De clown is ook al dood

Schermafbeelding 2015-06-25 om 11.29.47

Behoudens de omstandigheid dat volgens Lautréamont de toevallige ontmoeting 
tussen een paraplu en een naaimachine uitgerekend op een operatietafel plaats moest vinden, kan ik me geen enkele plausibele reden voor de geest halen, 
waarom de meest surrealistische regio ter wereld uitgerekend Friesland moet zijn. En toch is het zo. De surrealistische logica kent 
blijkbaar geen grenzen. Hier in the middle of nowhere bevinden we ons exact in 
het midden van het surrealistisch universum. Of misschien zou je eerder van een 
surrealistische noordpool moeten spreken. Misschien zit er hier wel iets in de grond. Zou het iets met magnetisme van doen kunnen hebben, dat het epicentrum van verbeeldingskracht juist in deze contreien zijn plaats heeft 
gevonden? De verbeelding zoekt blijkbaar niet het centrum op, maar het excentrische. Niet het voorspelbare, maar het excentrieke. Niet het in inheemse, maar het exotische. Hoe kan het ook anders? Alles, wat wij exotisch noemen, ligt meestal niet aan het einde van de wereld, maar juist 
vlak daarnaast.

Misschien heeft Friesland wel iets weg van dat eigenaardige punt op de aardbol, 
vlak naast het knooppunt waar alle meridianen samenkomen. Dat wil zeggen: de 
magnetische noordpool waar elk kompas in feite naar verwijst. Dat is een punt dat 
niemand kent, dat ook nauwelijks op de kaart te vinden is. Als je precies op dát punt staat, gaat je kompas in de rondte tollen. Er is geen noord en zuid meer, 
geen oost en west, geen houvast om je nog te oriënteren. Het verstand raakt er de 
weg kwijt. Zo is het misschien ook met de magnetische noordpool op de denkbeeldige 
kaart van ons brein. Als je daar terechtkomt wordt alles opeens mogelijk. O oneindige eindigheid, dat is Friesland. Dat is het Ultima Thule, waar de fantasie het roer geheel kan overnemen. Waar alle dromen 
kunnen worden bevrijd die zich als verstekelingen in het ruim van ons schip 
hadden schuil gehouden. Kortom, de ware surrealistische noordpool heeft iets weg van het punt 
diep in onszelf, waar we – zoals Breton dat zo treffend verwoordde – de vlag van de 
verbeelding in top kunnen hijsen.

Het surrealisme in de ware zin van het woord kent maar één definitie die ooit door 
Breton voor de eeuwigheid is vastgelegd. Het is – en nu citeer ik letterlijk – ‘Een 
psychisch automatisme, waarmee men zich voorneemt het werkelijk functioneren 
van de gedachte uit te drukken, hetzij verbaal, hetzij op schrift, hetzij op een 
geheel andere manier, en waarbij men zich laat dicteren door de gedachte zelf, 
zonder controle van het verstand, en buiten elk esthetisch of moreel voorbehoud.’

Deze woorden uit het Surrealistisch Manifest van 1924 hebben als richtsnoer 
gediend voor een beweging die al zeven decennia lang in de kunst van deze eeuw 
aanwezig is. Aanvankelijk als een hoofdstroom, later – na de Tweede Wereldoorlog – 
als een onderstroom, die soms leek te verdwijnen maar toch altijd aanwezig bleef. 
Niet alleen bij de randfiguren, maar ook bij de hele groten. De schilders van Cobra 
lieten zich opnieuw door het surrealisme inspireren. De abstract expressionisten 
bevrijdden hun handschrift door technieken die aan de surrealisten waren ontleend. 
En tot op de dag van vandaag zijn sporen van het surrealisme terug te vinden in 
film, literatuur, poëzie, popmuziek, reclame en videoclips.

Het surrealisme is nooit weggeweest. Dat komt omdat het méér is dan een tijdgebonden beweging. Het surrealisme is vóór alles een elementaire mogelijkheid 
om een kunstwerk te maken, een mogelijkheid die voorheen niet bestond en in de 
toekomst ook niet meer zal verdwijnen. Het was – en is – een nieuwe formule die 
iets toevoegt aan de chemie van de kunst zelf, een sleutel om een heel gebied te ontsluiten, niet alleen in het domein van de verbeelding, maar ook binnen de 
werkelijkheid zelf. De eerste surrealisten gingen er immers van uit dat zij met hun 
nieuwe zienswijzen ook de wereld konden veranderen. Die illusie zullen weinig 
kunstenaars, die zich vandaag surrealist noemen, nog koesteren.

