Joost Zwagerman & de pijn van het gemis

Slide1

‘Ooit stond religiekritiek in hoog aanzien bij de culturele elite. De ‘toon van het debat’ kon niet hard en beledigend genoeg zijn. Het was de tijd dat je bewondering oogstte als je een CDA-politcus vergeleek met de nazi-officier Adolf Eichmann. Tegenwoordig geldt nog steeds: wie het christendom en de kerk bekritiseert, is een held en wordt op het schild gehesen, want dat is gezonde en vooruitstrevende religiekritiek. Maar wie de islam en de moskee bevraagt, is volgens die culturele elite al snel een racist of ten minste een benepen conservatief. Waar komt die dubbele standaard vandaan? In Hitler in de polder & Vrij van God legt Joost Zwagerman de morele verwarring en verdooldheid bloot van een belangrijk deel van de Nederlandse opiniemakers en publicisten.’

Zo werd in 2008 de essaybundel  Hitler in de polder & vrij van God aangekondigd. het was een reeks reeks artikelen over religie(kritiek en islam, die er eerder in dag- en weekladen was verschenen. Dat Zwagerman zich intensief heeft beziggehouden met zaken als religie(kritiek), mystiek en islam blijft in de necrologieën die ik tot nog toe gelezen heb enigszins onderbelicht. Alle aandacht gaat uit naar de schrijver, de bewonderaar en de kunstpromotor, naar zijn depressies en zijn fascinatie voor de zelfmoord. Maar niet naar zijn fascinatie voor de religie.

Kunst is in, en religie is uit. Dat geldt nog altijd in ons over-geseculariseerde polderlandje. Vandaar ook dat juist Nederland na 9/11 een groot probleem kreeg met de puinhopen van de multiculturele samenleving. Zwagerman zelf ook trouwens, want in een televisiedebat met Pim Fortuyn in 2oo2, waarin hij zich moest verantwoorden voor zijn bewering dat Pim Fortuyn ‘de bruinhemden’ in de kaart had gespeeld,   wist hij zich destijds nauwelijks staande te houden.

Schermafbeelding 2015-09-14 om 16.37.23

Pim Fortuyn in debat met Joost Zwagerman m 2002 (zie: hier)

Zeven jaar later – toen zijn essaybundel Hitler in de polder & vrij van God  inmiddels was verschenen – nam hij stelling tegen de mensen die Geert Wilders voor het gerecht hadden gedaagd omdat Wilders de islam met de nazi-ideologie had vergeleken. Wie dergelijke kritiek in Nederland op het christendom levert kan toch nog gewoon de PC Hooftprijs winnen. Er werd met tweee maten gemeten, zo luidde zijn conclusie. (zie: hier). Zelf was hij in alle vrijheid van zijn katholieke geloof kunnen vallen en dat moesten moslims in Nederland ook kunnen, zo beweerde hij toen.

Telkens weer ging er iets mis zodra de religie in het geding kwam, en Zwagermans standpunten in dit soort kwesties waren lang niet altijd even consequent. Hij bewoog zich in een mijnenveld of een niemandsland. Hoe dan ook, religie en mystiek waren in Nederland weggevallen uit het discours van de culturele elite. Je moet Zwagerman nageven dat hij meerdere malen op dit pijnlijk gemis heeft gewezen.

4734-het-volle-leven-herinneringen-aan-gerard-reve-c

In 2006 verscheen de bundel Het volle leven, herinneringen aan Gerard Reve. Daarin was ook een artikel opgenomen van Joost Zwagerman, getiteld Nader tot elkaar, God is een Reviaan hors concours. Zwagerman beweerde daarin dat er twee typen revianen zijn: de ‘reviaan-met-de-slappe-lach’ en de ‘reviaan-met-de-vrome-frons’. Volgens de eerste categorie is het geloof van Gerard Reve niet echt serieus te nemen. Zijn ‘roomse heisa’ is niet los te zien van een ontregelende ironie en een vette knipoog. Je zou hier ook alle revianen toe kunnen rekenen die Reve alleen waarderen om zijn stijl en de hele santenkraam van zijn religie daarbij op de koop toe nemen. Volgens de tweede categorie revianen is Reve’s ironie juist een voertuig voor een hoogstpersoonlijke geloofsbelijdenis. Deze belijdenis zou bij Reve dienen als bezwering voor wanhoop en misantropie. De meeste revianen van dit type willen volgens Zwagerman slechts Reves godsdienstigheid duiden en doorgronden, zonder overigens te willen bekeren.

