Archief

Archief voor september, 2012

Modernisme en Nostalgia

  Volgende maand gaat in Brussel de tentoonstelling Paul Delvaux. Les chemins de la création van start, over de voorstudies van deze schilder, over wie ik ooit mijn kandidaatsscriptie heb geschreven. Toen ik begin jaren zeventig kunstgeschiedenis ging studeren was Paul Delvaux niet bepaald in de mode, hoewel in 1973 een fraai overzicht van zijn […]

Lees de rest

Het landschap, voorbij het landschap

Het in- of zelfs aanroepen van canon en identiteit heeft door alle nationaal- en regionaal-essentialistische bombast en bombarie van de laatste tijd, 
en door al die ‘zoektochten naar de identiteit van .. .’ iets potsierlijks gekregen, iets opdringerigs zelfs. Misschien moesten we het c- en het i-woord voorlopig maar even niet meer gebruiken. We kunnen […]

Lees de rest

Het landschap wordt religieus

  Het lijkt erop of wij onszelf ergens in het recente verleden zijn kwijtgeraakt en nu opeens terug willen vinden in het landschap. Onze identiteit en ziel worden bedreigd in tijden van globalisering – om over de secularisering maar te zwijgen – en daarom schiet het landschap ons te hulp. Het landschap wordt een spiegel […]

Lees de rest

Mythevorming in de vakantiemaatschappij

Europa krijgt steeds 
meer het aanzien van een vakantieparadijs. De laatste anderhalve eeuw, die het Avondland achter zich heeft, 
laat een schoksgewijze ontwikkeling zien van heterogene, 
industriële maatschappijvormen naar steeds meer gelijkvormige 
postindustriële samenlevingen. De verwijdering die zich
 voltrok tussen enerzijds een op productie gerichte economie en anderzijds een cultuur gericht op vrije tijd leek […]

Lees de rest

Het Lourdes van het Noorden

De Zuidlimburgse priester Ad. Welters, publicist van vele volkskundige en cultuurhistorische wetenswaardigheden, liet in 1941, in 
De Lieve Vrouwkes van Limburg, zijn bloemigste taal los op het 
verschijnsel van de namaak-Lourdesgrot. Daarin raakte hij evenwel 
onverwacht precies de overeenkomsten en verschillen tussen al die 
grotten en hun verschijningsvormen: ‘Grotten verrezen overal! 
Trouwe en vrije kopieën […]

Lees de rest

Een biecht zonder God

‘Het ongeluk is, dat hij ons alleen achtergelaten heeft 
en dat wij, wat er ook gebeurt, verder moeten gaan, 
zelfs als wij in onze malconfort hokken, wij, die ook 
weten wat hij wist, maar die niet de moed kunnen opbrengen te doen, wat hij heeft gedaan en te sterven,
 zoals hij. Het spreekt vanzelf, dat […]

Lees de rest

Brel en Camus in de hoerenbuurt

Hier zat op een avond in 1954 
Albert Camus in een van de talrijke cafés in gesprek met een Nederlandse geleerde leeftijdgenoot. Dat gesprek zou de bron worden voor een van Camus’ beroemdste 
romans, La chute van 1956 die gesitueerd is in dit oude stuk van Amsterdam. Ik had 
altijd de neiging gehad de gesprekspartner […]

Lees de rest

Balans en teveel aan begeerte

Bitter Moon is niet Polanski’s beste film, maar wel een van de meest intrigerende. Het gaat over een man die ten onder gaat, omdat hij in zijn leven teveel heeft begeerd. Alles speelt zich op een bootreis tussen twee echtparen. De hoofdfiguur vertelt zijn verhaal in flashback, onderwijl vaart het schip onder een wassende maan […]

Lees de rest

Korte beschouwing over kaarten

  Wandelend in het hier en nu waren de gedachten van de pelgrim vaak elders, of anders gezegd: in de gelijktijdigheid van de spirituele ruimte. De pelgrim bevond zich ook precies op de scheidslijn tussen het wereldse leven (vita activa) en het beschou­wende leven (vita contemplativa). Wat zijn reisdoel ook was – Jeruzalem, Rome, Santiago […]

Lees de rest

In nostalgie kun je niet wonen

Fietsend langs de Amstel van Amsterdam naar Ouderkerk zag ik gisteren iets wat ik daar nooit eerder had gezien: een banpaal. Dergelijke palen zijn aan het einde van de 18de eeuw op de grenzen van grondgebied van Amsterdam geplaatst. Ik heb nooit geweten wat een banpaal was totdat Egbert Tellegen mij twee jaar geleden de […]

Lees de rest

Spreken op andermans feestje

Gisteren kreeg ik bericht van Ed Brand van uitgeverij Candide, dat het boek  Tegen de tijdgeest, terugzien op een psychose helaas niet bekroond is met de Van Helsdingenprijs, waarvoor hij het had ingezonden. Het heeft er kennelijk wel even om gespannen ‘want de jury was bijzonder gecharmeerd van dit boek’, zo mocht ik vernemen. Welk […]

Lees de rest

Als een vlam omhoog uit oude as

Na Kneppelfreed kon Fedde Schurer niet meer stuk in Friesland. Niemand durfde nog kritiek op hem te hebben, daardoor is hij later het zicht op de realiteit wel eens kwijtgeraakt. Omdat hij zijn leven lang zijn in Lemmer gegroeide gereformeerde kern trouw is gebleven, en hij in zijn hart een schoolmeester was die het volk […]

Lees de rest