Het niet meer aanwezige heden

Schermafbeelding 2015-06-07 om 09.35.16

Soms schrijf je een tekst die je daarna blijft achtervolgen als een droom zich telkens herhaalt. Op 24 november 1994 vond in Amsterdam een aanslag op Rob Scholte plaats. Over de expositie van het autowrak, dat van die aanslag was overgebleven, scheef ik een paar maanden later een artikel in De Volkskrant. Deze tekst – zo ontdekte ik gisteren – is nu te lezen op de site van het Rob Scholte Museum in Den Helder. Opnieuw in de herhaling dus. Vorig jaar ontdekte ik dat uit deze tekst geciteerd werd door Hanco Jürgens in zijn boek Na de val, Nederland na 1989. Dat zat een beetje ingewikkeld in elkaar, want ik ontdekte dit pas nadat ik een artikel had gelezen in De Groene Amsterdammer.

Dat was het artikel Wat een ongelooflijke wereld die van ons van Chris van der Heijden, waarin hij de balans opmaakte van het Nederland van tegenwoordig. Hoe zijn we geworden wie we zijn? Daarbij ging hij in op een aantal recent verschenen boeken over het ontstaan van het Nederland van vandaag, zoals Na de val van Hanco Jurgens. Hierbij kwam ook een citaat uit mijn artikel over Rob Scholte van mij aan de orde. Let wel Hanco Jürgens citeerde mij in zijn boek, en Chris van der Heijden citeerde weer dat citaat van mij. Zo schreef Van der Heijden:

‘In na de val contrasteert Jürgens de jaren zestig met de jaren negentig en stelt hij dat de jaren negentig vooral zo belangrijk zijn omdat daarin afscheid werd genomen van het beeld van Nederland as progressief land. Ter illustratie wordt kunstcriticus Huub Mous geciteerd ‘De realiteit overtreft zelfs de meest extreme verbeelding: Sterker nog de realiteit wordt verbeelding’.‘

Dit is wat je noemt een fraai staaltje van intertekstualiteit. Een citaat in het kwadraat. Een herhaling van een herhaling. Een tekst gaat zijn eigen leven leiden en zingt zich los van zijn oorsprong, in casu: mijn brein. Deze tekst wordt iets anders dan hij in aanvang was. Hij is dezelfde en toch ook niet. Hij is aanwezig in een andere gedaante omdat de context gewijzigd is. Het is een herhaling van hetzelfde dat niet meer hetzelfde is. Anders gezegd: een herhaling die in feite geen herhaling is. Bestaat er wel zoiets als wat we ‘herhaling’ noemen? Of omgekeerd: is alles soms herhaling en is niets uniek? Bestaat er eigenlijk wel iets wat nooit eerder heeft bestaan? Is wat wij ‘heden’ noemen niet al ontelbare malen eerder gebeurd? Is het ‘nu’ nog wel nu, of leven we soms in een niet meer aanwezig heden? Ik weet het, een vraag is een kluit modder in de hand van een dwaas, maar wijsheid is een ring aan de vinger van een wijze.

Overigens kan ik me die aanslag op Rob Scholte nog goed herinneren. Hij is nooit opgelost. Lange tijd deden allerlei geruchten de ronde. Koos Dalstra, die aanvankelijk door Rob Scholte als dader werd aangewezen, werd later door de rechter van alle blaam gezuiverd. In de zomer van 1994 – kort voor de aanslag dus – had ik Koos Dalstra voor het eerst ontmoet in Amsterdam. Koos zou meedoen aan een project voor het Frysk Festival – met als thema ‘Salut a monde’ – dat in september 1995 plaatsvond. In de aanloop van het project had Koos enige tijd overdag een atelier in een leslokaal van het Fryslânhûs, het gebouw waar tegenwoordig de Pop-academie is gevestigd. ’s Nachts sliep hij in een caravan op het industrieterrein De Hemrik aan de rand van de stad.

Als ik ‘s ochtend in het Fryslânhûs op mijn werk kwam, trof ik daar soms op de grond een strook papier van een paar meter aan, die ’s nachts door het faxapparaat was uitgespuugd. Het bericht was afkomstig uit Japan. Het waren lappen tekst van Rob Scholte die daar werkzaam was voor een opdracht. Dalstra en Scholte waren toen nog on speaking terms. Kort daarop zou dat gaan veranderen. Rob Scholte werd volgens Koos Dalstra bevangen door paranoia. Op een gegeven moment zou hij zelfs hebben gedacht dat Koos Dalstra allerlei gecodeerde boodschappen had verpakt in de absurdistische teksten van zijn poëzie-performances die hij uitvoerde tijdens het Frysk Festival.