Dit soort revianen vindt hij interessanter dan de eerste. Maar wat houdt dat woord ‘interessanter’ eigenlijk in, als je er zelf blijk van geeft de religieuze dimensie in het werk van Reve niet op zijn werkelijke waarde te kunnen schatten? Zwagerman concludeert onder meer dat men in 1990 op is zoek gegaan naar een soort ‘omgekeerde intertekstualiteit’ – ‘dat wil zeggen: naar sporen van Reve in het werk van zijn voorgangers in plaats van nazaten.’ Zwagerman vat het postmoderne discours over God in feite in één zin samen: ‘En Jezus is een oneindig te reproduceren romanpersonage, vergelijkbaar met andere sleutelfiguren uit de wereld der fictieve (anti-)helden, van Odysseus, Humbert Humbert, en Joe Speedboot tot 007, Elcerlyc en Spongebob. God is een plot.’

In de postmoderne filosofie,’ zo stelt Zwagerman, bestaat God uitsluitend voor zover er teksten en ideeën over Hem bestaan.’ Maar het omgekeerde is het geval: in de postmoderne filosofie wordt er uitsluitend over God gesproken voor zover er juist géén ideeën over Hem bestaan. God duikt in de postmoderne filosofie op als een raadselachtige en afgrondelijke grensgestalte. Zwagermans opmerkingen over de postmoderne receptie van het werk van Reve zijn naar mijn mening iets te weinig doordacht. Ze laten niet alleen zien hoe in deze seculiere tijd zelfs een geletterd man als hij op religieus gebied juist ongeletterd kan zijn, maar ook hoe slecht de religieuze dimensie in het werk van Reve nog altijd begrepen wordt.

1001004006420967

In 1990 was in Nederland nog nauwelijks een literatuurwetenschapper te vinden die geïnteresseerd was in wat de postmoderne filosofie te bieden had voor literatuuronderzoek, laat staan voor de relatie tussen literatuur en religie. In De revanche van de roman (2009) stelt Thomas Vaessens: ‘Het postmoderne denken over literatuur werd vanuit de mainstream van de academische beschouwing niet werkelijk serieus genomen.’ Franse filosofen werden in het nuchtere Noorden doorgaans als duister ervaren, in tegenstelling tot Vlaanderen, waar de eigentijdse, Franse filosofie veel eerder voet aan de grond kreeg. In de bundel Eigenlijk geloof ik niets wordt ook in geen enkele bijdrage verwezen naar filosofen als Lyotard, Derrida, Nancy, Girard, Henry of Marion, die zich als hedendaagse filosofen diepgaand met theologische vraagstukken hebben beziggehouden.

Zelfs in het voormalig katholieke Nijmegen waren er destijds maar weinig mensen die er weet van hadden dat juist postmoderne filosofen vaak gefascineerd zijn door het fenomeen ‘God’. Niet omdat ‘God’ uiteindelijk ook een fictief gegeven is, dat in de taal verankerd ligt, maar eerder vanuit de vraag – zoals Derrida dat formuleerde: ‘Hoe is het absolute nog uit te drukken in een volzin?’ De postmoderne belangstelling voor God ligt niet in de taal, maar aan de grens van de taal. Dat wil zeggen: in het sublieme, het numineuze, het heilige en in de transgressie. Kortom, in datgene wat onder en achter de taal ligt en niet in het betekenen of verwijzen van de taal zelf. In het gebied waar de taal ophoudt om ‘überhaupt nog iets uit te drukken’.

De vraag is ten slotte: wat moet je nu nog met die wonderlijke mystiek van Reve? Hoe is dit geloof een plaats te geven in het huidige, seculiere Nederland, dat de handen vol heeft om een premoderne religie als de islam serieus te nemen? Zwagerman maakt terecht een vergelijking tussen de vermeende godslasteringen van Reve, die betrekking hadden op een God als ezel die zich in zijn meest geheime opening laat bezitten, en het woord ‘geitenneukers’ – dat Reve overigens ooit heeft bedacht – waarmee Theo van Gogh moslims placht aan te duiden. Kort na de moord op Theo van Gogh pleitte minister Donner voor intensievere vervolging op grond van het wetsartikel inzake godslastering. En bijna een halve eeuw na het Ezelsproces is het juridische aspect van de godslastering in Nederland nog altijd onderwerp van politieke discussie. Achteraf bezien lijken de jaren zestig opeens uiterst tolerant te zijn geweest. De tirades van Algra en Van Dis vallen in het niet bij die van een hedendaagse radicale imam.

