Archief

Archief voor april, 2012

Reve en Lourdes

Hoe zag Maria er precies eruit? Die vraag werd aan de boerenkinderen, die in de negentiende eeuw Maria met eigen ogen hebben aanschouwd, telkens weer gesteld door kerkelijke prelaten die een onderzoek instelden. Aan Bernadette Soubirous werden reproducties getoond van schilders als Titiaan, Tintoretto en Raphaël, alsof die beeltenissen een hoger waarheidsgehalte hadden dan de […]

Lees de rest

De terugkeer van Aristoteles

Ik heb me altijd verbaasd over het simpele feit dat elke boom in de vorm van een boom groeit. Sterker nog, als je een groepje bomen bij elkaar ziet staan in een open landschap dan zie je altijd een doorlopende contourlijn die het geheel omsluit.  Niet eerst een hoge boom en dan een lage en […]

Lees de rest

Preken in de Nacht van de Filosofie

  De Nacht van de Filosofie was wederom uitverkocht dit jaar. Van de brandweer mogen er maximaal 250 mensen naar binnen in Tresoar, dus dan ben je ook al gauw aan je tax. Niettemin was het een gezellige drukte, al zag ik weinig bekende gezichten. Twee Friese schrijvers – Piter Boersma en Pier Boorsma – […]

Lees de rest

Onze Vader die in de hersenen zijt

‘De meeste heiligen behoren volgens moderne begrippen in een in
richting te zitten. Teresa van Avila hoorde 34 jaar stemmen, die haar bevalen het klooster te verlaten. Tenslotte verliet zij het klooster, & organiseerde (in de Middeleeuwen als vrouw van tegen de zestig) een geheel 
nieuwe, spoedig de gehele beschaafde wereld omspannende kloosterorde. Was ze gek? […]

Lees de rest

Het symbool en de religieuze psychose

‘Schematische voorstelling van de verschillende vormen van hypo- en hyper-religiositeit. De verdeling die hier is aangegeven, is een normale. In feite is de vorm van de verdelingscurve onbekend. Met andere woorden: we weten niet of  de verdeling normaal is of scheef is, en indien scheef in welke mate.’ Bovenstaande grafiek trof ik aan in het […]

Lees de rest

Goddeloosheid in Utopia

  Begin jaren veertig van de vorige eeuw ontstond er een discussie onder Franse historici over een kwestie die de kern raakt van de geschiedschrijving als wetenschap. Deze discussie kwam op gang naar aanleiding van de vraag of er in het wereldbeeld van de zestiende eeuw ruimte bestond voor de opvatting dat God niet bestaat. […]

Lees de rest

De wederopstanding van de ziel

Met Pasen krijgt de ziel een apk-­beurt. Geïnspireerd door Jezus’ kruisiging en de wederopstanding, onderzoeken christenen hun diepste innerlijk. Ook De Maand van de Filosofie, die deze week is begonnen, heeft de ziel als onderwerp gekozen. Niet voor niets, want er woedt in kringen van hersenwetenschappers en filosofen een verhit debat over de rol van […]

Lees de rest

Er kwamen andere tijden

‘Doe’t de boeren al lang melkmasines oantûgd hiene, hiene de Fryske skriuwers dy’t foar master opsloegen, de blinen noch ticht. Guon redakteuren fan it tydskrift mei dy namme hiene net yn ‘e gaten, dat de tsjerne al lang ût de buorkerij ferdwûn wie en part wurden wie fan it fabryk. It wie allinne noch mar […]

Lees de rest

De ziel van Wittgenstein

Bij Plato verwierf de ziel een veel hogere status. Zij was de geest die zich al hoger en hoger stijgend op de vleugels 
van het denken uiteindelijk geheel losmaakte van het lichaam. De platonische ziel was aanvankelijk vooral een 
bovenmatig goed denkende geest. Geleidelijk kwam daar
binnen ook ruimte voor enige wereldse bemoeienis, maar dat ging […]

Lees de rest

De crisis van de mienskip

De Franse filosoof Jean-Luc Nancy heeft zich intensief bezig gehouden met het onderzoek naar de crisis in het hedendaagse ‘gemeenschaps-begrip’. Het idee van de gemeenschap is in de twintigste eeuw verstrikt geraakt in een tegenstelling tussen nihilisme en totalitaire ideologieën. Het nazisme stoelde op een een seculier-religieus gemeenschapsideaal, dat mythisch van karakter was en waarbij […]

Lees de rest

Van de krimp in de kramp

  Zo is er van een Frysk Festival in 2013 in geen velden of wegen iets te bekennen. En dat terwijl het festival in de opmaat naar 2018 een staalkaart zou bieden van ‘alle creatieve innovatieve energie in de provincie’ (…) Het plan voor een Frysk Festival kwam voor het laatst ter sprake in 2009, […]

Lees de rest

Jan Gulmans over Fokke Sierksma

  Uit het lood geslagen Profiel van Fokke Sierksma Op 28 november 2009 schreef Huub Mous een belangwekkend artikel over wijlen Prof. Dr. Fokke Sierksma (1917- 1977), gedurende de laatste jaren van zijn leven hoogleraar godsdienstwetenschappen aan de Rijksuniversiteit te Leiden. Al eerder had Mous over deze ‘Fries om útens’ geschreven (onder meer in ‘No […]

Lees de rest

De jongen die de Waddenzee redde

 ‘Nu de Friezen het plan hebben twee dijken naar Ameland te leggen, wil ik hier 
iets over zeggen. Het “Grote Waddenplan” schijnt door de Provinciale Staten 
van Friesland enthousiast te zijn ontvangen. Laten nu alle mensen, jong en 
oud, die het belang van het behoud van het Waddengebied, zoals dat nu is, 
inzien, grootscheeps in […]

Lees de rest