Tenminste, dat heeft Koos Daltra mij later verteld. Vooral de teksten, die hij tijdens zijn performance op de Vliehorst van Vlieland uitsprak, zouden geheime aanwijzingen hebben bevat. Onzin natuurlijk, maar zo ging dat in die tijd. Nogmaals, de dader van de aanslag op Rob Scholte is nooit gepakt. Als je het mij vraagt heeft een Joegoslavische huurmoordenaar het gedaan, die daartoe opdracht had gekregen na een uit de hand gelopen drugsdeal in New York. Maar wie ben ik?

Overigens heb ik het autowrak van de aanslag, dat bij Arti et Amicitiae in Amsterdam werd geëxposeerd, destijds zelf niet gezien. In mijn artikel in De Volkskrant reageerde ik op recensies van die ‘tentoonstelling’. Daarbij maakte ik een vergelijking tussen Rob Scholte en Andy Warhol. Ook Andy Warhol overleefde een aanslag op zijn leven – in 1967 –  en ook hij heeft de gevolgen daarvan tot kunst gepromoveerd.  De dader van die aanslag werd trouwens wel opgepakt. Het was Valerie Solanas, een goede bekende van Warhol. Rob Scholte moet zich bewust zijn geweest van deze eerdere uiting van artistiek exhibitionisme.

41EXzR2fqcL

Het exposeren van het autowrak was een vorm van intertekstualiteit, maar dan in de beeldende kunst. Het was wat je noemt ‘slachtofferkunst’, een term die in de jaren negentig in de mode zou raken. Aids-slachtoffers gingen zichzelf in hun  ziekbed exposeren of lieten zich fotograferen als kunstobject. Er zou iets mis zijn met de ervaring van de werkelijkheid zelf. De tijdgeest zou gekenmerkt worden door een sluimerend, schizoïde gevoel dat steeds weer de kop opsteekt: ‘Pure effect, no effect. It hurts, I can’t feel anything’, schreef de kunstcriticus Hal Foster in zijn boek The Return of the Real (1996). En wie niet voelt is gedoemd het gevoel van gemis te herhalen.

Maar Warhol had het allemaal al eens eerder bedacht, zoals vaak. Evenals Duchamp was Warhol een genie: iemand die in zijn eentje de kunst voor een heel tijdperk bedenkt. Daarna wordt alles herhaling. Dat is ook precies de kloof tussen modernisme en postmodernisme. In feite kun je stellen dat het postmodernisme is begonnen met de aanslag op Andy Warhol in 1967. Daarna kreeg Warhol het gevoel dat zijn eigen leven een doorstart had gekregen als een vreemde vorm van genade. Hij kreeg een tweede leven nog tijdens zijn echte leven. Van de weeromstuit kon niets meer echt zijn. Voor Warhol werd alles voortaan echter dan echt en dus fictie. De realiteit werd verbeelding. Warhol leefde voort in zijn eigen droom. Zoiets moet de dood zijn: een eeuwige herhaling van een heden dat niet meer aanwezig is. 

Een gevoel, dat bij hem altijd al latent aanwezig was geweest, werd hierdoor definitief bevestigd. De werkelijkheid is niet echt. Het heden is geen heden. Er is geen tijd. Alles is vergankelijk en daarom een illusie. Warhol had de gewoonte van alles te bewaren in kartonnen dozen. ‘Tijdcapsules’ noemde hij die. Tijdens zijn leven ontstonden meer dan zeshonderd van dergelijke verzameldozen, waarin de meest uiteenlopende dingen, zoals krantenknipsels, postzegels, brieven ansichtkaarten, homoporno en lege sigarettendoosjes werden veilig gesteld voor een nog onbekend moment in de toekomst. Zo is er ook een tijdcapsule van zijn moeder bewaard gebleven, Julia Warhola, die nogal fanatiek katholiek was. In de tijdcapsule, die Warhol aan zijn katholieke moeder wijdde, worden allerlei gelaagdheden van tijd op een gecomprimeerde wijze bijeengebracht. Herinnering en profetie ontmoeten elkaar in een doos, waarin de tijd wordt stilgezet. Alledaagse dingen worden bevroren in de tijd zelf, alsof ze wachten op hun eigen verrijzenis op een nog onbekende datum in de toekomst. De restanten van een datum werden bewaard als een rituele herhaling van een traumatisch gemis.

Andy-Warhol-Headline-shot

Dit was mijn tekst destijds over de aanslag op Rob Scholte:

Autowrak als kunst toont einde van esthetiek

‘Een karkas dat iedereen de mond snoert’. Onder deze kop beschreef Wilma Sütö in de Volkskrant van 27 januari 1995 de expositie ‘Bits and Pieces’ in Arti et Amicitiae. Deel van de expositie is de uitgebrande BMW van Rob Scholte, de auto waarin hij bij een aanslag beide benen verloor. Het artikel van Sütö zet wellicht de toon voor de angstvallige wijze waarop de Nederlandse kunstkritiek reageert op een wat ongemakkelijke tentoonstelling. De expositie beweegt zich volgens Sütö in een niemands- of juist allemansland, waar het onderscheid verdwijnt tussen feit en fictie. Zij ervoer het karkas als een onontkoombare aanklacht tegen geweld, een aanklacht van een slachtoffer die toevallig beeldend kunstenaar is. Het kunstwerk is geen kunstwerk maar een feit. De enig mogelijke reactie daarop zou sprakeloosheid zijn.