Op het eind van zijn beschouwing over de religiositeit van Reve komt Zwagerman tot een opmerkelijke conclusie. Hij sluit zich volledig aan bij een stelling die de ongeschoeide karmeliet Frans Vervooren al in 1990 al naar voren bracht in een zeer leesbaar geschreven essay De pijn van het gemis waarin de mystiek van Reve wordt geplaatst in een lange traditie mystici zoals Theresia van Avila en Johannes van het Kruis. In het spoor van Vervooren wees Zwagerman op de dringende behoefte aan mystici, ‘anarchisten’ en andere godsdienstige eenlingen in een tijd, waarin de Kerk als instituut naar de marge verdwijnt. Mystiek heeft vandaag de dag iets anarchistisch, zo luidt de redenering, waarbij overigens onvermeld bleef dat de Duitse theologe Dorothee Sölle deze gedachte uitvoerig heeft uitgewerkt in haar boek Mystik und Widerstand, Du stilles Geschrei (1997).

55953655

Vanuit een mystieke levenshouding, zo heeft de geschiedenis laten zien, kan het maatschappelijk verzet bij uitstek gestalte krijgen. Met het oog op die anarchistische dimensie van de mystiek krijgt het werk van Reve volgens Zwagerman opnieuw actualiteit: ‘Terwijl inmiddels de moskee onstuitbaar naar het hart van godsdienstig Nederland oprukt, is die noodzaak tot mystiek en godsdienstige “anarchie” alleen maar groter geworden.’ Zoals Hirsi Ali eens beweerde, dat de islam een Voltaire nodig heeft, zo zou het multireligieuze Nederland van tegenwoordig best een Reve kunnen gebruiken. ‘En bij gebrek aan “een nieuwe Reve” voldoet het werk van “de oude” nog volop, lijkt me.’ zo concludeerde Zwagerman.

Dat is zeker waar, maar de vergelijking met de moslim-problematiek van nu en het Ezelsproces van toen gaat niet helemaal op. Dat de middeleeuwen tot in de jaren zestig ook in Nederland te vinden waren, stemt eerder tot bescheidenheid dan tot hooghartigheid. De huidige onverdraagzaamheid van radicale moslims kan niet zomaar gelijk worden gesteld aan het intolerante klimaat dat in christelijk Nederland nog bestond tot aan vooravond van de culturele revolutie van de jaren zestig. Bovendien ging er ook iets verloren in het overhaaste proces van secularisering dat hierop volgde. Bij veel verlichte Nederlanders ontstond een blinde vlek voor een eeuwenoude religieuze traditie waardoor we konden worden wie we nu zijn. Je zou dit ‘godsdienstige amnesie’ kunnen noemen, een verlies van geheugen waar veel moslims terecht op wijzen in hun kritiek op onze hedendaagse samenleving.

Kortom, ik kon mij niet geheel vinden in het betoog van Zwagerman. In mijn boek over Gerard Reve heb ik hierover ook geschreven. Dat was overigens niet de eerste keer dat ik het niets eens was met Zwagerman, als het ging om zijn ideeën ober de islam. In het najaar van 2002 schreef Jan Blokker op de opiniepagina van de Volkskrant een tirade tegen de hedendaagse islam onder de titel “Islam heeft een Kuitert nodig’. Aanleiding was het verschijnen van een nieuw boek van de theoloog Kuitert Voor een tijd een plaats van God: een karakteristiek van de mens, waarin de god van de bijbel tot een fictie wordt verklaard.

In aansluiting hierop schreef Joost Zwagerman in diezelfde Volkskrant dat christelijk Nederland nog geen veertig jaar geleden even middeleeuws was als de huidige islam, getuige de woedende reacties destijds op de satire ‘beeldreligie’ in het tv-programma ‘Zo is het toevallig ook nog’s een keer.’ Die vergelijking was beslist niet bedoeld ter ondersteuning of ontlasting van de islam, maar eerder om aan te tonen dat beide religies in feite even achterlijk waren en alleen binnen het christendom daar pas gedurende vier decennia anders over wordt gedacht. Geen woord destijds over Gerard Reve, geen woord ook over de actualiteit van zijn anarchistische mystiek, die Nederland meer nodig zou hebben dan de islam behoefte zou hebben aan een Kuitert.

Ik reageerde destijds op de betogen van Blokker en Zwagerman met een artikel in de Volkskrant van 7 oktober 2002, genaamd ‘Islam heeft geen Kuitert nodig’. Als ik die tekst nu teruglees. dan moet ik constateren dat Zwagerman zijn opvatting over de islam in de vier jaar tussen 2002 en 2006 enigszins heeft bijgesteld. Mogelijk heeft de moord op Fortuyn of Theo van Gogh hem op andere gedachten gebracht en anders wel zijn eigen gedachten die zich voortdurend ontwikkelden en telkens weer terugkwamen op dit thema. Hoe dan ook, de tekst van mijn artikel uit 2002 luidde als volgt.

kuitm25055

De Islam heeft geen Kuitert nodig

‘De Islam heeft een Kuitert nodig’, beweerde Jan Blokker naar aanleiding van de affaire rond Ayaan Hirsi Ali. ‘Lees de Koran als een sprookjesboek’, zo vertaalt hij de aanbeveling van Kuitert om de Bijbel te lezen als literatuur. In aansluiting hierop stelt Joost Zwagerman dat christelijk Nederland nog geen veertig jaar geleden even middeleeuws was als de huidige Islam, getuige de woedende reacties destijds op de satire ‘beeldreligie’ in het tv-programma Zo is het toevallig ook nog ’s een keer.

