Archief

Archief voor februari, 2012

De ziel heeft de tijdgeest tegen

‘Alleen al de huidige preoccupatie bijvoorbeeld met terugvalpreventie ten aanzien van psychotische stoornis is gebaseerd op de onuitgesproken en onkritische veronderstelling dat er een voortdurende onderdrukking van spanningen door medicatie te verkiezen is boven een leefwijze waarbij men af en toe eens psychotisch decompenseert.’ Aldus Anton Mooij in zijn boek Psychoanalytisch gedachtegoed, een modern perspectief […]

Lees de rest

Het geloof dat wij ons brein zijn

‘Het is mij onlangs gebleken dat bij ervaren psychotherapeuten het maken van een onderscheid tussen ‘psyche’ en ‘geest’ op onbegrip en weerstand stuit. Toch is het verschil tussen die twee eenvoudig aan te geven. Psyche is emoties. Geest is cognities. Psyche is: vreugde, angst, eenzaamheid, geluk, verdriet, matheid, opgewondenheid. Geest is: wel of niet geloven […]

Lees de rest

De traditie van het Noorden

  Is het internationaal georiënteerde modernisme in de vorige eeuw een obstakel geweest voor de kunst die in de regio werd vervaardigd?  De avant-garde van de Europese kunst nam afscheid van de natuurgetrouwe weergave van de werkelijkheid. De nabootsing van de natuur maakte plaats voor een toenemende aandacht voor de onderliggende structuren. En tegelijk ging […]

Lees de rest

De miskleun van Hubert-Jan Henket

‘Wie geen waardering had voor het ontwerp was kunsthistoricus Huub Mous. Mous verweet Van ‘t Veen een gebrek aan visie op de inhoud van het museum. ,,Ik zie geen enkele visie van de directie op een modern museum in de 21ste eeuw. Dit is een grote vergissing. Er is geen discussie geweest over het inhoudelijk […]

Lees de rest

Waar is de nieuwe Vergilius?

Het schilderij Dante en Vergilius in de hel werd in 1822 geschilderd door Eugène Delacroix. Het is een van de eerste echt romantische schilderijen. Met dit doek wist Delacroix in de Parijse Salon furore te maken. Het was een nieuwe manier van schilderen waarmee hij zich definitief bevrijdde van de koele, neoclassicistische stijl die toen […]

Lees de rest

Als mijn haar maar goed zit

Het begrip Friese identiteit wordt doorgaans benoemd als een verzameling van kenmerken die betrekking hebben op de eigen taal, het gezamenlijke culturele erfgoed, een gevoel van lotsverbondenheid en tenslotte de kwaliteiten van het Friese landschap. Identiteit wordt zo algauw als een ideaaltype beschouwd dat weliswaar dynamische trekken vertoont, maar toch vooral het karakter heeft van […]

Lees de rest

Wat is de ziel?

  Een onsterfelijke ziel is vrijwel ondenkbaar geworden binnen het hedendaagse wereldbeeld. Hij lijkt alleen nog denkbaar als het lichaam zelf onsterfelijk is geworden. Die mogelijkheid is misschien niet eens zo ver meer van de werkelijkheid verwijderd. ‘De omwenteling zal niet geestelijk maar genetisch zijn’, luidt de slogan in de epiloog van de roman Elementaire […]

Lees de rest

Het Prana van Van Praag

‘We kunnen zeggen dat, wanneer weer erin zouden slagen alle tradities ter wereld in één klap af te schaffen, dat dan de volgende generatie de hele mythologie en de hele godsdienstgeschiedenis weer van voor af aan zou beginnen. Slechts weinige individuen slagen in een periode van een zekere intellectuele overmoed erin zich van de mythologie […]

Lees de rest

Damage control

Het was een volle bak vanmiddag in Café De Bak. Pers, politici en belangstellen waren afgekomen op de presentatie van het pamflet De folksnasjonalistyske taal en retoryk achter Fryslân 2040 en KH-2018. Eeltsje Hettinga hield een korte inleiding en benadrukte nog eens dat hij beslist geen principieel tegenstander is van het project Culturele Hoofdstad 2018. […]

Lees de rest

Heimwee naar de moederschoot

kut00011.JPG

Ik zat vannacht in de machinekamer van mijn eigen dromen en liet gebeuren wat kennelijk gebeuren moest. Anders gezegd, ik had weer een last van een lucide droom. Voor zover je daar last van kunt hebben, want die dromen zijn  soms ook heel plezierig. In een lucide droom heb je zelf het heft in handen. […]

Lees de rest

A lazy day in Wassenaar

Ik was nog nooit in Wassenaar geweest dus moest het er maar eens van komen.  Bovendien kost dat tegenwoordig haast niets meer met van die hotelbonnen van Kruidvat. Zo belandden we zondag in Hotel Auberge De Kieviet aan de rand van de villawijk De Kieviet in Wassenaar. De reis verliep zonder ongemakken in een compleet […]

Lees de rest

Het einde van de ziel voorbij (3)

We beleven de tijd van het afsterven van het bovennatuurlijke, een proces waaraan de theologen wonderlijk genoeg zelf ook medeschuldig zijn geweest. Want wie met pek omgaat wordt ermee besmet. De theoloog ging in de vorige eeuw steeds meer gelijkenis vertonen met een in trance verkerende sjamaan die in de hectiek van een effectenbeurs was […]

Lees de rest

Het einde van de ziel voorbij (2)

Op woensdag 29 oktober 1952 hield A. M. Hammacher zijn inaugurele rede als hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Technische Hogeschool in Delft. Het onderwerp was: ‘De wondende en helende kracht in de beeldende kunst’. In zijn fraaie biografie van Hammacher Kunst als levensessentie (2000) gaat Peter de Ruiter uitvoerig in op deze gebeurtenis. Het was een […]

Lees de rest

De Friese ziel en de bruine associaties

De Duitse filosoof Johann Gottfried Herder (1744-1803) heeft er als eerste op gewezen dat ieder volk een eigen ziel heeft die het meest zuiver tot uiting komt in zijn taal. De taal is niet alleen ‘het huis van de ziel’, zoals Heidegger later beweerde, maar de taal is ook de collectieve behuizing van de volksziel. […]

Lees de rest

Geschilderde krentenmikken

Gisteren was de eerste opnamedag van de film Fred Landsman en het Wad (werktitel). Van de week kreeg ik al een bezorgd mailtje van Saskia Bak. Of ik al een lijstje met namen had van kunstenaars die in mijn lezing op de Wadblik-avond aan bod komen. Het Fries Filmarchief zou dan wat gerichter op zoek […]

Lees de rest

Het kankergezwel van de psychologie

‘Vier emmers water en een zak zout, meer zijn we niet. We zijn niets anders dan wat chemicaliën, zonder geest of ziel. Niets is zo bizar als de mens. Alles waar we het meeste bang voor zijn, is waar. Niets heeft het eeuwig leven, zelfs niets wat een mens achter zich laat.’ Aldus zingt Peter […]

Lees de rest