In 1947 was de zomer in Nederland met maar liefst vier hittegolven. De eerste begon al in mei en de vierde hield pas eind september op. Niemand zeurde daarover. Iedereen werkte gewoon door. Op 18 mei voltooide Simon van het Reve De Avonden. Op die dag kwam de temperatuur in Maastricht al boven de 25 [...]
situatie 1960 In juni 1964 had ik een krantenwijk voor De Volkskrant in de Rivierenbuurt in Amsterdam. Zo liep ik elke ochtend rond zes uur door totaal verlaten straten als de Rijnstraat, de Uiterwaardenstraat, de Lekstraat en de Gaaspstraat. Ja, ook de Gaasp is een rivier, of een riviertje beter gezegd, een afsplitsing van het [...]
Hierin lag deze maar al te vaak door de idealisten vergeten waarheid, dat de vormen en verhoudingen die de natuur ons toont, de grondvoren en verhoudingen voor alle waarachtige realiteit zijn en blijven moeten, en dat een kunst die niet de natuur nauwkeurig bekijkt en beluistert, maar willekeurig boven haar zweven wil, verloopt in het [...]
Wat ik al heel lang zag bedreigen – en meer dan bedreigen: dat je bezig bent – waarschijnlijk onder invloed van de journalistiek etc. – je talent zoo hopeloos te verknoeien als maar enigszins mogelijk is. Na een bladzij of dertig van je boek gelezen te hebben, heb ik het weggelegd met het vaste voornemen, [...]
Demonstratieve viering van het zevende lustrum van de Encycliek Rerum Novarum (1891) bij de St.- Willibrorduskerk in Amsterdam in 1926. ‘Eerst een paar woorden over ‘de jaren zestig’, een gecompliceerde fase uit onze contemporaine geschiedenis, waarmee nog maar heel onlangs – na de sociologen en politicologen – de historici aan de slag zijn gegaan. Zijn [...]
De moderne ethica, die vaak verdacht veel op hygiëne lijkt, die de goddelijke deugden minder schijnt te kennen dan de zedelijke, voelt de vrijheid van den christen niet, die tussen feller uitersten wandelt … Sloop er niets van deze besmetting in hen, die het oorspronkelijk christendom bewaren, doch niet ongestraft enige honderden jaren leefden in [...]
Op 15 april j.l. schreef ik in mijn log Onder professoren onder meer het volgende: Zijn vrouw dr. Arda Derksen-Lubsen is kinderarts en auteur van een standaardwerk op haar vakgebied. Zij was chef de clinique van het ziekenhuis waar Lucia de Berk werkzaam was. Zij was het ook die de verkeerde gegevens aandroeg, dat wil [...]
‘Met afschuw nemen wij ook in het heden veel gruwelijke actualiteit el ders waar en wij zijn geneigd ons daarbij te koesteren in onze demo cratische rechtsstaat, verzorgingssa menleving en materiële welvaart. Maar die actualiteit elders en het ver leden, ook ons eigen verleden, nopen juist tot alertheid. Het kan in zekere zin zomaar opnieuw gebeuren, zij het in [...]
Damien Hirst, The Physical Impossebillity of Death in the Mind of Someone Living, 1991 Ter Braak spreekt over het toelaten der relative rende doodsgedachte in ons denken. Van Duinkerken consta teert: Onderwijl moffelt hij handig het andere element weg, dat geenszins nihiliseert, doch veroorzaakt: het onto logische element .. , hij zwijgt onderwijl over de psychologische onmogelijkheid om [...]
Alfred Loisy De vastheid van de kerk, door de gelovigen de rots van Petrus genoemd, is Voor de ketters een steen des aanstoots. Zo geavanceerd is Ter Braak niet, of hij herhaalt een bezwaar ar, dat van Marcion tot Loisy herhaaldelijk gemaakt is: ‘Je levende waarheid eist in de eerste plaats beweeglijke waarheden.’ Het katholicisme wenst deze [...]
Anton van Duinkerken in 1939 Als critici van de burgercultuur waren Ter Braak en Van Duinkerken tegelijk critici van de modernisering. Volgens de scherpe scheidslijn tussen ‘modern’ en ’anti-modern’ die de Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedschrijving decennialang heeft overheerst, behoren zij wat dat betreft beiden bij het reactionaire kamp. Daaronder is Van Duinkerken inderdaad steevast gerangschikt. Ter [...]
Ik ben misschien te laat geboren Of in een land met ander licht Ik voel me altijd wat verloren Al toont de spiegel mijn gezicht Ik ken de kroegen, kathedralen Van Amsterdam tot aan Maastricht Toch zal ik elke dag verdwalen Dat houdt de zaak in evenwicht Ramses Shaffy, Laat me, 1978. Wat is dat [...]
Menno ter Braak in zijn jonge jaren ‘Dat artikel interesseert mij, omdat ik het zelf geschreven heb, weliswaar niet voor jouw onmondigen, en ook niet in naam van St. Thomas, maar in De Echo en om de psychoanalyse als persoonlijke ontdekking te verdedigen tegenover de psychoanalyse als scholastiek. ’Ik weet niet, of ik letterlijk deze [...]
Wie Christendom zegt, zegt Augustinus; het behoort tot de genoegens van het dispuut over de “zuiverheid” van het Christendom om zich een Christendom voor te stellen zonder Augustinus. Deze Christen, die in zijn ‘Confessiones’ zonder schaamte en met behoorlijke uitvoerigheid openbaart in welke mate hij het Christendom nodig heeft gehad om zich een alibi te [...]
Misschien is het ook voor ons nog een troost; het troost ons te mogen zien, dat het christendom voortgaat zichzelf uit te hollen en inhoud na inhoud af te werpen om ons eindelijk alleen te laten met onze vorm, onze christelijke gewordenheid; met onze éliteloze wereld, met onze gelijkheid, met onze menselijke waardigheid, met onze [...]
Ongetwijfeld schreef Presser in de oorlog een dagboekroman, maar ik vraag me af of Homo submersus zoals het nu voor ons ligt, niet een la ter bijgewerkte versie daarvan kan zijn. Net als ’De nacht der Girondijnen’ over Westerbork kan de ze versie gefungeerd hebben als aanloop naar ’Ondergang’ en geschreven zijn met de kennis die hij [...]
 |