‘Er gaat iets grondig mis in dit soort vergelijkingen. De huidige onverdraagzaamheid kan niet zomaar gelijk worden gesteld aan het intolerante klimaat, dat in christelijk Nederland nog bestond tot aan de culturele revolutie in de jaren zestig. Bovendien ging er ook iets verloren in dit overhaaste proces van secularisering. Een gemis waar veel moslims terecht op wijzen in hun kritiek op onze hedendaagse samenleving.Het boek van Kuitert, Voor een tijd een plaats van God, vormt in feite het sluitstuk in een jarenlang betoog, waarmee geloofsgenoten worden gesteund bij hun afscheid van een middeleeuws Godsbeeld.

Verouderde geloofswaarheden, die niet meer te rijmen zijn met de huidige stand van wetenschap, zijn door Kuitert inmiddels in een reeks publicaties radicaal overboord gezet. Stap voor stap werd daarbij vastgesteld wat binnen de christelijke geloofsleer niet meer aan de houdbaarheidsdatum van ons huidige, wetenschappelijke wereldbeeld voldoet, om zo te behouden wat nog bruikbaar is voor de geloofsverkondiging.In zijn meest recente boek blijkt ook dit laatste restant van Godsgeloof in rook is opgegaan. Kuitert neemt nu definitief afscheid van een persoonlijke God. ‘V/h God’, zoals hij de verdwenen god noemt, blijkt ook voor hem definitief een menselijke constructie en daarmee een illusie.

De mens, stelt hij, was er eerder dan God. Kuitert loopt allerminst voorop, maar fungeert eerder als hekkensluiter. Al in 1947 pleitte Simon Vestdijk in zijn boek De toekomst der religie voor een waardig afscheid van het christendom. Wie te snel van wereldbeeld wisselt kan van een koude kermis thuiskomen. Dan ontstaat een soort religieuze caissonziekte, een overhaaste ontstijging aan de godsdienstige grondwaarden van de beschaving. Bij hedendaagse columnisten uit deze caissonziekte zich soms in misplaatst dédain voor alles wat met religie van doen heeft. Zwagerman, en vooral Blokker, geven daar blijk van.Achteraf bezien rijst de vraag of in het naoorlogse Nederland altijd sprake is geweest van een waardig afscheid van het christendom.

De ‘Zoishet’-uitzending destijds over beeldreligie was misschien eerder een provocerend dieptepunt, dan een emancipatorische mijlpaal in dit proces, ook al was de satire uiteindelijk niet op de religie, maar op tv-verslaving gericht.Wat heeft deze beeldenstorm uiteindelijk opgeleverd? De huidige discussie over normen en waarden duidt op zijn minst op een pijnlijk verlies, iets wat onomkeerbaar uit de samenleving is verdwenen. Niemand wil terug naar de theemutscultuur van de jaren vijftig. Maar hoe zit het met zaken als barmhartigheid, onbaatzuchtigheid en nederigheid. Woorden die voor menigeen tegenwoordig archaïsch klinken en geen enkele rol meer spelen in discussie over de moraal binnen het publieke domein.

Het betoog van Kuitert is tweeslachtig en allesbehalve actueel. Zijn verlate afscheid van God mondt uit in een bijna wanhopig pleidooi voor christelijke naastenliefde als persoonlijke levensvervulling. Maar wat voegt dit pleidooi toe aan het huidige debat over normen en waarden? Om alleen de ‘caritas’ te bepleiten heb je zelfs geen van God losgezongen humanisme meer nodig. En dat is nu juist het laatste wat Kuitert per saldo overhoudt in zijn religieus demasqué. Zijn woorden lijken ook niet geheel van ijdelheid ontbloot. Kijk eens hoe ver ik durf te gaan bij mijn onttakeling van een persoonlijke God, lijkt hij keer op keer te zeggen, terwijl zijn pastorale woorden van troost juist bedoeld zijn voor de laatste der mohikanen die dit middeleeuwse Godsbeeld nog koesteren.