Ook het begeleidende statement van het slachtoffer, een citaat van Franciscus van Assisi over liefde en haat, wordt zonder verder commentaar voor kennisgeving aangenomen. Sütö stelt terecht de vraag: kunnen we hier eigenlijk nog wel van beeldende kunst spreken? Haar antwoord: ‘De vraag is onterecht.’ Deugt dat antwoord wel? Het tentoongestelde wrak is een hedendaags kunstwerk, dat eindelijk eens ergens over lijkt te gaan. Tegelijk stelt het de status en misschien zelfs het bestaansrecht van de kunst zelf aan de orde. Hoe kun je dat louter opvatten als een aanklacht tegen geweld? Sütö mist hier een schot voor open doel: de kans om enige zinnige gedachten te wijden aan het vermeende faillissement van de hedendaagse kunst.

Het geëxposeerde wrak heeft wel degelijk een esthetische waarde, zo stelde ook René Steenbergen terecht in NRC Handelsblad. In galeries en musea wint de esthetische blik het van het dagelijks leven. Steenbergen vraagt zich af of de kunstenaar zich bewust was van die omstandigheid. Maar ook hij weet geen antwoord op de vraag wat die esthetiek nog inhoudt. In ieder geval ervaart Steenbergen het wrak in de eerste plaats als een kunstwerk, sterker nog, als kunst die letterlijk een overwinning behaalt op de dood. De maker zegt immers: ‘Ik ben niet dood, ik leef nog, en ik maak kunst.’

Maar ook in deze interpretatie is de boodschap kennelijk zo krachtig dat er geen vragen meer rijzen over de status van het kunstwerk zelf. Wat voor de één een statement is tegen geweld en geen kunst, is voor de ander een onvermijdelijk esthetisch geaarde boodschap. De boodschapper spreekt zich zo krachtig uit, dat je terecht kunt vragen waar het woord ‘schoonheid’ zich in ‘s hemelsnaam nog schuil kan houden. Het kunstwerk bezwijkt door een overkill aan zeggingskracht. Met andere woorden: de boodschap doodt de esthetica.

Sütö en Steenbergen beperken zich tot een beschrijving van de keiharde boodschap die hen de mond snoert. Ze zwijgen over de vreemde ervaring om in een expositieruimte getuige te zijn van een volmaakte en tegelijk onmogelijke enscenering van de werkelijkheid. De reële restanten van een persoonlijk drama worden immers tentoongesteld in een ruimte die per definitie niet tot de alledaagse werkelijkheid behoort. Het fenomeen expositie lijkt hier een therapeutische bestemming te krijgen. Het wordt ingezet ter genezing van een verstoord realiteitsbesef.

Hedendaagse tentoonstellingszalen beginnen steeds meer te lijken op steriele behandelkamers voor psychiatrische patiënten. In deze ruimtes voor kunst lijkt sprake van een steeds groter wordende breuk met de alledaagse werkelijkheid. De kunstenaar probeert op zijn beurt met steeds grovere middelen deze breuk ongedaan te maken. Voor de niets vermoedende toeschouwers wordt deze breuk ogenschijnlijk voor even ‘geheeld’. De esthetische ervaring kruipt waar ze niet gaan kan, en waar ze tegelijk al duizend malen gegaan is. De realiteit wordt keer op keer in haar meest kale gedaante tentoongesteld. Aan dit procedé van de readymade lijkt geen einde te komen, zeker nu het ook bruikbaar blijkt als een publieke catharsis van het oprukkende geweld.

Deze poging tot ‘genezing door kunst’ krijgt bij het autowrak van Scholte het karakter van een soort collectieve mediahypnose. Een beproefd recept overigens. De schok van het nieuwsfeit wordt immers geësthetiseerd op een wijze die sinds de Pop Art tot de geaccepteerde canon van de eigentijdse kunst behoort. Was het niet Andy Warhol, die na een mislukte moordaanslag zijn littekens liet fotograferen en afdrukken in vrijwel alle Amerikaanse kranten? Warhol is het prototype van Scholte als het gaat om slachtofferkunst. Maar dat niet alleen, de ontwikkeling van beide kunstenaars vertoont een vreemde parallel, een spiegelbeeld dat nu morbide vormen begint aan te nemen.

