Categorieën

Archief voor literatuur

Gerard Reve, een postmodern katholiek?

….hoe anders de 
verbijstering te verklaren over mijn intrede, eveneens in 
1966, in de Rooms-Katholieke Kerk, terwijl zulk een intrede 
toch voor een romantisch-decadent schrijver met een mystiek-religieuze inslag, in de Europese traditie eerder iets ,gewoons dan iets buitenissigs valt te noemen; en hoe anders een verklaring te vinden voor de ietwat dwaze en onze [...]

Lees de rest

Friesland is meer

Slauerhoff met de Ford van Dokter Bremer uit Beetsterzwaag, 1929 ‘Men pleegt wel den in Friesland geboren schrijvers (ikzelf ervoer het ook) te verwijten dat zij niet de gewestelijke taal schrijven, hun afkomst verloochenen. Men kan daarentegen aanvoeren dat zij veel verdienstelijk werk doen èn voor de natie èn voor de provincie als ze den [...]

Lees de rest

Boer Dieu over Goffe Jensma

DE SIETSE DE VRIES FAN DE LITERATUERWITTENSKIP Jensma brûkt Bourdieu syn teory oer posysjes en reputaasjes yn it fjild en mient dan dat de ynset fan de De Vries-Mous kontroverse giet oer ‘hoe’t de Fryske literatuer as gehiel him oerein hâlde kin’, dêrby leit er in relaasje mei it spanningsfjild tusken de Nederlânske literatuer en [...]

Lees de rest

Eeltsje Hettinga over Goffe Jensma

Dr. Goffe Knoeiboel en de altijd knetterende Friese internetletteren In zijn opiniestukje ‘Blogs en fetes; Oer konflikten yn it Fryske literêre fjild’ (Ensafh. Nr. 3) laat Goffe Jensma zijn licht schijnen over een aantal ruzies en conflicten in de Friese literatuur. Een fraaie, op de institutionele theorie van Bourdieu gebaseerde onderneming, maar wel een beetje mislukt. [...]

Lees de rest

De ouwe koeien van Goffe Jensma

Van een bevriend weblogger kreeg ik per mail een artikel toegestuurd dat is verschenen in de gedrukte versie van het Friese literaire tijdschrift Ensafh. Het is geschreven door een echte professor. Een hoogleraar in het Fries weliswaar, maar toch. Voor zo’n stuk ga je even rechtop zitten. Het gaat over ruzies tussen webloggers, eigenlijk gaat [...]

Lees de rest

Reve en Slauerhoff

Ik gun de Friezen alle goeds, maar ik kan niet tegen die nuchterheid, die het demonische, het verscheurde, de nachtzijde & de schaduwzijde van de mens & van het menselijk bestaan ontkent. G.K. van het Reve Wie weet hoeveel tederheden Je in jezelf hebt verstikt – De Friesche aard is benepen En uit zich niet [...]

Lees de rest

De Taag in Beetsterzwaag

‘Die ‘k aan een gier geklemd dacht zwevende over de Andes, Of snaren toklend aan den langoureuzen Taag, Verkrachtend te Parijs, of zwervend langs de Landes, Is nu godbetert arts in ‘t Friesche Beetsterzwaag.’ JC Bloem (over J.J. Slauerhoff) In 1994 opende ik een tentoonstelling van Gjalt Walstra in de toenmalige galerie De Ooggetuige in [...]

Lees de rest

Katholicisme en totalitaire verleiding

De moderne ethica, die vaak verdacht veel op 
hygiëne lijkt, die de goddelijke deugden minder schijnt 
te kennen dan de zedelijke, voelt de vrijheid van den 
christen niet, die tussen feller uitersten wandelt … 
Sloop er niets van deze besmetting in hen, die het 
oorspronkelijk christendom bewaren, doch niet ongestraft enige honderden jaren leefden in [...]

Lees de rest

Het anti-moderne modernisme

Anton van Duinkerken in 1939 Als critici van de burgercultuur waren Ter Braak en Van Duinkerken tegelijk
critici van de modernisering. Volgens de scherpe scheidslijn tussen ‘modern’ en 
’anti-modern’ die de Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedschrijving decennialang heeft overheerst, behoren zij wat dat betreft beiden bij het reactionaire kamp. Daaronder is Van Duinkerken inderdaad steevast gerangschikt. Ter [...]

Lees de rest

Augustinus, cold turkey

aug.jpg

‘Maar het vinden van religie is slechts een van de wegen waarlangs eenheid kan 
worden bereikt, en het genezingsproces van innerlijke gespletenheid en disharmonie 
is een algemeen psychologisch proces, dat zich kan voltrekken met behulp van elk 
geestelijk materiaal en niet noodzakelijkerwijs de religieuze vorm behoeft aan te 
nemen. Bij de beoordeling van de religieuze [...]

Lees de rest

God van bier, filosofie van het carnaval

Uit de gemengde berichten en de psychosen leest men dit ganse slopende gevecht om een houding af. Het spaart de grote burgers, het verteert de grote dichters, het speelt met tallozen zijn afmattend spel; voor sommigen is het weinig meer dan een inspannend toernooi, anderen genezen nooit geheel van de wonden. De Aswoensdag is zwarter, [...]

Lees de rest

Hoogmoed en nederigheid

Er zijn in het geloof der burger doorgaans 
twee elementen te ontdekken die elkaar afwis
selen en aanvullen: hoogmoed en nederigheid. 
Enerzijds verheft de burger zich op de gevonden vorm van zijn geloofsbezit, is hij een 
trots eigenaar van zijn geestelijken inboedel; 
anderzijds laat hem de gedachte niet los, dat hij 
deze vuurvastheid, dit eigenaarschap, slechts [...]

Lees de rest

Mystiek en modernisme

Muurschildering van Lucebert in het huis van Rudy Kousbroek (1929-2010), Parijs, 1953 In de jaren zestig ging ik nog wel eens naar een voorstelling van experimenteel toneel. Die voorstellingen waren te zien in een klein theater in de Nes en werden gegeven door de toneelgroep Studio. Meestal waren het volstrekt onbegrijpelijke gebeurtenissen. De  begeleidende tekst [...]

Lees de rest

Moderniteit en katholicisme

Alle literatuur heeft een ambivalent karakter, in zoverre als het enerzijds 
steeds een maatschappelijke kracht is, met al zijn vezels gebonden aan de sociale situatie, maar anderzijds voortdurend streeft naar verduurzaming, naar het loskomen uit de 
actualiteit. Deze ambivalentie t.o.v. de maatschappij weerspiegelt zich in het tegelijk 
sociale (communicatieve) èn esoterische (rituele) karakter van vooral [...]

Lees de rest

Europese cultuur en Fries modernisme

Voor intellectuelen is ‘Europa’ in de praktijk al zo lang een feit, dat men hun belangen rechtstreeks met dat ‘Europa’ kan identificeren. Het is een feit, dat de wetenschap al sedert eeuwen de landsgrenzen heeft overschreden; het is een feit, dat de humanisten (en met name de Nederlandse humanist Erasmus moet hier genoemd worden) reeds [...]

Lees de rest

What the world needs now is love

Alle dingen dêr’t froeger it near fan de sûnde op lei, kom 
me iepen en bleat te lizzen, wier? Yn Amearika freget in 
jonge fan 16 op syn earste dûnsjûntsje, ear’t er in faam 
fan 14 nei hûs bringt: You are on pils, aren ‘t you? Rek
kenje mar dat hjir by úzes de skoalfamkes ek [...]

Lees de rest