Archief

Archief voor juni, 2014

De Helmersbuurt van W.F. Hermans

  ‘Diep in gedachten sloeg hij de richting van het Vondelpark 
in, aan de andere kant waarvan de Caramelstraat nog altijd moest liggen. Zoals men buurten heeft waar de straten naar juwelen heten, met een Diamant-, Robijn-, Saffierstraat, of naar hemellichamen met de Kometensingel, het Mizelplein en de Aldebarankade, zo waren in de buurt waar […]

Lees de rest

Andere tijden

rkkunnamed

Ach, het was heel gezellig gisteren. Kitty Mul van het programma Kruispunt RKK stond al om tien uur ’s ochtends op de stoep. Het vraaggesprek stond er haast in één keer op. In een kwartiertje was het gebeurd. Daarna hebben we nog een uurtje zitten napraten. Over de jaren zestig. Over de grote leegloop van […]

Lees de rest

Omzien in verwondering

Dit boek gaat over het bekeringsproces als spiegelbeeld van het proces van geloofsafval. Op de achtergrond speelt de gedachte, die ooit door de psychiater H.C. Rümke is verwoord, dat psychotische ervaringen soms nauwe verwantschap vertonen met de geestelijke crisis die iemand kan doormaken bij een proces van bekering of geloofsafval. Dit soort ervaringen kunnen voor […]

Lees de rest

Hermans en de andere jaren vijftig

  ‘In de oorlogsjaren is in versneld tempo de samenhang van de normale maatschappij verloren gegaan, overal, in ieder land dat aan de oorlog heeft deelgenomen. Chaos en willekeur werden genormaliseerd, in vredestijd onbekende menselijke mogelijkheden bevorderd tot omgangsvormen, dit alles niet voor de korte duur van een incident, maar over een bestek van jaren, […]

Lees de rest

Hermans had niet altijd gelijk

Condoomgebruik staat in de optiek van het Vaticaan haaks op het begrip van natuurlijke kuisheid dat door Augustinus is ontwikkeld. Volgens deze kerkvader is de olifant het meest kuise dier in de natuur. Eens per jaar trekt hij zich terug in het oerwoud om te paren. Volgens Augustinus was vóór de zondeval de mens (Adam […]

Lees de rest

Zonder ijdelheid lukt het nooit

19700001.JPG

‘De meeste portretfoto’s die we van hem kennen zijn geposeerde foto’s die en weloverwogen boodschap afgeven die variëren van classicistisch- eenzaam tot duister-diabolisch. Heel bekend is natuurlijk de foto die hij door Ed van der Elsken liet maken bij een bioscoop onder de aankondiging van de film: ‘een 1ste klas gangster’. Niet minder bekend is […]

Lees de rest

Katholiek in de jaren vijftig

Prent ter herinnering aan mijn Eerste Heilige Communie op 19 mei 1955. ‘Toen hij van het Joodse geloof is afgestapt heeft hij heel erg gedacht aan het stichten van een éénmans godsdienst. Je moest in 
een huis wonen, aan drie kanten door aarde omgeven. Toen kwam het 
katholicisme, dat was toen we hier al zaten. […]

Lees de rest

Opgroeien met het absurde

In 1955 fotografeerde Johan van der Keuken, die toen zeventien jaar was, zijn vrienden op het Amsterdams Montessori Lyceum. Bovenstaande foto is daar één van. Hij laat een lezende jongen zien. Hij lijkt wel een beetje op Frits van Egters uit De avonden van Reve. Maar ik zou het ook zelf kunnen zijn, zo’n tien […]

Lees de rest

Vroeger was alles anders

leek.JPG

Het landschap van de Greidhoeke geldt als representatief voor Friesland. Ik vind dat woord ‘representatief’ altijd wat wonderlijk. Welk landschap is representatief voor Nederland? De Haarlemmermeerpolder? De Gelderse heuvelrug? De Bieschbosch? De Betuwe? Het land van Maas en Waal? Nederland is een lappendeken van heel verschillende landschappen. Dat geldt ook voor elke provincie. Het woord […]

Lees de rest

Stilte s.v.p.

Langs het Boterdiep Quilts van mijn zus Mariet Soethout-Mous, momenteel te zien in het Openluchtmuseum Het Hoogeland in Warffum. Ook in de R.K. kerk van Uithuizen is werk van haar te zien.

Lees de rest

De schrijver en zijn spiegelbeeld

‘Een verdriet “wegschrijven” kan alleen wie het door wie het door onophoudelijk in zijn binnenste te roeren zo intens mogelijk gemaakt heeft. Hierdoor ook komt het dat iemand die is gaan schrijven, het niet meer laten kan. De gewoonte van zichzelf te observeren alsof men erbuiten stond, zichzelf als romanheld te zien ( ik trad […]

Lees de rest

W.F. Hermans en de echo van God

Dit is de Zuidelijke Wandelweg in Amsterdam. De foto die ik aantrof in de Beeldbank van het Amsterdams Stadsarchief moet kort voor de oorlog zijn gemaakt, ongeveer ter hoogte van het toenmalige complex van de voetbalclub AFC. Ik heb daar als kind nog wel gevoetbald, toen ik nog speelde bij de B-junioren van RKAVIC. Dat […]

Lees de rest

Het Amsterdam van W.F. Hermans

Brederodestraat 93 Eerste Helmersstraat 208 Dit zijn beelden die op Google streetview tevoorschijn komen als je zoekt naar de adressen Brederodestraat 93 en Eerste Helmerssteaat 208 in Amsterdam. Ze bevinden zich in eenzelfde woonblok tussen de Overtoom en de Jacob van Lennepkade. Op deze twee adressen bracht Willem Frederik Hermans zijn eerste levensjaren door. Zo […]

Lees de rest

De tattoo is de toekomst van de kunst

‘Wordt er met de stelling ‘kunst is per definitie nutteloos ‘niet eerder bedoeld dat kunst niet hoeft te voldoen aan (vooral) de economische dogma’s van nut? Anders gezegd, kunst kàn autonoom zijn en màg de vrijheid nemen die zij maar wil? En ligt het doorgeschotene er niet in, dat kunst de dwingende taak werd opgelegd […]

Lees de rest

Poëzie is heimwee

Iemand moest Groothoofd belasterd hebben, want zonder dat hij iets kwaads gedaan had, werd hij op een ochtend vastgezet in zijn eigen huis. Het was afgelopen. Levenslang huisarrest was alles wat nog restte. Brieven van Groothoofd werden niet meer beantwoord. Mails kon hij nog wel verzonden, maar ze kwamen ongelezen weer terug. De telefoon deed […]

Lees de rest

Opnieuw geboren worden

De drang om in het Fries te schrijven hangt samen met een wonderlijk brouwsel van onbewust masochisme vermengd met gekoesterd narcisme, omdat je dan per definitie genoegen neemt met een lezersgroep die zeer beperkt in omvang is. Uiteraard geldt dit – mutaties mutandis – ook voor het Nederlands, zij het in veel mindere mate. Veel […]

Lees de rest