Vroeger imiteerde de kunst het leven. Daarna begon de kunst ‘kunst’ te imiteren. Nu lijkt het of ook het leven zelf de kunst gaat weerspiegelen. Hoe nobel het statement van Scholte ook is, misschien was enige kritiek op dit gebrek aan oorspronkelijkheid in de recensies op zijn plaats geweest. Aan de andere kant blijft Scholte met het exposeren van sporen van de moordaanslag trouw aan zijn eigen thematiek. Zijn werk reflecteert telkens opnieuw een grensvervaging tussen reproduktie en origineel, tussen fictie en realiteit – in een wereld die in toenemende mate wordt bepaald door de massamedia.

Dit esthetisch statement mag dan met recht een kopie zijn, toch heeft Scholte in vergelijking met Warhol iets nieuws te melden. Dat nieuwe echter is op zich zelf weer een citaat, en dus ook een kopie van een ander. Met de woorden van Franciscus van Assisi neemt Scholte duidelijk afstand van het cynisme van Warhol, dat voorheen ook in zijn eigen werk bespeurbaar was.
Lord let me be an instrument of thy peace. Let me sow love where there is hatred.’ Die woorden laten geen ruimte voor enig misverstand. De dubbele bodem is hier verdwenen. Het lachen is vergaan. Waar Warhol tot het uiterste ging, keert Scholte zich om. De kunstenaar spreekt niet meer. Hij preekt.

Er zijn meer verschillen tussen Scholtes en Warhols vormen van mediagerichte slachtofferkunst. Niet alleen zijn de fysieke gevolgen van de aanslag op Scholte ernstiger, Warhol had uit publicitair oogpunt te kampen met een onverwachte tegenslag. Die tegenslag is te vergelijken met het gebrek aan publieke aandacht in Amerika voor het WK-voetbal aldaar. De oorzaak: de live uitgezonden jacht op O.J. Simpson.

De aanslag op Warhol vond plaats in 1968, enkele dagen voordat Robert Kennedy werd vermoord. Het statement van Warhol, als reactie op zijn eigen moordaanslag, kan in elk citatenboek worden bijgeschreven als het ultieme toppunt van cynisme: ‘If only Kennedy were shot a different time, I would have gotten all the publicity. Death is just another headline.’ Ook de aanslag op Rob Scholte en de door hem zelf geëxposeerde restanten daarvan zijn uiteindelijk just another headline. Het karkas dat iedereen de mond snoert, doet dat slechts voor zolang een krantekop duurzaamheid heeft: een dag, een week, een maand . . . Dan is het nieuws verdwenen en de ontzetting voorbij, ingewisseld voor nieuwe vormen van gruwelijke instant-ervaringen, die dagelijks door de media worden aangeboden.

De kunst is onmachtig om daar ook maar iets aan te veranderen. Als het waar is dat het onuitspreekbare alleen in een kunstwerk valt uit te drukken, dan verdwijnt de kunst als dat onuitspreekbare ook daadwerkelijk wordt uitgesproken. In die paradox ligt het einde van de esthetica besloten. De beeldende kunst heeft uit dat oogpunt niet ver meer te gaan. Ze is als medium voorbij gestreefd door CNN en MTV. De realiteit overtreft zelfs de meest extreme verbeelding. Sterker nog, de realiteit wòrdt verbeelding. Wat valt aan die rampspoed nog toe te voegen? ‘Life is not okay’, placht Andy Warhol te zeggen. Rob Scholte heeft die wijsheid inmiddels aan den lijve ondervonden.

9 Reacties »

  1. Wiersma

    8 juni 2015 op 03:27

    Wel eigenlijk zit ik al tijden te wachten op ‘politieke kunst’.

    Ofwel: ‘aanslags kunst’ verzoorzaakt door politici, bankiers, de EU, klimaat ridders, frauderende wetenschappers etc.

    Maar dat blijft op wat cartoons na eigenlijk geheel uit.

    Bijvoorbeeld : huizen ‘onder water’, een standbeeld van een gezin levend onder een brug, bejaarden wachtend in strontluiers of levend op een vloer van pis, uitgezeken door politici, graaiende managers en aandeelhouders. Warmista’s als Don Quichotte’s hopeloos vechtend tegen CO2 en kolencentrales ipv windmolens, en uiteraard standbeelden van ‘bancaire en andere nutteloze ‘talenten”. Bootvluchtelingen op het Sneekermeer.
    Een luchtballon van een opgeblazen bankier/politicus.
    Economisch zeepbellen blazen voor kinderen.

    Maar ja, dat is ‘kunst’ die niemand wil zien he?

    Ooit was BV NL redelijk goed in het fysiek aanleggen van dijken om te voorkomen dat huizen onder water kwamen te staan.
    Inmiddels staat geloof ik 1 op de 6 huizen virtueel onder water en hebben 1 op de 6 gezinnen schulden van gemiddeld 40.000 euro.