De nieuwe moge
lijkheden om kunst te maken zijn veeleer een procedé geworden. Het onbekende 
gebied, waarvoor de sleutel door Breton gevonden leek, heeft inmiddels een niet aflatende stroom van clichés opgeleverd die hun intrinsieke vreemdheid voor een groot deel 
hebben verloren. Het raadsel wordt doorgaans niet raadselachtiger als het zich zelf 
gaat herhalen. Het mysterie is geen repeterende breuk. Het mysterie is het schandaal van een ongrijpbaar geheim dat schuil gaat in de krochten van ons onbewuste. Het mysterie is de mist in je brein die nooit optrekt waardoor een glashelder inzicht ontstaat in alle facetten van het levensprobleem. Trouwens….’het is koeler in huis dan aan zee als de rook om je hoofd is verdwenen.’ De duif is dood, de goochelaar, de pias, de zachtmoedige idioot, de clown, de vleesgeworden absurditeit. Alles, alles wat niet logisch is wordt overbood gegooid. De ratio is heilig tegenwoordig. De wereld gaat aan het verstand ten onder.

En toch. Het surrealisme is niet dood. De wereld draait gewoon door. De 
surrealistische logica kent immers geen grenzen en de regio waar we ons hier bevinden 
getuigt daarvan. We bevinden ons, zoals gezegd, in de enige surrealistische regio van de wereld. Ik kan me voorstellen dat ergens diep 
onder ons, varend op de Stille Zuidzee, niet ver van Nieuw-Zeeland en de Antipo
des-eilanden op dit moment een schip vaart, een piratenschip, onder vreemde, zwarte vlag – met een doodskop en twee gekruiste beenderen daaronder – een schip waar de mensen met hun hoofd naar 
beneden hangen. Een schip, waar de ratten in het ruim knagen aan de scheepsbeschuit. De wereld staat daar op zijn kop, zoals zij hetzelfde over ons 
zullen zeggen. Die zeelieden op dat schip zullen geen idee hebben wat zich ver 
beneden hen op dit moment afspeelt.

Mensen in Friesland, hangend aan de aarde, lezen op mijn weblog een verhaal dat vanuit het gezichtspunt van hun antipoden compleet onbegrijpelijk 
lijkt. Surrealisme, dat is de omgekeerde wereld die niet omgekeerd is. Het is de wereld op zijn kop die toch overeind staat. Het is een land dat aan de lucht hangt. Een zee als een streep aan de horizon met paarden die aan wal gaan. Friesland is Holland op zijn smalst en Europa ver voorbij de schaamte. Dit is nergensland, niemandsland, nergenshuizen, niets, noppes, Naatje op je Dam –  maar dan in je reet – Friesland is een poppedeintje, piepelemuisje, pardon mevrouw. (Wilt u de bon mee. Nog een fijne dag verder!) Het is schapenkloten zonder geil. Een schattenboutje met een dolk tussen de tanden. Niet dat ik hier ooit weg wil. Nee, nee…. geef mij dit vlakke land van koeienvlaai en paardendiarree. Shit, ik heb alles verkeerd gedaan in mijn leven. Het wordt nooit wat hier. Alles is klote en de clown is ook al dood.

4 Reacties »

  1. Wiersma

    26 juni 2015 op 05:03

    Hahaha, jajaja!!

    Ja man, het kan!

    Friesland als centrum van de wereld.
    Ik zweer het je: het is écht mogelijk.

    Hoe? Magie. Nah, eigenlijk wetenschap, maar dat kun je beter achterwege laten.
    Zoiets als dat je als goochelaar ook beter van te voren je truc’s niet uit gaat leggen.

    Met name L water is een maingate, noem het desnoods een stargate to the rabbit hole of the world. Life itself in feite.

    Holy water is misschien wel de grootste truc van God als het aankomt op (intelligent) life. Het is de voorplaat van de immense puzzel. Ineens krijgen al die afzonderlijke puzzelstukjes logica.

    Patroon, patroonherkenning, maar ook het omgekeerde: wie zijn de disruptors of vijanden van dat patroon.

    Holy water is een soort van fractal, algoritme. Een super simpele formule. Nou ja, voor niet frauduleuze wetenschappers dan. Is het een eitje. De uitkomst is echter supercomplex, dus terugrekenen is ondoenlijk. Tenzij je de begin formule kent.

    Laat nu iemand die in principe BV frl een warm hart toedraagt deze formule kennen. Vooral en met name door in de geschiedenis te duiken. Ik ben derhalve dan ook niet de uitvinder, maar de vinder van de uitvinders.

    Iedereen kan wat ik kan. Maar het verbaast me eigenlijk dat niemand dat doet.
    Net als wat ik gisteren zei: wat is er mis met alle kunst afbeeldingen van Adam en Eva?

    Maar friesland is een beetje raar. Aan de ene kant zeer trots en hoge eigenwaarde, aan de andere kant het ondergeschoven en gefrusteerde kindje die een mop nog niet eens af kunnen maken zonder halverwege te struikelen.

    Nog weer verder heb je de Doutzens, de Hauers, de Pyr’s, de Hari’s, de LeRoi`s etc.

    Friesland: lekker basic, niet teveel zware industrie, goede werkmentaliteit, gezonde lucht, diversiteit in natuur en land en tuinbouw, toerisme, dairy, genoeg water, bitsje poten in de klei: wat wil een mens nog meer.

    Heel veel landen en regio’s zijn niet zo gezegend met zoveel diversiteit.

    Ergo: Friesland KAN letterlijk het centrum van de wereld zijn/worden, als die MINDSET niet zo tegen zou werken.