Vanuit die optiek is het gedachtegoed van Kuitert misschien wel het laatste wat je de islam zou moeten toewensen. Blokker en Zwagerman doen er beter aan eerst eens de kritiek serieus te nemen die veel moslims op onze westerse samenleving hebben. Geloof is van alle tijden en allesbehalve middeleeuws. Zelfs een niet christelijk filosoof als Slavoi Zizek schrijft tegenwoordig over geloof en over een verdonkermaand christelijk erfgoed, dat volgens hem nu kostbaarder is dan ooit. Zizek spreekt over een ‘gedespiritualiseerd, utilitair schijnuniversum’, waarin het kapitalisme is beland, een universum waarin therapie de plaats van religie heeft ingenomen.

Hij sluit hiermee aan op een cultuurkritiek, die de afgelopen decennia is verwoord door filosofen als Christoffer Lasch en Julia Kristeva. Het is het beeld van een ontheemde samenleving, waarin het individu is uitgeleverd aan een woestijn van narcisme en consumentisme. Juist op dat schijnuniversum is veel kritiek van de Islam gericht. Een kritiek die hout snijdt, ondanks de in onze ogen middeleeuwse gebreken waarmee de Islam kampt. Dat die Middeleeuwen tot in de jaren zestig ook in Nederland te vinden waren, stemt eerder tot bescheidenheid dan tot hooghartigheid. Onverdraagzaamheid van moslims laat onverlet dat onze hypertolerante samenleving ook iets van de kritiek van de islam kan leren. Die kritiek pareer je niet met het pastorale recept van Kuitert, zoals Blokker dat aan moslims wil voorschrijven. Maar ook niet met een leuk stukje over de morele paniek van het christelijke klootjesvolk van veertig jaar geleden, waar Zwagerman de hedendaagse verwarring in islamitische kringen mee af lijkt te doen.

6 Reacties »

  1. Wiersma

    15 september 2015 op 04:02

    Ik doe het even hééééél erg kort door de bocht.
    Qua moslims heb je soennieten en sjiieten.

    De soennieten zijn (van oorsprong) de relaxte lui, ‘westers’, die eerder in korte r0kjes liepen etc. Zoals in de jaren 70.
    De sjiieten zijn de (extreme) orthodoxe moslims.
    In boerka’s etc.

    Deze twee partijen verschillen net zoveel van katholieken en protestanten in Dublin. Net zoals zionisten kunnen verschillen van jews, hebrews, semieten.
    Oftewel: ergens zijn ze elkaars vijand.

    Hoe zit het in de arabische wereld?
    De soennieten zijn/waren in de meerderheid.
    Wanneer/waarom ging ineens alles mis?

    Dat begon al met de hunt op Saddam Hoessein, de Irak oorlog.
    En wellicht daarvoor al.

    Westerlingen wordt in de kop gestampt dat democratie het meest menselijke/wenselijke systeem is, maar dat werkt in veel arabische landen niet. Domweg door (extreme) religie.

    Wat zowel Saddam als Assad (en mogelijk Ghadaffi) doen/deden, is crisis control.

    Oftewel: de sjiieten worden (enigszins) onderdrukt.
    Terecht? Ja. DIT zijn namelijk de extremisten/jihadisten.

    Ze krijgen/kregen zowel onder Saddam als Assad ‘beperkte’ ruimte om hun geloof te belijden. Kortom: de situatie was onder controle.
    Geen interne oorlog.

    Met de manhunt op Saddam heeft Amerika BEWUST zijn eigen vijand gecreerd. Waarom bewust? Omdat ze twee immense leugens hebben verspreid:
    1 Saddam gebruikte chemische wapens tegen zijn eigen volk, en
    2: Irakezen zouden baby’s in ziekenhuizen op de grond gooien en vertrappen. Beide zware oorlogsleugens, maar leidde wel de Golfoorlog in. Met de dood van Saddam van dien en DUS werden de sjiieten niet meer beperkt en DUS vormden zich allerlei jihadistische terreurgroepen.
    En dat was dan ook precies de bedoeling. Temeer daar Amerika NA de golf oorlog ‘vergat’ om allerlei oorlogsmaterieel mee te nemen.

    En het zelfde gebeurt nu met Assad. Die studeerde voor oogarts in Londen en werd per ongeluk in feite president.

    Door moslims over één kam te scheren kun je zeggen: een president moordt zijn eigen volk uit: reason to respond! (R2R)
    (Zelfde wat ze beweerden met Ghadaffi. Bleek ook een leugen)

    NIETS is echter minder waar.
    Je zou dan net zo goed kunnen zeggen: ‘christenen’ moorden hun eigen volk uit, zoals in Dublin.

    Het gevolg?
    Chaos in het gehele midden oosten en een stroom van vluchtelingen als ‘bijproduct’ naar Europa.

    De hoogste ‘eer’ die een sjiiet kan halen is het doden van een amerikaan. Of een christen/westerling/niet moslim.
    Vandaar die zelfmoord acties ook. Plofmoslims.
    Kom je mee in het paradijs, 76 maagden etc.
    Vandaar hun fanatisme ook.