    Het virtueel dijken bouwen gaat BV NL echter zeer slecht af.
    Gaan ze dat ooit nog kunnen? Of leren?
    Nee. Vergeet het maar, die ‘kennis’ en soevereiniteit hebben ze -met uw instemming immers – overgedragen aan bankiers en de EU.

    Maar goed: eigen schuld dikke bult: had u maar niet moeten stemmen op psychopaten, graaiers, narcisten, egoisten en ronduit landverraders.
    Sorry, kan er niks anders van maken: als jij via een truukje de NL munt en souvereiniteit gratis weggeeft aan een niet democratische gekozen instituut, ben je weinig meer dan volksverlakker, machtsmisbruiker en landverrader.

    Gratis? Welnee, ze krijgen elk jaar nog een dikke zak met geld toe ook nog eens.

    Maar ja. Het volk is murw? Of platgeslagen?

    Ik vraag me wel eens af wat koning Willy hier nou van vindt.
    Dat zijn lamgeslagen land wordt overspoelt met dobbernegers, vluchtelingen, al dan niet terroristische islamieten, prachtwijken en kansenpareltjes.

    Want ja, de regering zweert trouw aan de koning he? Niet aan het volk. Dus je ZOU zeggen dat de koning nog steeds alle macht heeft.

    Of zou Willy meer iets hebben van: vingers in de oren, keihard TRALALA zingen en denken: ik zit de rit wel uit.

    Maar ja, je laat je kinderen toch niet graag in een bananen republiek opgroeien? Die ook nog eens afhankelijk is en bestuurd wordt door een vreemde mogendheid?

    Misschien he, misschien huilt Willy elke nacht voor het slapen gaan wel stilletjes een beetje. Ik hoop het maar. Misschien komt er een dag dat ie keihard met de vuist op tafel staat en brult: zo is het genoeg!

    Wij gaan onze eigen dijken weer bouwen! Virtueel of van zand, klei en rotsblokken: mannen te paard, we zijn verraden!
    En weg met die Pleuro! Terug naar een eigen munt. En weet je wie er met zijn kop op die munt komt te staan? Nee, nee, niet Juncker, Merkel, Calimero, het logo van CH2018 of die Mous met zijn hipsterbaard:
    Neen, Ikke! En Maxima! Op de onderkant uiteraard, ik lig graag boven. En later, als mijn kindertjes de scholing ‘ Zen en de kunst van het lintjesknippen’ hebben afgerond, komen zij op de munt.

    Ik zou het wel weten als ik koning was: ik zou gaan plee werpen richting Brussel. Overigens ook een goed idee voor een kunstwerk : een ENORME plee van tien meter hoog of zo voor het europees parlement. En dan de afvoer IN het EU parlement uiteraard.

    Als ik koning was zou ik dat gewoon regelen. ‘Stikje mienskips duiding’ zeg maar van het Nederlandsche volk.

    Ben je ook gelijk van dat waaaaaardeloze en tenenkrullende kudt nieuws af op TV. Gaat immers alleen maar over EU, banken en ministers van financieen van andere landen.
    Rot toch een eind op zeg.

    Kunst komt heus wel terug, maar eerst moet iedereen eens boos worden in plaats van als een boiling frog langzaam uitgekleed te worden en of arnaal uitgewoond. Zonder zoenen ook nog eens.
    Als je geen geld hebt kun je ook geen kunst kopen.
    Geld is helaas ook een belangrijke kringloop in de kunst.
    Je zult toch verf moeten kopen of een rots of brons.

    En nu God dood is, blijft er maar één waarheid over: de natuur.
    Nou ja, naast uw moeder natuurlijk. Moeders weten altijd precies waar de pleisters liggen en dat kan van levensbelang zijn.

    Maar: Hoe doet de natuur dingen.
    Waarom doet de natuur dingen.
    Wat is de tijdspanne van de natuur.
    Hoe reageert de natuur als er lokaal disruptie optreedt.
    Wat zijn de kringlopen van de natuur.

    Waarmee we voor een deel toch ook weer terug zijn bij LeRoy.
    (dit laatste was niet eens de bedoeling maar het schoot me zo te binnen)

    Maar kunst, wetenschap en natuur: zou maar zo de heilige drie-eenheid 2.0 kunnen zijn of worden.

    Dat het een tot het ander leidt, en zo is het volgens mij ooit ook allemaal bedoeld. Die drie kunnen, voor de mens althans, niet zonder elkaar.

    De mens zal uiteindelijk de ruimte intrekken en daar heb je nogal wat skills voor nodig.
    Kunst mag dan momenteel overruled worden door stupide media, maar kunst is NODIG om de geest op te rekken.
    In ALLE richtingen.