    Geloof mij maar: in de rest van de wereld -met hier en daar wat uitzonderingen- zijn ze nog veel meer fucked up.

    Friesland is een soort van surrealistische underdog geworden terwijl dat helemaal niet nodig is. Integendeel zelfs.
    Friesland is gekaapt door oa Den Haag, EU en Amerika.

    Fuck them! Het zijn parasieten, uitvreters en randdebielen daar.

    Misschien het probleem van friezen: ze staan iets te ver met de poten in de klei, kijken teveel omlaag, en daarom zien ze niet wat er ‘ up there’ gebeurt, en vervolgens wordt het brein en mindset van friezen gekaapt door mensen die nog niet in staat zijn om een schilderijtje aan de muur te hangen.

    L water is zowel een geneesmiddel, geneesmethode als wel het centrum van je immuun systeem, signaal molecuul, regel molecuul, en energie – in ruimste zin des woords- tegelijk.

    Van hieruit zou er een mega burst van wetenschappelijk inzicht kunnen ontstaan, van werkgelegenheid en dan met name in de zorg wereldwijd. En daaruitvolgend een tsunami van nog meer andere mogelijkheden.

    Maar ja joh, als ik zou zeggen hoe of wat dan is mijn eerste gedachte: let’s kill the pianoplayer.
    Heb ik daar zin in? Nee, tuurlijk niet.
    Ik ben ook niet gisteren uit een ei gekropen.

    Ondertussen ben ik ook totaal met andere dingen bezig.

    Recentelijk met iets wat totaal surrealistisch is maar toch ook weer supernatuurlijk en de reacties tot nu toe zijn en waren:

    33% vind het helemaal te gek,
    33% vindt het afschuwelijk, afgrijselijk en
    33% weet niet wat het ervan moet vinden en heeft lange tijd nodig om erover na te denken. En waarschijnlijk komen ze er nooit uit.

    Samengevat: Friesland kan bij uitstek de regio zijn van het surrealisme, realisme of super hightech.
    Wat je wilt. Friesland kan zijn wat het wil.

    Maar die Grutte Pier, Rutger Hauer, Doutzen Kroes mentaliteit ontbreekt. Friezen, en met name politici en media, zijn meelifters geworden. Loodsmannetjes van de predators, de haaien.
    Pathetische kruimelruimertjes.

    En dat is in tegenstrijd met de friese oer-mentaliteit: wy dogge it self wol.

    De fries is mentaal gekaapt. Dat is pas surrealisme.
    Tijd voor een Grutte Pyr 2.0.

    Weg met die randdebielen in Den Haag, Brussel, Wall Street en Washington.
    Die lui (clowns) kunnen helemaal niks wat ik niet ook kan. Of kan bedenken. En ik ben maar gewoon burger.

    Nou, zo eerst maar weer eens.

  2. Wies de Winter

    26 juni 2015 op 08:44

    [IMG]http://i288.photobucket.com/albums/ll180/wiesdewinter/1926_les_hommes_zpsncz47gs3.jpg[/IMG]

    http://s288.photobucket.com/user/wiesdewinter/media/1926_les_hommes_zpsncz47gs3.jpg.html

    Max Ernst, Les hommes n’en sauront rien, 1923

    sans mots is zij mooier
    maar een blog vereist nu eenmaal woorden
    zelfs al zijn ze zo vluchtig als de mijne hier
    dus droom ik mij de lijnen
    doorheen de vlag van verbeelding

    denk de lijnen, praktische lijnen
    van de wasknijpers op de fiets
    eens omarmden zij een borstrok
    nu zelf met de oksels in de wind

  3. Geograaf.

    26 juni 2015 op 16:35

    Sorry hoor! Maar iedereen weet toch dat Aegum het centrum van de wereld is?

  4. eddy drost

    26 juni 2015 op 17:21

    Friesland: lekker basic, niet teveel zware industrie, goede werkmentaliteit, gezonde lucht, diversiteit in natuur en land en tuinbouw, toerisme, dairy, genoeg water, bitsje poten in de klei: wat wil een mens nog meer. ( Wiersma – 26 juni 2015 )

    Ja, inderdaad zo is het! Waar ligt het dan aan dat wij er zo weinig van maken? Is de gedachte; het wordt hier toch nooit wat niet te ver doorgeschoten. Hangt er niet een schaduw van doemdenken boven Fryslân? Overal wordt aan begonnen, maar waarom maken we nooit iets af, of maken wij er puinhoop van. Waarom halen wij er niet uit wat er inzit? Eerder schreef Huub Mous over het verschijnsel van meer- en minderwaardigheids gevoelens onder de Friezen. Is ook zo. Waar is de Friese nuchterheid? Wanneer staan er in de politiek nu eens mensen op die in alle rust de door Wiersma hierboven opgesomde pluspunten eens in kaart gaan brengen en van daaruit over de toekomst van ” ’t moaiste lân op Ierde ” gaan nadenken. Ja, in feite terug naar af in alles wat eerder is bedacht. Uithuilen en opnieuw beginnen.

Laat een reactie achter

(verplicht)

(verplicht, wordt nooit weergegeven)