Beelden van geluk

CIMG2818

Ik liep vannacht door de straten van Hilversum. Dat is niet zo gek, want in werkelijkheid deed ik dat gisteren ook. Ik kom niet zo vaak in Hilversum. Als kind wel. In Hilversum woonde tante Siene. Ze woonde in groot huis, schuin tegenover het station. Gisteren ben ik daar nog even gaan kijken. Het huis was een beetje verslonsd, zoals heel Hilversum trouwens. In de jaren vijftig zag het er allemaal heel anders uit. Tante Siene was weduwe en niet onbemiddeld. Ze was een struise Friese vrouw met een bourgondisch karakter, het tegenbeeld van mijn vader. Maar maar met mijn moeder kon zij het heel goed vinden. Twee lachebekken bij elkaar. Als ik bij tante Siene mocht logeren, kon ik altijd met de elektrische trein spelen, want mijn neef Anton had op zolder een gigantisch spoorwegemplacement van wel vijftig vierkante meter. Je moest er onderdoor kruipen om bij een vierkant gat in het midden te komen, waar alle transformators stonden opgesteld. Dit was een soort cockpit, van waaruit je alle treinen kon besturen. Eigenlijk was dat niet nodig, want alles liep automatisch. De wissels en de seinen waren zo op elkaar afgestemd, dat er nooit een botsing kon komen. Toch vond ik dit het mooiste wat er was. Hier kon ik dromen. De wereld lag aan mijn voeten. Ik was de baas van alles, maar hoefde niets te doen.

Hilversum heeft iets raars. Vroeger was het gewoon een dorp. Ik weet niet of dat nog zo steeds zo is, maar een echte stad is het nooit geworden. Ik moest eigenlijk niet in Hilversum zijn, maar in Laren, want daar woont mijn zus Lucie in het verpleeghuis Johanneshove. Ik huurde op het station van Hilversum een OV-fiets en begaf mij op weg naar Laren. Aan de achterkant van het station begint de Larense weg en die loopt linea recta door naar Laren. Daar achter het station zag ik ook een heel mooi voormalig politiebureautje, ooit ontworpen door architect Dudok in 1919. Alleen de kleur groen op de kozijnen is fout. Er zijn daar veel mooie gebouwen uit de tijd van de Amsterdamse School, maar de gemeente Hilversum gaat er wat slordig mee om. Veel huizen en scholen staan er wat súterig bij. Hilversum heeft een schat aan architectuur, maar weet kennelijk zelf niet wat ze in huis heeft.

Toen ik aankwam in Laren was Lucie er niet. Een vrijwilligster had haar meegenomen voor een autoritje in de omgeving, Wat nu? Dan maar naar het Singer Museum, waar ik in twintig jaar niet was geweest. Er was een mooie tentoonstelling te zien van Raoul Dufy, de schilder van het geluk. Hij schilderde het mondaine leven van het strand, de mode, de mondaine kringen in Parijs… Niks geen ellende. Zelfs in de oorlog maakte hij prachtige aquarellen. Tot zijn dood in 1953 bleef hij doen wat hij altijd had gedaan. Schilderen waarom het leven waard is om geleefd te worden.

Verdomd, ik doe alles verkeerd, zo dacht ik bij mezelf, terwijl ik rondliep in die zalen met al die kunstwerken die je stiekem onder je jas mee naar huis zou willen nemen. Ik zou willen dwalen in het leven zoals Dufy kon schilderen. Daarna ben ik terug gefietst naar Hilversum en nog even naar het Instituut voor Beeld en Geluid geweest. Een stortvloed van experience. Mijn God wat een ellende. Gauw weer terug naar Laren, waar ik gelukkig Lucie nog aantrof voordat de schemering inviel. Lucie wordt wat vergeetachtig, maar voor de rest was alles weer als vroeger. ‘Het was goed zo,’ zei ze. ‘Papa en Mama hebben ons alle ruimte gegeven.’ Lucie leeft alleen nog in het verleden en ik kon heel goed met haar meegaan.

In mijn droom vannacht was ik mijn eindbestemming vergeten. Ik dwaalde doelloos rond in Hilversum langs de onbekende straten en zag alle huizen van Dudok. Bij Grand Hotel Gooiland ben ik nog even naar binnen gegaan, maar alles was veranderd in een bowlingbaan. De vier studio’s zag ik terug: de AVRO, de NCRV, de VARA  en de KRO… Alles was hier nog net als vroeger, toen elke omroep nog zijn eigen vlag had die fier wapperde in beeld voordat de uitzending begon. Ik zag Hannie Lips en zwaaide terug. Dappere Dodo kwam voorbij. Paulus de Boskabouter, Coco en de vliegende knorrepot, Morgen gebeurt het…. Mijn gedachten dwaalden door oude programma’s en ik begon in mezelf te praten. De wereld was één groot archief geworden van beeld en geluid.

Opeens hoorde ik een stem van een verslaggever ver boven mij: ‘Gij zult niet hebben en tegelijk zijn.’ Ik vroeg mij af wat die mededeling te betekenen had. Weer hoorde ik die stem. Hij kwam hoog uit het grijze wolkendek. Ik vroeg nu luidop: ‘Wat heeft dit te betekenen?’ Nu sprak de stem nog luider, zodat ik er een beetje bang van werd: ‘De waarheid kan zich voordoen of zijn, maar niet eerst geweten worden en pas daarna geschieden.’ Ik vervolgde mijn pad op weg naar niets, want nog steeds wilde de ware bestemming van mijn bezoek aan Hilversum mij niet te binnen schieten.

Ik heb geen zicht op mijn eigen geheim, zo dacht ik bij mezelf. Een mens kan per definitie zijn eigen geheim niet vatten. Je moet dat geheim zijn. Zoiets moest het zijn, wat de stem had bedoeld te zeggen. Ik was gedoemd tot dwalen in een stad, die mij heel in de verte bekend voorkwam, maar waar ik in jaren niet meer geweest was. Ik sloeg de hoek om en stond plotseling voor het Raadhuis. Het was gigantisch groot en opgebouwd uit talloze smalle, gele steentjes. Ik wilde naar huis, maar de treinen reden niet meer. De machinist had de stekker eruit getrokken. Ik hoorde de stem van de verslaggever ver boven mij: ‘Het verleden is er niet meer.’ En opeens zag ik weer al die beelden voor me uit het Singer Museum. Beelden van geluk.

3 Reacties »

  1. Jos Heitmann

    5 november 2014 op 10:34

    Het lijkt wel de “Van Gogh Museum-techniek”: Elk jaar een Franse schilder uitkiezen en een overzichtstentoonstelling maken. Namen die je nog nooit gehoord hebt…

  2. Hans Gobes

    5 november 2014 op 17:54

    Toen ik in 1965 bij de NOS werkte ging het in Hilversum alleen maar over Radio en Televisie (in oude panden) en de Philips fabriek.

    Singer heeft vaak heel bijzondere tentoonstellingen en geen uren in de rij staan !

  3. k krabbendam

    5 november 2014 op 19:41

    Wat een mooi verhaal, hoe droom en werkelijkheid door elkaar lopen!

Laat een reactie achter

(verplicht)

(verplicht, wordt nooit weergegeven)