    In feite zou je kunnen zeggen: foute kunst bestaat niet. Van het meest walgelijk, afschuwelijke, onafzichtelijke valt iets te leren namelijk.

    Dat autowrak: metafoor. Ik moet met mijn ruimteschip een noodlanding maken op een andere planeet. Die blijkt onverwacht vijandig. Met wapens die ik niet ken. Improvisatie talent is nodig om van vijanden vrienden te maken en te overleven. En vooraf is niet te zeggen WAT voor skills je nodig hebt. Zou maar zo een simpel tekeningetje kunnen zijn op een stukje papier.
    Moet je wel kunnen tekenen.

    Ik zou ook maar wat muziek meenemen dan. Nee, niet Frans Bauer, maar meer Beatles, Pink Floyd of klassiek of zo.

    Nouzomaarweereens.

  2. eddy drost

    8 juni 2015 op 09:50

    @ Wiersma
    Misschien kan uw idee betreffende aanslagskunst één van de talrijke ” highlights ” worden van ch2018. Ik zelf denk dan aan de vele winkelpanden die er door het falende gemeentelijke beleid in Leeuwarden leeg staan. De gemeente probeert dat een beetje te verdoezelen door er hier en daar wat kunstateliers in te zetten, maar voor ch2018 kunnen we dat beter anders doen.

    Begin 2018 gooien we bij 100 winkelpanden in de binnenstad de ruiten in en slaan er schots en scheef wat planken tegen aan. Vervolgens grote plakaten met de tekst ONBEWOONBAAR VERKLAARD er op. Kijk dat vinden de toeristen in 2018 natuurlijk leuk. Ik zie de Japanners al flitsen. Ramptoerisme in optima forma. Je trekt enerzijds vele toeristen en anderzijds kan je de hoofd verantwoordelijken voor de leegstand ook nog fraai in beeld brengen. Bijvoorbeeld grote posters met schimmige zwart-wit foto’s van Ferd Crone en Henk Deinum door de hele binnenstad met de tekst WANTED – FERD CRONE en WANTED – HENK DEINUM. Kosten nihil, opbrengst niet in euro’s uit te drukken en zodoende een enorme opleving voor de winkeliers en horecabedrijven in de binnenstad van Leeuwarden. En dat is toch de bedoeling.

  3. Jelle Breuker

    8 juni 2015 op 09:56

    Uitstekend stuk Wiersma: opnieuw weet u hoofd-en bijzaken te scheiden in een redelijk toegankelijke tekst. Kritiek heb ik op de compositie, die moet je zelf wat ordenen. Ik vraag mij af of er, zoals u stelt, van het meest walgelijke, afschuwelijke en onafzichtelijke iets valt te leren. Als je rationeel en cognitief redeneert ga ik met u mee, niet als je de emotionele waarde van kunst daardoor uitsluit. Maar hoe indien, zoals ik niet uitsluit, allerlei emotionele kunstervaringen uiteindelijk worden samengevoegd en bestendigd in een verstandelijk oordeel? Passeer je dan het gebied van de emotie en zelfs van de intuïtie en word je gevoelig voor stemmen die je aanpraten dat je het autowrak van Rob Scholte als kunst moet zien? Waarom dan ook niet élk autowrak en niet uitsluitend dat van degene -en in diens kielzog vele anderen die zich valselijk willen onderscheiden – die luidkeels in de media roept dat het wrak kunst is? Kortom: zoek in kunst uitsluitend je persoonlijke waarde en laat je niet afleiden door valse munters.

  4. josse de haan

    8 juni 2015 op 13:11

    Het meest interessante vind ik hier het logo van dat museum Rob Scholte in Den Helder –

    De benen van de R zijn héééééééééééééééééél lang, zoiets als Daddy Long Legs, terwijl de echte benen niet meer bestaan.
    Dat spelen met realiteit en irrealiteit – met kunst en kitsch – krijgt op een magnifieke wijze vorm in dat logo.

    Bewust? Onbewust?

  5. eddy drost

    8 juni 2015 op 16:12

    Het logo is een handtekening van Rob Scholte, die hij in ieder geval al sinds 1998 onder zijn werken zet. Of het verwijst naar zijn trieste ongeluk weet ik niet.

    In 1998 ben ik overigens in het Holland Dorp in Nagasaki geweest maar heb toen de kleine replica van Huis ten Bosch niet bezocht. Een gemiste kans, want wat hij daar heeft laten schilderen schijnt echt geweldig te zijn.

  6. Wiersma

    9 juni 2015 op 02:55

    @ Eddy: hohoho, voordat dit een beetje te gek wordt: het lijkt me een slecht idee dat burgers hun eigen woon en leef omgeving gaan slopen.
    Dat doen die predators namelijk al, alleen zijn zij goed vermomd en worden hun methoden en wapens vaak niet herkend.

