Categorieën

Archief voor geschiedenis

Trinus Riemersma en de secularisering

En dan bidoel ik mei tsjerke it preekjen en de liturgy 
en de sakraminten en de klassis en de synoade en de hele 
masinery.
“Jo stjitte jo nochal oan ‘e organisatoaryske kanten.”
- Ja ek, mar net allinne. De hele santekream en dy âlde ge
brûken en oanwensten, it hoecht net mear, it bitsjut neat mear 
yn ‘e [...]

Lees de rest

Kerken in een post-seculiere tijd

‘Kerken hebben helemaal niets meer te zoeken in het midden van de samenleving omdat het midden lauw en laf is geworden. Vanuit de marge kunnen de kerken veel meer betekenen.’ (..) Kerken moeten een tegencultuur gaan vormen. Daarvoor is interne disciplinering nodig, meent Kennedy, eerder orthopraxie dan orthodoxie. ‘Zo kunnen kerken als contrasterende gemeenschap praktijken [...]

Lees de rest

Totalitair modernisme

Deze foto stond op 17 september 1960 op de voorpagina van de Katholieke Illastratie. Het is een soldaat in Chadigarh, de hoofdstad van de deelstaat Punjab in in Noord-India. Ik ben daar nooit geweest. Ik had er ook nooit van gehoord, totdat ik in november j.l. de videofilm Dear Adviser van Vincent Meessen zag op [...]

Lees de rest

De affaire Anneke Beekman

“Toen hij van het Joodse geloof is afgestapt heeft hij heel erg gedacht aan het stichten van een éénmans godsdienst. Je moest in 
een huis wonen, aan drie kanten door aarde omgeven. Toen kwam het 
katholicisme, dat was toen we hier al zaten. Ik had het nooit au serieux 
genomen, ik. schrok. Ik zei: als [...]

Lees de rest

Morgen gebeurt het

Eind jaren vijftig was de televisieserie Morgen gebeurt het te zien. Elke woensdagmiddag was het raak. Omdat wij thuis al vroeg een tv-toestel hadden – een Erres van oom Fonger – bleven vriendjes van school vaak bij mij thuis kijken.  Het verhaal werd elke week spannender. Ton Lensink speelde de hoofdrol als de geleerde professor [...]

Lees de rest

De ziektekiemen van de ontzuiling

Missionarissen op weg naar Nieuw-Guinea, 1957
Jung meende dat alleen psychologisch inzicht kan leiden tot het begrijpen van godsdienstige vragen. Historisch star geworden vormen van denken probeerde hij weer om te smelten en te gieten in voorstellingen van de onmiddellijke ervaring. Dat laatste zou je ook het literaire credo van Reve kunnen noemen. Reve wilde de [...]

Lees de rest

De terugkeer van Wietse Walvis

In de zomer van 2002 zag ik een prachtige documentaire op tv over een witte walvis die de Rijn op zwom. Als ik ooit nog eens word uitgenodigd voor Zomergasten, zal ik vragen of ze deze documentaire uitzenden als mijn keuzefilm. Ik heb hem nadien nooit meer terug gezien. Het is een ontroerend verhaal dat [...]

Lees de rest

De dood van Albert Camus

‘Op weg naar huis zag ik alles wat ik gelezen had nog één keer aan mij voorbijgaan, de vreemde muziekjes in al die prachtige zinnen van Camus voegden zich aaneen tot een weemoedige melodie in een treurige, maar diep menselijke nouvelle vaque film. Aarzelend tussen heimwee naar Frankrijk en heimwee naar huis had ik medelijden [...]

Lees de rest

Adolf Hitler en de Heilige Geest

Ik heb me altijd afgevraagd waarom het Derde Rijk van Hitler eigenlijk ‘het Derde Rijk’ heette. Pas vorig jaar, toen ik een weekje in Berlijn was, kreeg ik het antwoord op die vraag te horen. Het Eerste Rijk was het oude Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie dat van 843 tot 1806 heeft geduurd, bijna [...]

Lees de rest

Johan Huizinga en de popmuziek

‘Pas als iemand uit ons zicht verdwijnt, als we van een geliefde moeten scheiden, komen we tot de ontdekking dat hij of zij betekenis, voor ons betekenis had. Besef van betekenis gaat gepaard met pijn. Pas als een ding 
gebroken is of voorgoed voorbij, erkennen weten volle de waarde ervan, zoals een popliedje zegt:
‘But it’s [...]

Lees de rest

Apollolaan

Als Hitler de oorlog wint, betekent dit dat de normen van democratie en christendom worden weggevaagd door een systeem waarin het geoorloofd en nobel is grote massa’s mensen die las nutteloze mee-eters worden beschouwd, op te ruimen als wrak vee.(..) Zoals godsdienst en levenswaarden van het oude Egypte uitgevlakt zijn door christendom en islam, [...]

Lees de rest

Bezeten door een mythe

Elke cultuur, de Nederlandse en zelfs de Friese cultuur, is altijd een beweeglijke veelheid van culturen geweest. De Nederlandse tulpen kwamen uit Turkije, de Nederlandse aardappel uit Zuid Amerika, het Friese kostuum heeft is ontstaan uit Sits-stoffen Azië, het Hindelooper schilderwerk idem dito. Alleen zijn Friezen in de negentiende eeuw gaan denken dat er een [...]

Lees de rest

The Eagle has landed…

Ik begon Kuifje te lezen in 1957. Dat was in de vierde klas van wat toen nog ‘de lagere school’ heette. Groep zes dus van de huidige basisschool. Twee Kuifjes-boeken spraken vooral tot mijn verbeelding: Raket naar de maan en Mannen op de maan. Ik droomde ervan later zelf nog eens met die grote rood-wit [...]

Lees de rest

Meisje van zestien

Dit is Joke van Groenendaal, een knap meisje van zestien jaar. Op 10 mei 196o werd haar lichaam gevonden langs de kant de weg in het bos bij Tegelen. Ze woonde in Venlo, waar ze werkte in een winkel. De moordenaar was een 24-jarige psychiatrisch patiënt die kort tevoren was ontsnapt uit de Sint Willbrordus-stichting [...]

Lees de rest

De propeller van Skillaerd

Altijd als ik langs Skillaerd fiets, verbaas ik me over de propeller die daar in het gras voor het kerkhof staat uitgestald. Ik heb een tijdje gedacht dat dit voor de sier was, zoals mensen ook wel eens een scheepsschroef in de tuin hebben staan. Maar een van de bladen van de propeller is duidelijk [...]

Lees de rest

Pulcinella’s in Venetië

Reizend door Italië las ik het prachtige boek van Frank Ankersmit De sublieme historische ervaring (2007). In een rijk en doortimmerd betoog verdedigt Ankersmit de stelling dat subjectiviteit voor de historicus onmisbaar is om het verleden adequaat weer te geven. Er moet iets resoneren tussen de schrijver en de tijd die hij beschrijft. Die beslissende [...]

Lees de rest