    En wat wil de nato/eu/us? Assad aanvallen. Yeah right.

    Voor wie het patroon herkend: Destabilisatie van zowel het midden oosten en EU als bijprodukt.

    Als ik US psychopaat was geweest? Ik zou het precies zo doen!
    Verzwak uw vijand.

    Maar de media? Die faalt wat mij betreft (weer eens) keihard.
    Door het WARE probleem nooit te benoemen.

    En dus. Ga er maar gerust van uit dat als de navo Assad gaat bombarderen dat daarmee het probleem duizendmaal erger wordt.

    Voor U ja. En voor Syrie. En de EU.
    Maar niet voor de architecten achter dit systeem…
    Ouderwetsch verdeel en heers.

    Amerika. Eerst creerden ze chaos in Zuid Amerika, toen Midden Oosten en nu is Europa aan de beurt. Wen der mar an of doe er iets tegen.

    Geopolitiek. Het zou een verplicht vlak op scholen moeten zijn. ALLE scholen.

    Herken de psychopaten, herken de predators, herken de juichaapjes, de meehuilers en de valse profeten.

    Bedenk zelf eens. Stel je bent president van een land. Wat wil je dan. Oorlog met/tegen je eigen volk? Welnee. Kost vreselijk veel energie, resources en levert alleen maar vijanden op.
    En dus Assad killen is het domste wat je kunt doen.

    Met hem om de tafel gaan en het probleem bespreken, is wat zou moeten gebeuren. Maar dat is dan ook precies wat NIET gebeurd.

    En dat zal ook niet gebeuren. Want chaos is het plan, en niet stabilisatie of oplossing. Het WARE probleem wordt vakkundig verzwegen, uit de media gehouden. In plaats daarvan krijgt u emo-tv over het gevolg. Maar NIKS over de oorzaak.
    En dat is dan ook precies de bedoeling.

    Beginnen de contouren van de Matrix u een beetje zichtbaar te worden?

    Begint u een beetje te begrijpen hoe modern warfare eruit ziet?
    Hoe dit (uit)gevoerd wordt?
    Een deel is echt, een ander deel is compleet fake.
    Ideaal.

    Vraag u zelf ook maar eens af: hoe worden al deze jihadi’s gevoed. Hoe komen ze aan materieel. Kogels. Wapens. Tanks. Distributie. Granaatwerpers. Bommen. Geld.
    Regelen ze dat zelf? Haha! Welnee.

    Irak. Dat land is kapot.
    Egypte: dat land is kapot.
    Syrie: dat land is kapot.
    Libie: dat land is kapot.
    Afghanistan: dat land is kapot.
    Griekenland: dat land is kapot.

    Iemand die een patroon herkent?
    En nu de rest van Europa nog.

    Enne: was/is het u ook opgevallen dat NIEMAND van die asielzoekers naar andere midden oosten landen gaat?
    Zoals Mekka? Toch goed om 20 MILJOEN vluchtelingen op te vangen?

    Beginnen er ook wat vraagtekens in uw hoofd rond te dwarrelen?

    Blijft u vooral asielzoekers knuffelen. Maar vraag even uit welk land ze komen, of daar ook oorlog is of zo, en of ze soenniet of sjiiet zijn.

    Kijk.

    http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2015/09/boe____iedereen_paniek.html

    En wat vindt u van foto2 en foto3?
    Zelfde jongetje? Ander jongetje? En waarom jongetje 3 wel wereldnieuws en jongetje2 dan niet?

    http://www.shemazing.net/tag/death/

  2. Eddy Drost

    15 september 2015 op 08:17

    En nou ben ik het zat. Toedeloe allemaal. Ik wens u veel plezier met deze walgelijke psychopaat!

    I am out of here!

  3. soms

    15 september 2015 op 09:18

    drie Reacties
    of niet
    soms

  4. Hamoud

    15 september 2015 op 12:58

    Over christendom gesproken!
    de eerste Christenen wisten de maatschappij in al haar lagen te veroveren van de toen machtige Romeinse rijk!!. Dat betekent eenvoudigweg dat de toen bestaande. ‘Goden’ samen met de intellectuele elite worden verslaan door eenvoudig, arme mensen welke niks anders dan het geloof in de ene God in het hart hebben!. De ene God/Vader, en ene Leraar/Boodschapper.
    ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven’ zei en zegt Christus.
    Eenvoudiger kan het niet zijn!!.in kern was en is de boodschap/ Goede nieuws voor de hele mensheid niks anders dan Vrijheid, broederschap en gelijkheid!!.Neem maar de basis van het Christelijke geloof uit, namelijk God en Christus, krijg je de slogan van Franse revolutie!!.
    Hoe ga je die mooie woorden/abstractie in werkelijkheid , levendig brengen volgens Christus de ene Leraar ?. En hoe is dat te bereiken volgens de leer van de Franse revolutie?.
    In het algemeen gesteld is het gevoel van een vondeling, (zeker met alle liefde en respect voor hem en haar!!) is niet dezelfde als iemand welke in de warme, schot van. zijn/haar vader en moeder groot is gebracht!!.
    Zeker niet te verwarren tussen welke kerk dan ook en Christendom, die zijn geen synoniemen. En genoeg voor te stellen wat als Christus voor de deur van de Paus, bijvoorbeeld komt te staan!!. NIET ‘STOREN’ !.

