Meestal is het de literaire roddelsite De Contrabas die met nieuws komt over Abe de Vries, maar vandaag, lieve mensen, heb ik de primeur. Abe heeft een nieuwe baan! Al dagenlang deed het gerucht de ronde. Was het waar? Niemand kon het echt geloven, maar de geluiden werden sterker en sterker. Gisteren kreeg ik dan eindelijk de bevestiging uit betrouwbare bron: Abe de Vries wordt de opvolger van Wim van Dijk als directeur van de Friese Pers Boekerij.

Dat betekent een opmerkelijke stap in de komeetachtige carrière van het fenomeen Abe de Vries. Deze voormalige persvoorlichter van het Ministerie van Defensie werkte zich op tot redacteur buitenland van het weekblad Elsevier. In korte tijd ontpopte hij zich vervolgens als de spin in het weg van de Friese literatuur. ‘Tot zijn oren in de Friese literatuur’, zo kopte de LC vorig jaar, toen Abe de Gysbert Japicxprijs werd toegekend. Het is nog altijd een onopgehelderde kwestie of hij deze prijs kreeg op grond van de kwaliteit van zijn – nog zeer beperkte – poëtische oeuvre, dan wel omwille van zijn onvermoeibare inspanningen om de Friese literatuur op de Friese wereldkaart en de landelijke agenda te zetten.

Boze tongen beweren zelfs dat hij deze prijs kreeg toebedeeld omdat hij in het nauw was geraakt in een maandenlang voortdurend debat op het Friese internet over de kwestie Douwe H. Kiestra. Hoe dan ook, er hangt nog altijd een wolk van geheimzinnigheid rond deze belangrijkste literaire prijs van Friesland, een wolk die zelfs Michaël Zeeman als voorzitter van de jury niet wist weg te nemen in zijn uiterst curieuze feestrede bij de prijsuitreiking vorig najaar in het stadhuis van Bolsward.

Maar Abe zit in de lift, dat is zeker. Hij wordt nu directeur bij van de grootste Friese uitgeverij. In het Friese uitgeverswereldje betekent dit een ware aardverschuiving. Abe de Vries staat bekend als het literaire geweten van Bornmeer, de uitgeverij die begin dit jaar fuseerde met Steven Sterk. Bij Bornmeer heeft Abe de broek aan, zo hoor je vaak zeggen. Hoe moet dat nu verder?

Nog onlangs verhuisde de sterauteur van de Friese Pers Boekerij – Hylke Speerstra – van De Friese Pers naar Bornmeer. Een spectaculaire overstap die alleen verklaard kan worden door de gedachte dat Bornmeer kennelijk betere contracten afsluit met auteurs van potentiële bestsellers dan de Friese Pers Boekerij. In Friesland zijn er immers weinigen die meer op de penningen letten dan Hylke Speerstra. Die man belt elke dag naar zijn uitgever om te vragen hoe het staat met de verkoopcijfers.

Wat betekent deze aardverschuiving? Gaat Abe het anders aanpakken bij de Friese Pers? Zal zijn benoeming er toe leiden dat veel auteurs van uitgeverij zullen gaan veranderen? Eerlijk gezegd denk ik dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen. Abe zal bij de Friese Pers duidelijk op de centen moeten letten. Het is geen geheim dat het zakelijk gezien niet goed gaat binnen de Friese uitgeverswereld en met de Friese Pers al helemaal niet. De symbiotische relatie die binnen dit bedrijf bestaat tussen de uitgeverij en de krant heeft waarschijnlijk zijn langste tijd gehad. De uitgeverij zal voortaan zelf zijn broek moeten ophouden en dat betekent: verzakelijking en vercommercialisering. Dus meer voorspelbare publieksuitgaven en minder risicovolle kwaliteit zoals literatuur en poëzie.

De vraag dringt zich dan ook op of De Friese Pers Boekerij met Abe de Vries wel een goede keus heeft gemaakt. Kennelijk had men behoefte aan een inhoudelijke injectie na het vervroegde pensioen van zwaargewicht Peter Karstkarel. Maar Abe is geen Karstkarel en De Friese Pers is geen Bornmeer. Een ding is zeker: mijn voorspellende gave is weer eens bevestigd. Vorig jaar voorzag ik dat Abe – na zijn benoeming als recensent bij de LC- een komeetachtige carrière bij de Friese Pers tegemoet zou gaan. Ik had hem alleen als nieuwe hoofdredacteur in gedachten en niet als directeur van de uitgeverij. Maar je weet nooit hoe een koe een haas vangt. Abe is een winnaar en …the winner takes it all.