Digitaal achief

bredow2

Ik ben nooit in Buenos Aires geweest, maar via internet kom je overal. Zo ontdekte ik deze fontein op het Plaza Alemania. Hij is gemaakt door professor Gustav Adolf Bredow, een Duitse beeldhouwer, die ook wereldberoemd is in Friesland. Deze professor ontwierp immers de Mercuriusfontein in Leeuwarden. Sinds tijden doet het verhaal de ronde dat de Mercuriusfontein een afdankertje is geweest van een monument dat eigenlijk in Buenos Aires had moeten verrijzen. Het zou gaan om een afgekeurd ontwerp. Ook zou er zijn gekonkeld door de Leeuwarder VVV, die de opdrachtgever was van de Mercuriusfontein. Niets is minder waar. Bredow ontwierp in 1910 een fontein specifiek voor Buenos Aires. Dat deed hij in opdracht van de Duitse regering. Het was een geschenk aan Argentinië, dat in dat jaar het eeuwfeest vierde van een revolutie. Deze fontein in Buenos Aires lijkt in de verste verte niet op de Mercuriusfontein. Bovendien, zo ontdekte ik, had Bredow met zijn ontwerp voor de Mercuriusfontein precies aan de opdracht voldaan. De VVV had in 1921 een prijsvraag uitgeschreven voor een ontwerp dat niet alleen de handel en het verkeerswezen moest symboliseren, maar ook de visserij, de landbouw, de scheepvaart en de veeteelt.

Al die symbolen zijn exact in de Mercuriusfontein terug te vinden en niet in het beeld in Buenos Aires. Maar waarom ging de opdracht dan naar een Duitse professor? Ook dat is op internet terug te vinden, en wel in onvolprezen digitale archief van de Leeuwarder Courant. Het is een onooglijk bericht van 14 januari 1922, een persoverzicht, waarin blijkt dat een Nederlandse beeldhouwer Gerard van Lom zijn beklag had gedaan in het Handelsblad over dit ‘Duitsche monument’. De advertentie voor de prijsvraag was alleen verschenen in een Duits vakblad voor beeldhouwers. In Duitsland heerste in die tijd een valutacrisis. Door de opdracht in Duitsland aan te besteden hoopte men te kunnen besparen op de kosten. Niks gekonkel dus. Dit was één van de fabeltjes die ik gisteren uit de wereld kon helpen in mijn lezing in het HCL over de geschiedenis van de Mercuriusfontein. Het was Friese zuinigheid, waardoor we nog altijd met dit Duitse beeld zitten opgescheept. De Mercurisufontein is nu even weg, maar hij komt weer terug in volle glorie, als een perfecte icoon voor deze stad. Het is hier nooit wat geweest en het zal ook nooit wat worden. Dat is de eeuwige Liwwarder blues. Maar daarom hoeven we onszelf nog geen minderwaardigheidscomplex aan te praten.

untitled

zie en luister

2 Reacties »

  1. Lothar F.

    16 februari 2009 op 11:30

    Mooie historie, Herr Doctor Mous.
    Handig van die Leeuwarder VVV om zes symbolen in één fontein te laten verwerken door een goedkope Duitser. Ik zou zeggen een staaltje van liberale Hollandse koopmansgeest, of in dit geval Friese koopmansgeest.
    Those where the days!
    Dass war ein schöner Zeit.

    Hoe gaat het eigenlijk met dat kunstproject om bij alle grote invalswegen van Friesland gigantische poorten te bouwen met een Friese vlag er bovenop?
    Is dat project bedoeld als intimidatie van andersdenkenden, is dat bedoeld om de zomergasten een toontje lager te laten zingen als zij de vesting Friesland binnen rijden?
    In hoeverre werd dit project ingegeven door nationalistische gevoelens of is het meer komisch bedoeld?
    Historisch gezien, leiden nationalistische bewegingen niet tot de meest interessante kunst.
    Mogen er ook kunstenaars van buiten Friesland aan dat project meedoen? Of is dat alleen maar voor de schone schijn, omdat het een uitgemaakte zaak is dat Friese kunstenaars het project gaan uitvoeren? Hoopt de provincie Friesland met een open inschrijving verwijten van discriminatie te voorkomen?

    Tenslotte, ik ken een gerespecteerd Duits kunstenaar, die vier poorten wil leveren voor de prijs van één. Ik vertel u dit, omdat mij bekend is, dat u in Friesland beschikt over een uitgebreid netwerk. U weet mij nu te vinden.
    Met de meeste hoogachting,
    Dr. Lothar F.

  2. Jelle

    16 februari 2009 op 21:35

    Zeker weer naar Amsterdam ….
    Ja, ja en daar dan zeker als zwerver verkleed sushis gaan zitten eten op een bankje op het Museumplein.
    Ja, ik herken die toeristen uit de provincie zo ….

Laat een reactie achter

(verplicht)

(verplicht, wordt nooit weergegeven)