    Wiersma!.
    Natuurlijk eerst mijn excuses voor mijn reactie van 11 sep, op u!! voor de laatste zin welk het woord ‘niet’ miste!!. Dus het moet als ( zeker niet weet) en niet als ( zeker weet)!!.nog maal het spijt me echt!.
    Tweede, zeker er zijn Soenieten en Sijeten in Moslim wereld, maar de zo geheten ‘Jiehadisten’ zijn allemaal van A tot en met Z Soenieten en NIET Sijeten!. En ze zijn zowel ‘intellectueel’ als financieel gesteund door de Golf Staten, Saudi Arabia, UAE, Qater en Kuwait en ‘toevallig’ zijn al die ‘staten’ dikke vrienden van de VRIJE en DEMOCRATISCHE WERELD!!
    Complot?! in 1980 viel Sadam Hoesein Iran aan en was gesteund door de hele VRIJE WERELD landen en nog door dezelfde Golf staten!!. waarom?!.
    in Syrië zijn er ongeveer 1000 verschillende groeperingen uit ruim 80 landen vechten tegen het regiem daar, burger oorlog??!!..Hoe komen ze Syrië binnen? Door Jordanië en vooral door Turkey!. Toevallig ook dikke vrienden van de VRIJE WERELD!.
    het systematische blunderen en vernietigen van de musea zowel in Irak als in Syrië en het doden en verjagen van gemeenschappen in beide landen duizenden jaren daar wonen en het brengen van ander mensen in hun plaats, ja ik moet je woord hier gebruiken, lees de patroon!. toeval?. oh nee TOEVAL in kwadraat!!

  5. Wiersma

    16 september 2015 op 02:29

    @ Hamoud: excuus aanvaard.
    Komt u zelf trouwens uit die regio dat u er zoveel van weet?
    Verder dank voor de correctie.

    En het vernietigen van musea daar is werkelijk de schaamte voorbij. Niks geen ‘per ongeluk’. Ooit is de beschaving begonnen in het midden oosten. ‘In Bagdad daar mag dat’.
    Neem alleen maar de sprookjes uit duizend en één nacht.

    Verder baseer ik mijn verhaal op gesprekken met een vriend, een (ex) moslim. En dat is dan ook precies het probleem: dat ex.
    Dat wordt niet geaccepteerd, en derhalve is deze zijn leven niet zeker en woont in een safe house, heeft noodgedwongen een andere identiteit etc.

    Maar de taal/talen is soms wat een barriere, er gaat wel eens wat mis, en ik begrijp niet alles in eerste instantie helemaal goed.

    Maar wat deze persoon heeft meegemaakt is niet te filmen. Nou ja, juist wel eigenlijk. Dat gaat westerlingen vér boven de pet. Ik geloof mijn oren af en toe niet. Denk ik dat ik het verkeerd verstaan heb.

    Maar als ie los is, dan ratelt ie maar door. Van de hak op de tak. Teveel meegemaakt. Nog lang niet alles verwerkt.
    Enzovoorts, enzovoorts.

    Wordt vervolgd. Wanneer weet ik niet want hij is momenteel weg en ik ook.

    Maar dan. Us Eddy. Eddy. Inmiddels weten we wel dat jij GoedVolk bent, alle mensen ‘gelijk zijn’, en dat liefde/God alles overwint.

    Wel. Helaas, helaas zit de werkelijkheid toch een beetje anders in elkaar. Complexer ook. Soms simpeler zelfs. Niet alles is wat het lijkt. En dat is nou juist waarom ik hier reaguur. Niet om vrienden te maken (maar ook niet zozeer vijanden) , niet om aardig gevonden te worden, maar meer om dingen te leren. Plus idd wel een stukje ‘schrijven is diarree’ te doen.

    ‘Ik vind wat ik zeg en ik zeg wat ik vind’.
    Zoiets heet ook wel vrijheid van meningsuiting en daar kun je het mee eens zijn of niet.

