Hans Vredeman de Vries werd in Leeuwarden geboren, ergens tussen de drie terpen waarop de kleine metropool in 
die tijd gelegen lag. De Oldehove stond er nog niet eens. We schrijven 1527. Twee jaar later zou onder leiding van bouwmeester Jacob van Aken met de bouw van de toren worden begonnen, een onderneming die als [...]

Vandaag wordt Murk van Stralen 75 jaar. Het was gisteren een volle bak in de gelegenheidsgalerie aan de Dijkstraat 44 in Franeker, waar een grote expositie van deze Friese surrealist is ingericht. Tegelijk ging een geheel vernieuwde website van hem online. Fries surrealisme, het klinkt als een anachronisme, en toch bestaat het nog in de [...]

Al zestig jaar vinden kwast en potlood hun bevlogen weg naar het linnen van de binnenkort vijfenzeventigjarige kunstenaar Murk van Stralen. Tijd, zo vinden veel van zijn collega’s en vrienden, om een overzichtstentoonstelling te houden. Zondag 20 juni om 14.00 uur wordt de opening verricht door Huub Mous. Dan opent zich een wereld aan de [...]

Het was zijn laatste boek, hij scheef het in 1881, een jaar voor zijn dood. Meestal verwachten we dat een groot wetenschapper, als hij oud is of vlak voor zijn dood 
staat, een filosofische preek schrijft over het wezen van de werkelijkheid, maar 
dat deed Darwin niet. Hij schreef een boek over wormen. Je kan [...]

Damien Hirst, The Physical Impossebillity of Death in the Mind of Someone Living, 1991 Ter Braak spreekt over het toelaten der relative
rende doodsgedachte in ons denken. Van Duinkerken consta
teert: Onderwijl moffelt hij handig het andere element weg, 
dat geenszins nihiliseert, doch veroorzaakt: het onto
logische element .. , hij zwijgt onderwijl over de psychologische onmogelijkheid om [...]

Anton van Duinkerken in 1939 Als critici van de burgercultuur waren Ter Braak en Van Duinkerken tegelijk
critici van de modernisering. Volgens de scherpe scheidslijn tussen ‘modern’ en 
’anti-modern’ die de Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedschrijving decennialang heeft overheerst, behoren zij wat dat betreft beiden bij het reactionaire kamp. Daaronder is Van Duinkerken inderdaad steevast gerangschikt. Ter [...]

Met een zachte bries in de rug, terwijl het kwik steeg tot boven de twintig graden, fietste ik gisteren van Heerenveen naar Donkerbroek. In dit verlaten landschap van eindeloze compagnonsvaarten kom je vrijwel niemand tegen, zelfs niet op de eerste mooie dag van het jaar. Ik moest een tentoonstelling openen van Marty Poorter en Jan [...]

Lode Pemmelaar (1942-1997) Toen de naoorlogse vernieuwing in de beeldende kunst ook in Friesland op gang kwam, zei een bekende Friese schilder over de nieuwlichters: “Ei ju, se kinne noch net iens in lusifersdoaske tekenje.” Met die gedachte is dan nu eindelijk afgerekend. Leeuwarder Courant, 5 september 1980. De eerste keer dat ik Lode Pemmaar [...]

Op 20 juli a.s is het tien jaar geleden dat in de kelder van het het Provinciehuis in Leeuwarden een brute aanslag werd gepleegd op kolonel Sjaarda Hzn. Het ontzielde lichaam van de kolonel is nadien nooit teruggevonden. Vorige week werd ik gebeld door Auke de Vries, de geestelijke vader van kolonel Sjaarda. In Duitsland [...]

Muurschildering van Lucebert in het huis van Rudy Kousbroek (1929-2010), Parijs, 1953 In de jaren zestig ging ik nog wel eens naar een voorstelling van experimenteel toneel. Die voorstellingen waren te zien in een klein theater in de Nes en werden gegeven door de toneelgroep Studio. Meestal waren het volstrekt onbegrijpelijke gebeurtenissen. De  begeleidende tekst [...]

Caspar David Friedrich, Tetschen Altar, 1807 Gisteren, bij het opruimen van mijn boekenkast, stuitte ik op een flinterdun boekje dat ik al jaren kwijt was: Het geloof in de moderne kunst. Met deze redevoering aanvaardde Evert van Uitert in het najaar van 1986 het ambt van hoogleraar in de kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. [...]

Vandaag de dag zijn de ritmes die de natuurwetenschap verheerlijkt wel duidelijk voor het denken, maar niet voor het waarnemen. Variaties en ritmes worden weergeven in symbolen, die niets betekenen voor de zintuigen. Zij maken de ritmiek van de natuur duidelijk voor hen die zich een strenge discipline hebben eigen gemaakt. Door deze verwantschap kan [...]

*** ‘De kunst staat boven de natuur, omdat zij de ideeën uitdrukt, wier onvolkomen afbeelding de natuurdingen zijn, de kunstenaar uit zichzelf puttende, verheft zich boven de grillige werkelijkheid tot de rede, door en naar welke ook de natuur schept.’ Deze woorden van Plotinus staan groot afgedrukt in het tijdschrift De Stijl, dat in 1917 [...]

Wat gebeurt er als mensen in deze zich eindeloos vermenigvuldi
gende ruimten staren? De naar het mystieke neigende wetenschapper 
Seyyed Hossein Nasr verwoordt het zo: ‘Er is een aspect van niet-zijn 
of leegte dat volledig inherent is aan de gehele geschapen orde en dat 
een direct gevolg is van het feit dat, in absolute zin, alleen [...]

Het visualiseren van onzichtbare digitale informatie loopt dus 
analoog aan de verschijning van het onzichtbare binnen de topografie van de zichtbare wereld (in Bijbelse termen: tekenen en wonderen)
 die religieuze rituelen voortbrengt. In dit opzicht fungeert het digitale beeld als een Byzantijnse icoon, als visuele weergave van onzichtbare digitale informatie. De digitale code lijkt te [...]

Voor intellectuelen is ‘Europa’ in de praktijk al zo lang een feit, dat men hun belangen rechtstreeks met dat ‘Europa’ kan identificeren. Het is een feit, dat de wetenschap al sedert eeuwen de landsgrenzen heeft overschreden; het is een feit, dat de humanisten (en met name de Nederlandse humanist Erasmus moet hier genoemd worden) reeds [...]