van de 
boeken van Camus, Malraux en Kafka en van Het Uur U, The 
Cocktail Party, Der Idiot, The Outsider, L’Etranger en En [...]

Lees de rest

The Shining revisited

Het is zo’n 45 jaar geleden dat ik La Peste las van Camus. Om al die jaren is alleen het geraamte van het verhaal in mijn geheugen overeind gebleven met daarbij enkele niet ter zake doende details. Zo herinner ik mij de zachtmoedige ambtenaar die zijn hele leven lang bezig was om een roman te [...]

Lees de rest

Jo Smit en Albert Camus

Jo Smit
Heden ten dage, nu het denken geen 
aanspraak meer maakt op universaliteit, nu zijn 
beste geschiedenis die van het berouw is, nu 
weten we dat een deugdelijk systeem niet te 
scheiden is van de maker. Zelfs de ethiek is onder 
een bepaald aspect slechts een lange en niets ontziende bekentenis. Het abstracte denken verbindt [...]

Lees de rest

Ken je het land waar de boeken branden?

De verdraagzaamheid is een van de meest waardevolle verworvenheden in onze samenleving, maar zij heft zichzelf op, wanneer zij verstaan wordt als het alles verdragen, alles zonder oordeel consumeren. Aan iedere praktijk van de verdraagzaamheid moeten grenzen worden gesteld. Begrippen als democratie, liberaliteit, tolerantie en fair play worden nietszeggend, wanneer men daaronder verstaat: het ontbreken [...]

Lees de rest

Heiliger dan welke God dan ook

riem

‘De selfferwêzentliking fan’ e iene wurdt troch de oare opfette 
as in bedriging, en mei rjocht. It stabilisearjen fan it ‘ik’ en it 
labilisearjen fan it ‘jimme’ binne beide it doel fan’ e skriuwer, en 
wat op in stuit de grutste oantrûn jûn hat, wat doel wie en wat 
bydoel of gefolch, dat is meast [...]

Lees de rest

Rots in tijden van ontzuiling

“Een van de meest hoopvolle verschijnselen van deze tijd is het zoeken 
allerwegen naar fundering van ons waarachtig mens zijn. De Kerk 
volgt met intense belangstelling de ontwikkeling der antropologische 
bezinning in de wijsbegeerte, in de psychologie, in de psychiatrie en in 
de pedagogie. De Kerk kan daarbij niet de houding van de ‘beata 
possidens’ [...]

Lees de rest

De tijd van beautiful people

Er zijn foto’s die je in een peilloze diepte van verwondering en melancholie doen vallen. We schrijven 1971. In Menaldum of all places wordt een poëziefestival georganiseerd. Trinus Riemersma (rechts) is ook van de partij. Als Fries ster-auteur deelt hij autogrammen uit aan ieder die de moed heeft om bij hem daartoe een verzoek in [...]

Lees de rest

Riemersma en Reve

“Hebt u de vertaling van ‘Fabryk’ van Trinus Riemersma al gelezen?” – “Nee gelezen heb ik hem niet, verdomme, dat is een schandaal, want ik heb die hier liggen. Ik moet het eigenlijk lezen, zeker nu mijn kunstbroeder zo is aangevallen in zijn dorpje. “ – “Wat was uw indruk van Riemersma?’- “ Nou ik [...]

Lees de rest

Het probleem van Fabryk

‘Dizze roman is my ut ‘e hàn rûn. De man fan Syts is in 
selsstannich persoan wurden dy’t him ûntwikkele hat nef
fens syn eigen patroan. In patroan dat ik ûntwurpen hie, 
goed, tajûn, mar ik hie noait foarsjoen dat inkele losse op
merkings yn de begjinhaadstikken har sa ûntjaan soenen. 
De man fan Syts kin ik [...]

Lees de rest

De Sartre van Sneek

In “opjefte”, it seksuéle? Jawis, mar dêr 
hoech ik, as skriuwer, gjin spuontsjes ûnder to 
stekken, dêr hawwe wy dominy’s, pastoars, dok
ters, maetskiplike wurkers, N.V.S.H.’s foar, en G. K. 
van het Reve: “Het past de mens, de erotiek met 
heilige schroom tegemoet te treden, want de 
seksualiteit is, wat allerlei zich vooruitstrevend 
noemende mensen ook [...]

Lees de rest

Fedde Schurer en het schrijversportret

Als je het zo ziet, dan had Fedde Schurer toch echt vijf vingers en geen zes. Naar aanleiding van mijn log Fedde Schurer en Gerard Reve ontstond er een uitvoerige discussie over de vraag of Louis G. Le Roy – al dan niet met opzet – Fedde Schurer op zijn geschilderde portret een zesde vinger [...]

Lees de rest

De gesloten Friese literatuurhistorie

De smaerlappen (1963) van Anne Wadman is samen met Fabryk (1964) van Trinus Riemersna misschien wel de bekendste Friese roman van na de oorlog, in ieder geval de meest spraakmakende. Wadman zelf heeft dat nooit begrepen, zoals hij in een interview met Babs Gezelle Meerburg in 1983 meedeelde. Fabryk van Riemersma was volgens hem vernieuwender, [...]

Lees de rest

Atheïsme in de jaren zestig

Jan Tjittes Piebenga (1910-1965)
‘Doe’t de boeren al lang melkmasines oantûgd hiene, hiene de Fryske skriuwers dy’t foar master opsloegen, de blinen noch ticht. Guon redakteuren fan it tydskrift mei dy namme hiene net yn ‘e gaten, dat de tsjerne al lang ût de buorkerij ferdwûn wie en part wurden wie fan it fabryk. It wie [...]

Lees de rest

Fedde Schurer en Gerard Reve

Fedde Schurer, geschilderd door Louis G. Le Roy
‘Dat een schrijver, die iets beloofde, het laat zitten en verzandt in een stijl die men 
alleen nog maar gelal kan noemen, is tragisch, maar het gebeurt soms. Wat ik niet 
begrijp is dat de supporters van de heer Van het Reve hem juist om deze 
wanprestatie het [...]

Lees de rest

Antifries avant a lettre

‘Een eerste aflevering van het “maandblad voor letteren” Antifries verscheen in juni. In zijn voorwoord komt redakteur P. Bergmans met als voornaamste kriterium: ”het gebruik 
van de Friese taal dient in geen enkel opzicht een reden van waardering te zijn. Taal is middel, geen doel in zich
zelf. Dat handhaving van normen zoals deze ten koste [...]

Lees de rest