    Zonder het ws zelf te beseffen heb je nu een vluchteling, waar je zo mee begaan bent, een psychopaat genoemd. Het waren niet zozeer MIJN woorden, maar woorden van hem.

    Ergo: je hebt in principe precies het omgekeerde bereikt/gedaan wat je van plan was. Pfffff…

    Maar het ga je goed Eddy. Ga lekker muziek maken zou ik zeggen.
    Ga eens écht een vluchteling opvangen zoals mijn omgeving en ik al jaren doen. Niet echt psychopatisch gedrag te noemen. Vind ik zelf dan he? Mijn mening. Jij mag er anders over denken.

    Maar dan niet op je beslissing terugkomen he na een paar weken?
    Zoals de vorige keer.

    Maar ik sluit graag af met een quote van Schopenhauer.

    All truth passes through three stages.
    First, it is ridiculed.
    Second, it is violently opposed.
    Third, it is accepted as being self-evident.

    Arthur Schopenhauer, German philosopher (1788 – 1860)

  6. Wiersma

    16 september 2015 op 04:55

    Goed, ik was nog even vergeten relevante links bij te plaatsen.

    Nota bene van uw aller ‘kwaliteitskrant’ de NRC.

    Ter info: het is vandaag de dag bijna niet meer nodig om gebruik te maken van alternatieve media. Hier en daar wordt de MSM ook wakker, maar hee, het blijkt wel MSM he? Dus wel blijven opletten.

    Voor je het weet wordt je van complotdenker ineens compleetdenker.

    Maar goed. Hier komt ie:

    ” Het zijn dus steeds meer groepen met een streng-islamitische, jihadistische opvatting die tegen Assad vechten. De grootste rebellenalliantie is het Islamitisch Front (met naar schatting 45.000 strijders), dat bestaat uit zeven rebellengroepen die de handen ineen hebben geslagen. Twee aan de terroristische organisatie Al-Qaeda gelieerde groepen vechten apart: Al Nusra (schatting uit december 2013: tussen 5.000 en 20.000 strijders) en ISIS (Islamitische Staat in Irak en de Levant, naar schatting meer dan 10.000 strijders in Syrië en Irak), dat bestaat uit jihadisten uit het buitenland die naar Syrië zijn gekomen om te strijden voor een ‘kalifaat’, een grenzenloos islamitisch rijk.”

    Dit zegt uw eigen kwaliteitsmedia he? Niet ik. Nou ja, dat zei ik ook, maar dan anders.

    http://www.nrc.nl/nieuws/2014/01/22/tien-vragen-over-syrie-die-je-niet-durfde-te-stellen/

    Well. Guess what Sherlocks.
    Assad vecht dus OOK tegen extremisme en ISIS!

    En toch wil de Nato Assad aanvallen. Want ‘schending mensenrechten oid’.
    How fucking logic is that?

    Compleet, totaal niet!

    Maar u wordt ‘vakkundig’ gebrainwashed om Assad te haten. Terwijl hij nota bene aan de ‘westerse kant’ staat.
    Aan UW kant dus. Maar komt hij in het nieuws? Interviews of iets?
    Welnee!

    Mijn vraag is eigenlijk: wanneer begint u eindelijk eens in te zien dat u anaal wordt uitgewoond tot inmiddels uw slokdarm en huig aan toe?
    En om eerlijk te wezen. Ik kan slecht tegen mensen die wel een ‘eigen mening’ hebben maar geen enkel idee hebben dat er een ijzeren paal in hun reet zit die inmiddels tot de huig reikt.

    En Assad probeert mede dat ding uit uw reet te trekken maar U zegt: laat zitten! Laat zitten! Het voelt ZOOOOO lekker!

    Maar hee. Stalen palen gaan roesten he? Wacht maar af totdat je dat ding er uit wilt trekken en dat ineens niet zo gemakkelijk meer gaat. Wordt dat huilen? Dat wordt huilen ja.

    Vandaar mijn diarree ook. Ik heb er schijt aan, dat ding komt en kwam MIJN reet niet in snapt u?

    Zo. Dit zeggende. Wie is/zijn hier nou de psychopaten en hun juichaapjes? Assad, NOS, Nato of de EU?

    En wat doet het (ex) klasgenootje van Huub?
    Niks he. Helemaal niks. Hij laat het gebeuren.

    En wie wint er? Niemand.
    Nou ja, DAAR niet. Ergens anders wel, maar als ik dat zeg ben ik weer complee…ehm complotdenker.

    https://www.youtube.com/watch?v=m-dsiufhMu0

    En voor doorzetters ook ‘leuk’: (wederom main stream media)

    http://joostniemoller.nl/2015/09/jij-bent-welkom-nu-met-de-echte-beelden-video/

Laat een reactie achter

(verplicht)

(verplicht, wordt nooit weergegeven)