….hoe anders de verbijstering te verklaren over mijn intrede, eveneens in 1966, in de Rooms-Katholieke Kerk, terwijl zulk een intrede toch voor een romantisch-decadent schrijver met een mystiek-religieuze inslag, in de Europese traditie eerder iets ,gewoons dan iets buitenissigs valt te noemen; en hoe anders een verklaring te vinden voor de ietwat dwaze en onze [...]
Slauerhoff met de Ford van Dokter Bremer uit Beetsterzwaag, 1929 ‘Men pleegt wel den in Friesland geboren schrijvers (ikzelf ervoer het ook) te verwijten dat zij niet de gewestelijke taal schrijven, hun afkomst verloochenen. Men kan daarentegen aanvoeren dat zij veel verdienstelijk werk doen èn voor de natie èn voor de provincie als ze den [...]
DE SIETSE DE VRIES FAN DE LITERATUERWITTENSKIP Jensma brûkt Bourdieu syn teory oer posysjes en reputaasjes yn it fjild en mient dan dat de ynset fan de De Vries-Mous kontroverse giet oer ‘hoe’t de Fryske literatuer as gehiel him oerein hâlde kin’, dêrby leit er in relaasje mei it spanningsfjild tusken de Nederlânske literatuer en [...]
Dr. Goffe Knoeiboel en de altijd knetterende Friese internetletteren In zijn opiniestukje ‘Blogs en fetes; Oer konflikten yn it Fryske literêre fjild’ (Ensafh. Nr. 3) laat Goffe Jensma zijn licht schijnen over een aantal ruzies en conflicten in de Friese literatuur. Een fraaie, op de institutionele theorie van Bourdieu gebaseerde onderneming, maar wel een beetje mislukt. [...]
Van een bevriend weblogger kreeg ik per mail een artikel toegestuurd dat is verschenen in de gedrukte versie van het Friese literaire tijdschrift Ensafh. Het is geschreven door een echte professor. Een hoogleraar in het Fries weliswaar, maar toch. Voor zo’n stuk ga je even rechtop zitten. Het gaat over ruzies tussen webloggers, eigenlijk gaat [...]
Ik gun de Friezen alle goeds, maar ik kan niet tegen die nuchterheid, die het demonische, het verscheurde, de nachtzijde & de schaduwzijde van de mens & van het menselijk bestaan ontkent. G.K. van het Reve Wie weet hoeveel tederheden Je in jezelf hebt verstikt – De Friesche aard is benepen En uit zich niet [...]
‘Die ‘k aan een gier geklemd dacht zwevende over de Andes, Of snaren toklend aan den langoureuzen Taag, Verkrachtend te Parijs, of zwervend langs de Landes, Is nu godbetert arts in ‘t Friesche Beetsterzwaag.’ JC Bloem (over J.J. Slauerhoff) In 1994 opende ik een tentoonstelling van Gjalt Walstra in de toenmalige galerie De Ooggetuige in [...]
De moderne ethica, die vaak verdacht veel op hygiëne lijkt, die de goddelijke deugden minder schijnt te kennen dan de zedelijke, voelt de vrijheid van den christen niet, die tussen feller uitersten wandelt … Sloop er niets van deze besmetting in hen, die het oorspronkelijk christendom bewaren, doch niet ongestraft enige honderden jaren leefden in [...]
Anton van Duinkerken in 1939 Als critici van de burgercultuur waren Ter Braak en Van Duinkerken tegelijk critici van de modernisering. Volgens de scherpe scheidslijn tussen ‘modern’ en ’anti-modern’ die de Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedschrijving decennialang heeft overheerst, behoren zij wat dat betreft beiden bij het reactionaire kamp. Daaronder is Van Duinkerken inderdaad steevast gerangschikt. Ter [...]
‘Maar het vinden van religie is slechts een van de wegen waarlangs eenheid kan worden bereikt, en het genezingsproces van innerlijke gespletenheid en disharmonie is een algemeen psychologisch proces, dat zich kan voltrekken met behulp van elk geestelijk materiaal en niet noodzakelijkerwijs de religieuze vorm behoeft aan te nemen. Bij de beoordeling van de religieuze [...]
Uit de gemengde berichten en de psychosen leest men dit ganse slopende gevecht om een houding af. Het spaart de grote burgers, het verteert de grote dichters, het speelt met tallozen zijn afmattend spel; voor sommigen is het weinig meer dan een inspannend toernooi, anderen genezen nooit geheel van de wonden. De Aswoensdag is zwarter, [...]
Er zijn in het geloof der burger doorgaans twee elementen te ontdekken die elkaar afwis selen en aanvullen: hoogmoed en nederigheid. Enerzijds verheft de burger zich op de gevonden vorm van zijn geloofsbezit, is hij een trots eigenaar van zijn geestelijken inboedel; anderzijds laat hem de gedachte niet los, dat hij deze vuurvastheid, dit eigenaarschap, slechts [...]
Muurschildering van Lucebert in het huis van Rudy Kousbroek (1929-2010), Parijs, 1953 In de jaren zestig ging ik nog wel eens naar een voorstelling van experimenteel toneel. Die voorstellingen waren te zien in een klein theater in de Nes en werden gegeven door de toneelgroep Studio. Meestal waren het volstrekt onbegrijpelijke gebeurtenissen. De begeleidende tekst [...]
Alle literatuur heeft een ambivalent karakter, in zoverre als het enerzijds steeds een maatschappelijke kracht is, met al zijn vezels gebonden aan de sociale situatie, maar anderzijds voortdurend streeft naar verduurzaming, naar het loskomen uit de actualiteit. Deze ambivalentie t.o.v. de maatschappij weerspiegelt zich in het tegelijk sociale (communicatieve) èn esoterische (rituele) karakter van vooral [...]
Voor intellectuelen is ‘Europa’ in de praktijk al zo lang een feit, dat men hun belangen rechtstreeks met dat ‘Europa’ kan identificeren. Het is een feit, dat de wetenschap al sedert eeuwen de landsgrenzen heeft overschreden; het is een feit, dat de humanisten (en met name de Nederlandse humanist Erasmus moet hier genoemd worden) reeds [...]
 |