Iets wat alleen de liefde weet

Gisterochtend viel het boekje Wat liefde weet/Emoties en moreel oordelen van Martha Nussbaum bij mij in de bus. Ik had het besteld op boekwinkeljes.nl bij boekhandel Paagman in Den Haag. Drie jaar geleden heb ik een lezing van Nussbaum in Groningen bijgewoond, samen met mijn vriend Gwan. Maar ik herinner mij haar vooral vanwege haar indrukwekkende woorden over het rouwproces in de tv-serie van Wim Kayzer Van de schoonheid en de troost. Woorden die ik nu pas echt op hun waarde kan schatten.

Wat liefde weet wilde ik lezen omdat Charles Taylor er uitvoerig naar verwijst in zijn boek Een seculiere tijd. Nussbaum keert zich tegen het christendom met zijn hooggegrepen tanscendentie-begrip en het te schande maken van het lichamelijke verlangen. Daartegenover probeert zij zelf een kwetsbaar transcendentie-begrip te ontwikkelen met een meer innerlijk en menselijk karakter.

Wat betekent het om in alledaagse situaties te kiezen voor het goede en het kwade te ontwijken? Die afweging moet volgens Nussbaum telkens weer in een concrete situatie worden gemaakt. Dat is volgens haar het fragiele proces van morele perceptie waar het morele oordeel uit voortkomt. Is dat het dan wat alleen de liefde weet? Is kiezen voor het goede een kwestie van handelen naar bevind van zaken?  Wat is dat dan dat de liefde zo bijzonder maakt dat het altijd de weg weet voor het goede?

Augustinus zei het al: Ama et fac quod vis. Heb lief en doe wat je wilt. Maar Augustinus had wel een totaal ander transcendentie-begrip als Nussbaum. Taylor noemt Nussbaum’s  poging om een meer menselijke vorm van transcendentie te ontwikkelen problematisch. Maar hij voert daar verder niet veel argumenten voor aan. Het maakte mij nieuwsgierig naar het betoog van Nussbaum.

Maar wat mij nog nieuwsgieriger maakte was de handgeschreven opdracht die ik aantrof op de titelpagina van het boek en de pagina daarnaast. Ik herhaal de woorden nog maar even:

Lieve Jeroen   09/03/02

Van harte gefeliciteerd met je 30ste verjaardag. Mag jij jouw liefde vinden en mag de liefde je leiden.

Veel liefs en veel geluk

Annelies

En daarnaast:

Door modder en woeste stromen vind je het flonkerend goud. Gefeliciteerd met baan, verjaardag en felez viaje !

Pepijn

Een boek met zo’n mooie opdracht doe je toch niet weg, zou ik zeggen. Wat is er met Jeroen gebeurd? Heeft hij ruzie gekregen met Annelies en Pepijn? Of is er iets ergers aan de hand. Leeft Jeroen nog wel? Als hij nog leeft, moet hij nu 44 jaar zijn. Op 9 maart a.s. wordt hij 45.

Dat soort dingen, daar kan ik uren over tobben. Het moet iets met de liefde van doen hebben. Iets wat alleen de liefde weet. Maar wat is dat dan? ‘ Het hart kent wegen waar het verstand geen weet van heeft.’ Wie zei dat ook al weer? Pascal geloof ik. Misschien moet ik het boek Wat liefde weet eerst maar eens gaan lezen.

Reageren is niet mogelijk.