    En misschien ter verduidelijking ook nog even het volgende: als ik het over politici heb, bedoel ik dat dat vanaf landelijk tot hoger.
    En voor psychopaten kan/mag je ook top predators lezen.

    Lokale politici bungelen véél te laag op de evolutionaire bestuurs ladder om invloed in een heel land te kunnen uitoefenen.
    Dat kunnen alleen nationale politici of hoger.
    Neem alleen maar de economische boycot van Rusland na de speech van Psychomans.
    Dat kost FrieslandCampina bijvoorbeeld al 80 miljoen per jaar en verdwijnen er honderden banen, ook in Frl.

    Lokale bestuurders zijn in deze tijd van globalisering klein bier.

    Schrik niet.
    http://rvschaik.blogspot.nl/2015/05/faillissementen.html

    Ik moet overigens nog zien of tegen 2018 iedereen nog een kaartje kan kopen.

    Kijk het filmpje onderin maar eens.
    http://www.naturalnews.com/049998_systemic_risk_market_crash_Health_Ranger_documentary.html

    Herken de psychopaten, of herken de predators. Of misschien beter nog: de parasieten.
    Weten wie je vrienden zijn of vijanden, is nogal belangrijk in evolutionair overleven. Herken hun methoden, herken hun wapens. Een zeer machtig wapen is geld. Of het gebrek er aan.

    Een ander wapen is CO2. De aarde warmt hooguit een duizendste graad op door man-made CO2. Verwaarloosbaar dus.

    CO2 is een drie dubbelloops wapen: ten eerste kun je hiermee economische controle en groei beinvloeden van gehele landen en continenten. Door CO2 te koppelen aan CO2 emissie rechten.
    Arme landen zullen zich NOOIT kunnen ontwikkelen, want elke economische groei gaat gepaard met energie toename en dus CO2 uitstoot.
    Uit de andere loop komt nog een ander projectiel en dat heet ‘schijnoplossing’.
    CO2 beperken door schijnoplossingen door bijvoorbeeld windmolens en hout bijstook. Punt is namelijk: die hele groene transitie kost onvoorstelbaar achterlijk veel geld zonder dat het het probleem echt oplost.

    En dat is dan ook precies de bedoeling: het volk, de (internationale) burger aan de bedelstaf brengen. Die wandelende strontfabrieken: je hebt er niks an. De MENS is de oorzaak van alle problemen en dus moeten weer voor zorgen dat dat spul geen zin of geld heeft om zich voort te planten.

    Uit de derde loop komt chaos. Voor- en tegenstanders, verhitte discussies, the science is stettled, media houden het volk dom, frauderende wetenschappers, politieke of persoonlijke belangen, GoedVolk (meningen) tegen echte wetenschappers (metingen) enzovoorts.

    Voor wie de patronen herkent: er wordt letterlijk ALLES aan gedaan om de burger het leven zo zuur en duur mogelijk te maken.

    YOU are the enemy, YOU are the product.

    En als de burgers minder geld hebben krijg je vanzelf héél veel meer chaos en destructie. Geldzorgen heeft invloed op je IQ. Dat schijnt dan al met 15% af te nemen. Zorg, pensioenen, werkgelegenheid verdampen etc.
    En dat is dan ook precies de bedoeling.

    @ Jelle Breuker: ideeen of gedachten ontstaan bij mij meestal ‘in the proces’. Dat gaat ten koste van de ‘compositie’.

    En kunst? Iedereen mag wat mij betreft mooi of lelijk vinden wat ie wil. Wat het ook is.
    In feite zou kunst het ultieme vrije markt model kunnen voorstaan.
    Heb je veel talent? Dan verkoop je goed. Heb je minder of geen talent? Dan verkoop je slecht of niks en zul je je misschien evolutionair moeten aanpassen.

    En ja, openbare en publieke kunst mag ook. Als defensie jaarlijks geld krijgt -terwijl er geen oorlog is- mag ook een deel van belastinggeld naar (openbare/gemeenschappelijke) kunst.

    Het verschil echter: kunst mag falen, defensie niet.
    Kunst MAG falen omdat het niet altijd synchroon loopt met de tijd.

    Als het goed is speelt kunst met de tijd(sgeest). Dus het kan iets archiveren, loopt het achterop, het kan IN de tijd staan, is het actueel, maar het kan ook zijn tijd vooruit zijn. En in dat laatste zullen veel mensen moeten wennen aan iets nieuws. Vinden ze het eerst niet mooi omdat hun geest er nog niet aan toe is.

    En dus heeft kunst dan even tijd en of subsidie nodig.

