Vandaag spelen Ajax en Feyenoord weer eens tegen elkaar. In een bekerfinale nog wel. Er was een tijd dat de wedstrijden tussen deze clubs het hoogtepunt van het seizen vormden. Dat is al lang niet meer zo. Het hele mediacircus is er op gericht om ons het tegendeel te doen geloven: Ajax-Feyneoord is nog altijd een klassieker! Maar die klassieker maakt het zelden nog waar.  Ajax-Feyenoord heeft allang zijn mythische lading verloren. Omgekeerd krijgen de klassiekers uit het verleden daardoor extra glans. Zo zag ik onlangs beelden terug van de beroemde wedstrijd Ajax-Feyenoord op 18 september 1983. Die wedstrijd in het Olympisch stadion eindigde in 8-2. Het is misschien wel de meest spectaculaire klassieker van na de oorlog. Het toeval wil dat ik die wedstrijd in het echt heb gezien. Ik was dat weekend even terug in Amsterdam. We waren op bezoek bij mijn schoonvader en om 12 uur zei ik toedeloe, ik ga naar het Olympisch Stadion. Daar heb ik geen spijt van gehad. Het werd een spektakel van heb ik jou daar. Ik zie haast alle doelpunt nog voor me. Naar believen kan ik de beelden ook zo terugspoelen in mijn verbeelding.

Ajax had in dat jaar een hele jonge ploeg met heel veel talent. Marco Van Basten bijvoorbeeld deed mee, maar ook Ronald Koeman en Rijkaard. Bovendien waren de verwachtingen voor deze wedstrijd zeer hoog gespannen, omdat Johan Cruijff dat jaar bij Feyenoord speelde. Hij zou voor het eerst uitkomen tegen zijn oude club. Aan het eind van het vooorgaande seizoen had Ajax heel wat oudjes de deur uit gedaan. Niet alleen Cruijff werd verkocht, maar ook Schrijvers en Lerby. Bij Feyenoord speelde behalve Cruijff ook Ruud Gullit. Een koningsduo dus, dat Ajax wel even zou oprollen.

Maar dat liep even anders. De wedstrijd had een bizar scoreverloop. Binnen de kortste keren stond het 3-0 voor Ajax, onder meer door een prachtig eerste doelpunt van Jesper Olsen die de sterren van de hemel speelde. Bij hem lukte die middag alles. Hij speelde Cruijff zelfs een keer door de benen. Het veld was behoorlijk nat geregend, maar dat mocht de pret niet drukken. Feyenoord speelde in een raar geel shirt, want ze hadden een nieuwe sponsor: De Gouden Gids. Trainer Aad de Mos van Ajax probeerde een team te smeden uit een stel dartele jonge honden. Die middag bleek opeens dat er een nieuwe generatie was opgestaan. Vooral in de tweede helft kwam Ajax helemaal los. Naarmate het einde van de wedstrijd naderde werd Feyenoord steeds meer voor schut gezet.

De laatste twee doelpunten staan op mijn netvlies gegrift. Eerst maakte Olsen met een voorzichtig lobje 7-2 en daarna kwam Van Basten met de meest briljante lob die ik ooit heb gezien. Sindsdien wil elke spits scoren met een lob, maar zoals die laatste van Van Basten zal niemand het ooit meer lukken. Zelfs Bergkamp kon het niet zo mooi. Volgens mij is de lob in deze wedstrijd uitgevonden. Daarvoor sprak men over een ‘boogbal’, maar daarna over een ‘lob’. Olsen probeerde het eerst, puur uit balorigheid, en Van Basten liet daarop meteen de volmaakte uitvoering zien. Hij deed dat door te ‘stiften’, een traptechniek die in 1976 door de Tsjech Panenka is uitgevonden. Maar Van Basten deed het veel mooier. Hij raakte de bal van onderen met zwaar tegeneffect, alsof het een biljartbal was. Zo scoor je dus met een lob. Dit doelpunt kon zo in de handboeken. Het is niet alleen geschiedenis. Het is kunst. Misschien is het wel het mooiste doelpunt dat ooit is gescoord.

Ik zat aan de kopse kant van het stadion, tegenover het scorebord, onder ‘Jan met de Handjes’, dat rare  beeld op de tweede ring, dat nog voor Olympische Spelen van ’28 was gemaakt. Na de rust begonnen de Feyenoord-supporters in het vak naast mij onrustig te worden. Eerst werden er kussentjes gegooid en daarna van alles en nog wat. Zelfs stoeltjes vlogen door de lucht. Uiteindelijk kwam een groot peloton ME’ers de tribune op om de zaak schoon te vegen. Dat ging niet zachtzinnig. Het was een griezelig gezicht. Ik ben daarna ook nooit meer in het Olympisch Stadion geweest, maar ik bewaar nog altijd tedere herinneringen aan deze Ajax-Feyenoord. Gisteren zag ik op YouTube alle doelpunten nog eens terug en vooral de laatste natuurlijk.

zie en luister