We schrijven augustus 1965. Terug van een vakantie met mijn ouders merk opeens dat er iets fundamenteel veranderd is in mijzelf. Als ik een tekst lees begrijp ik wat er staat, maar er mist iets: het register van het gevoel. Ik had opeens moeite om een boek te lezen, een film te zien, het verhaal [...]
‘Maar het vinden van religie is slechts een van de wegen waarlangs eenheid kan worden bereikt, en het genezingsproces van innerlijke gespletenheid en disharmonie is een algemeen psychologisch proces, dat zich kan voltrekken met behulp van elk geestelijk materiaal en niet noodzakelijkerwijs de religieuze vorm behoeft aan te nemen. Bij de beoordeling van de religieuze [...]
De tijd van het christendom is voorgoed voorbij. Van een herformulering van christelijke waarden is geen sprake. We hebben geen religieuze termen meer nodig om de mens te kunnen beschrijven. In vergelijking met het christendom is de seculiere tijd, waarin wij leven, een ketterij en geen seculiere voortzetting van het christendom. Maar is dat wel [...]
Op sneon 24 novimber (soe earst 28 septimber) wurdt in eksperiminteel sympoasium organisearre oer it wurk fan de dichter Jan Wybenga mei de oanbieding fan syn Samle fersen + in kleurkatalogus fan syn byldzjend wurk +CD. Oanbieding: Samle fersen fan Jan Wybenga oan S. Wybenga-Post Sprekkers: Teake Oppewal fan Tresoar: ien en oar oer de poëzij fan Jan [...]
In 2006 werd ik gevraagd om voor het tijdschrift De Moanne een recensie schrijven van de roman De Oerpolder van Hylke Speerstra. Om tot een afgewogen oordeel te komen leek het me aardig om deze Friese bestseller te vergelijken met een klassieke streekroman uit de jaren dertig: Dorp aan de rivier van Antoon Coolen. Dat [...]
Gisteren las ik dat op 5 kilometer afstand van de Rotterdamse haven een levende walvis gespot is. (zie: NU.nl) Het gaat om een bultrug met een lengte van 8 à 9 meter. Als dit soort berichten in het nieuws opduiken, dan is het echt komkommertijd. Wat wil je ook, de sportzomer is voorbij, dus nu [...]
Betiden hat ek blineman ‘n helder eagenblik en wurdt him klear dat er it foargoed fergokt hat: Fryslân en it fers binne gjin kansen mear. Fryslân is wat bline eagen ûnderskiede en dichtsjen ‘n hûs mei bline muonen dêr’t net ien mear bankje kin. Betink twa nomle deaden. Jan Wybenga (uit Lyts frysk deadeboek, [...]
. Telekinese is het in beweging brengen van materie door het aanwenden van (nog) onbekende krachten van de geest. Het fenomeen is nog nooit bewezen binnen een herhaalbare proefsituatie. In de jaren zestig werd op tv een parapsychologisch experiment uitgevoerd, waar iedereen mee kon doen. Ik kan me dat nog goed herinneren. Men had een [...]
‘The nostalgia the interest me here is not merely an individual sickness but a symptom of our age, a historical emotion. It is not necessarily opposed to modernity and individual responsibility. Rather it is coeval with modernity istelf. Nostalgia and progress are like Jekill and Hyde: alter ego’s. Nostalgia is not merely expression of local [...]
‘Wij leven in een bezeten wereld. En wij weten het. Het zou voor niemand onverwacht komen. Als de waanzin eensklaps uitbrak en een razernij, waaruit deze arme Europese mensheid achterbleef in verstomming en verdwazing, de motoren nog draaiende en de vlaggen nog wapperende., maar de geest geweken.’ Misschien zijn dit wel de beroemdste woorden van [...]
Lucebert, Orpheus en de dieren, 1952 ‘Datgene waarover men niet kan spreken, daarover moet men zwijgen.’ Deze laatste zin van de Tractatus van Wittgenstein (zie boven) wordt vaak opgevat als een afwijzing van de mogelijkheid dat er iets zinnigs valt te zeggen over alles wat de werkelijkheid zelf te boven of te buiten gaat: God, [...]
Diachroniteit en synchroniteit zijn temporele categorieën die in het begin van de vorige eeuw werden ontwikkeld door door De Zwitserse taalkundige Ferdinand De Saussure. Deze begrippen – zo bleek al gauw – konden niet alleen de linguïstiek als wetenschap verhelderen, maar ook in andere wetenschappen heel goed toegepast worden, en niet in de laatste plaats [...]
Lucebert, Verrijzenis van Christus, 1948 de schoonheid van een meisje of de kracht van water en aarde zo onopvallend mogelijk beschrijven dat doen de zwanen maar ik spel van de naam a en van de namen a z de analphabetische naam daarom mij mag men in een lichaam niet doen verdwijnen dat vermogen de engelen [...]
Muurschildering van Lucebert in het huis van Rudy Kousbroek, Parijs, 1953 In de jaren zestig ging ik nog wel eens naar een voorstelling van experimenteel toneel. Die voorstellingen waren te zien in een klein theater in de Nes en werden gegeven door de toneelgroep Studio. Meestal waren het volstrekt onbegrijpelijke gebeurtenissen. De begeleidende tekst in [...]