    Maar als het goed is zal kunst die zijn tijd voorop is, mogelijk wetenschappers kunnen inspireren. Of andersom. Die wetenschappers gebruiken dan een vorm of techniek, die techniek wordt uitgevoerd door ondernemers, en die ondernemers genereren economische groei, en die groei genereert belastinginkomsten en zo is de cirkel weer rond.

    Nog even afgezien van alle andere functies van kunst.

    Even verder in deel 2.

  7. Wiersma

    9 juni 2015 op 03:42

    Even in ander deel vanwege links kunnen plaatsen.

    Een ander ding om zowel de mienskip te slopen, en het volk te verarmen, is verregaande immigratie.

    Lees en huiver.
    http://nl.gatestoneinstitute.org/5897/uitkerings-jihad

    Maar is dit allemaal toeval?
    Welnee.

    Verdeel en heers. Oeroud vehikel, maar het werkt.

    Nog zo eentje.
    http://www.ninefornews.nl/nobelprijswinnaar-stapt-op-wegens-global-warming-fraude/

    Voor wie klakkeloos het nieuws van de gevestigde media (nog) als ‘waarheid’ ziet komt wat mij betreft net uit een ei.

    Inmiddels wordt de groep main stream journalisten, klokkenluiders en wetenschappers die ‘overstappen’ naar de alternatieve media, steeds groter.
    Zelfs de universiteiten van Delft en Groningen hebben de eerste stappen gemaakt.

    Maar dan @ Willy: ik ben toch wel echt benieuwd naar uw verhouding met Bakellende die uw land, munt en souvereiniteit gesloopt hebben. Zijn jullie nog vrinden? On speaking terms?
    Als ik koning was geweest?

    Nou dan had ik het wel geweten. Ik had een wedstrijd uitgeschreven waar het gehele volk aan mee had mogen doen en op kon stemmen: wat wordt de straf voor hoogverraad van een geheel land.
    Inclusief de burgers EN koning(in) notabene.

    Nou zit Willy wel bij de Bilderbergers, da’s nog weer hoger op de evolutionaire ladder, maar toch. Je lijdt toch gezichtsverlies: het is JOUW volk niet meer. JOUW munt niet meer. JOUW macht niet meer. JOUW souvereiniteit niet meer.

    Poef. Alles weg. In één klap. Een héél koninkrijk. Honderden jaren familie bedrijf in één klap weggevaagd. 17 miljoen werknemers, das geen kattepis.
    De vraag is ook niet OF je gehuild hebt, maar hoe hard en hoe lang.

    Maar weer ff hak-tak:

    2018: ik ben zo ongeveer 60% voor.
    De ramp is niet te overzien als het feestje wordt afgeblazen.
    Dan gaat in Frl het licht echt uit.

    Dus in dat opzicht MOET 2018 een succes worden.
    Maar hoe?

    Niet als je nog in een jaren 50 economisch model denkt en denkt dat ‘samen schouders eronder’ elk probleem wel zullen oplossen.

    Forget it.

    Het systeem wordt in razend tempo ondermijnt door parasieten.
    Dat vergt een totaal andere aanpak, een totaal andere visie op economie, kunst, geld, met elkaar omgaan, toekomst, welzijn en welvaart.

    Een immens intellectuele uitdaging.
    Dat redt je écht niet met naieve projecten als ‘de grutto uitzwaaien’.

    Als je af wilt van die nieuwe generatie parasieten zul je eerst moeten denken als hun. Je zult hun patronen moeten kennen.
    Luister niet naar wat ze zeggen maar kijk wat ze doen.

    Verzin maar eens één bedrijf of grote organisatie waar géén immense fraude, zwendel, omkoping en oplichting plaatsvindt.
    De leugen is de nieuwe norm.

    Wil je dat oplossen door met duizend dansers en muzikanten de grutto uit te zwaaien?

    Hoe fucking naief kun je zijn.

  8. eddy drost

    9 juni 2015 op 16:49

    @ wiersma, met mijn eerste tekst hierboven heb ik alleen maar geprobeerd de enorme problematiek van de winkeliers en horecabedrijven aan te kaarten. De binnenstad zwoegt om te overleven. Te hoge huren in relatie met dalende omzetcijfers zijn scheer en inslag. De Gemeente Leeuwarden had allang hun de helpende hand moeten bieden. Blijkbaar heeft men er vrede mee dat keer op keer bedrijven de deuren moeten sluiten. Kan er mooi een kunstachtige toestand in. Laten we niet vergeten dat de binnenstad het hart van de stad is. Als dat niet meer “klopt” , wat dan?

  9. Huub Mous – Het niet meer aanwezige heden | Rob Scholte Museum

    2 juli 2015 op 08:10

    […] http://www.huubmous.nl/2015/06/08/who-shot-andy-warhol/ […]

Laat een reactie achter

(verplicht)

(verplicht, wordt nooit weergegeven)