Categorieën

Archief voor literatuur

De wind over de doodshoofden

Jean Delville, De schatten van Satan, 1894 ‘Wij leven in een bezeten wereld. En wij weten het. Het zou voor niemand onverwacht komen. Als de waanzin eensklaps uitbrak en een razernij, waaruit deze arme Europese mensheid achterbleef in verstomming en verdwazing, de motoren nog draaiende en de vlaggen nog wapperende., maar de geest geweken.’ Misschien […]

Lees de rest

Terugverlangen naar Calypso

Na mijn ontslag uit Heiloo in april 1966 moest ik mijn examenjaar overdoen.  Ik kan mij herinneren dat van mijn klasgenoten dat jaar maar liefst zeven kozen voor het grootseminarie of het klooster ingingen. Dat aantal was uitzonderlijk hoog, zelfs voor het Ignatiuscollege. De meesten veranderden al gauw van studierichting. Het jaar daarop was er […]

Lees de rest

Camus in Mexico City

‘Op het Damrak klingelt 
het belletje van de eerste tram door de vochtige lucht 
en kondigt het ontwaken van het leven op de uiterste 
rand van Europa aan, waar op dat ogenblik miljoenen 
mensen, allen mijn onderdanen, moeizaam en met een 
bittere smaak in hun mond hun bed uit kruipen, om 
met een vreugdeloos hart […]

Lees de rest

De poëzie van een Mousbot

Van de week kreeg ik een mailtje van iemand die veel weet van computers. Hij had in de krant gelezen dat het iemand gelukt was om een robot te fabriceren die de dagelijkse column van Grunberg in de Volkskrant kon produceren. Grunbot zo heette deze robot. De eerste resultaten waren zeer hoopgevend. Aan mij werd […]

Lees de rest

Hoe schrijf ik een roman?

Jaren geleden heb ik mij voorgenomen om een roman te schrijven. Het is er helaas nog nooit van gekomen. Het was ook geen gewone roman die ik voor ogen had, maar een die door het toeval zou ontstaan. Dat ging zo. Elke dag zou ik mij naar de plaatselijke bibliotheek begeven en een tiental kranten […]

Lees de rest

Terugkeer van de godsdienstwaan

‘Is er een wezenlijk verschil tussen de schietpartij in Orlando van 12 juni j.l waarbij Omar Mateen tientallen mensen vermoordde in een homoclub en die van afgelopen donderdag in Dallas waarbij Micah Johnson vijf politieagenten vermoordde?’ Dat vroeg Arnon Grünberg dinsdag j.l. zich af in zijn Voetnoot in De Volkskrant. Hij vond dat er geen […]

Lees de rest

De Noordzee en de zuiverheid

De Noordzee (foto: Dolph Kessler) En al wit ik, achte mienskipsleden, no tige skoan dat it net op ús 
paad leit ús drok te meitsjen oer de sûnens of de sjochtme fan ‘e 
Hollânske folkssiele, en dat wy wol wichtiger dingen te dwaan 
hawwe as de Hollânske kultuer mei krektens te bestudearjen, it 
sil ús […]

Lees de rest

De jong-katholieken en het modernisme

Hoe is het ooit zo ver kunnen komen en waarom was het juist Nederland waar het progressieve katholicisme in de jaren zestig als eerste ten onder ging? Die vraag wordt vaak gesteld maar zelden beantwoord. Eerlijk gezegd weet ik zelf ook het antwoord op die vraag niet. Tenminste, niet precies. Ik erger me wel eens […]

Lees de rest

Vestdijk en Sierksma (1)

‘Mens word je niet door geboorte,’ heeft de schilder Kokoschka ooit eens beweerd. Mens worden is een pijnlijk proces. De drijfveer van religie is het heimwee naar een verloren staat van het bewustzijn, het embryo, het paradijs, het vaderland, het beloofde land. Leven in de tijd is leven in gescheidenheid. Het onbewuste daarentegen is tijdloos. […]

Lees de rest

Terugverlangen naar de zee

Thom Mercuur hoopte nog tijdens zijn leven met een nieuw museum voor hedendaagse kunst in Lauwersoog te kunnen beginnen. Bij zijn afscheid van Museum Belvédère was de tentoonstelling ‘Eb en vloed’ te zien. Dat had ook de naam moeten worden van het nieuwe museum dat in zijn geheel gewijd zou zijn aan de zee. Het […]

Lees de rest

De glanzende kiemcel van Vestdijk

De laatste dagen ben ik me een beetje aan het verdiepen in het literaire oeuvre van Simon Vestdijk. Van de 52 romans, die hij geschreven heeft, heb ik – dat moet ik tot mijn schande bekennen – er slechts een handvol gelezen. Dat moet anders. Ik heb me dan ook voorgenomen om alle romans van […]

Lees de rest

Van oude religies, dingen die voorbijgaan

oude christenen.jpg

Ik heb religie altijd gezien als iets dat hoort bij mijn ouderlijk huis. Zoals de klok op de schoorsteen, de haardstoel bij de kachel en de tabakspot van mijn vader, is religie voor mij een kostbaar relikwie van een voorbije tijd. Iets van dat gevoel herkende ik in een boek dat verscheen in 1947, het […]

Lees de rest

Een eilandbewoner in Spanje

‘En nog lang luisterde hij zo, eenzaam in het stenen Toledo, temidden van een zee van geluiden. Misschien was dit het moment, en hij de man voor zulke waarheden, die nooit te vinden zijn op het vasteland der menselijke betrekkingen, doch enkel op de verst vooruitgeschoven posten daarbuiten, op de laatste eilanden. En eilandbewoner zou […]

Lees de rest

Tussen taal en werkelijkheid

We schrijven augustus 1965. Terug van een vakantie met mijn ouders merk ik opeens dat er iets fundamenteel veranderd is in mijzelf. Als ik een tekst lees begrijp ik wat er staat, maar er mist iets: het register van het gevoel. Ik had opeens moeite om een boek te lezen, een film te zien, het […]

Lees de rest

Geloven tegen beter weten in

Ik geloof in God, terwijl ik weet dat hij niet bestaat. Weten is iets anders dan geloven. Als je het goed beschouwt is er heel wat mis in deze wereld, maar de liefde van mens tot mens, daar kun je niets op afdingen. Als God bestaat, dan kan Hij alleen daar iets mee van doen […]

Lees de rest

De vergeten mystiek van Lucebert

“ Jaren geleden is door literatuurcritici en aan de universiteit werkzame neerlandici de indruk gewekt als zouden de Nederlandse letteren van de twintigste eeuw vrijgemaakt zijn, van religie wel te verstaan. Uitgesproken protestantse en katholieke auteurs krijgen in literatuurgeschiedenissen stelselmatig een plaatsje aan de periferie toegewezen. Gecanoniseerde ouevres werden zoveel mogelijk van een christelijke inslag […]

Lees de rest