“Hebt gij geen vrouw meer? Zoekt er geen’.

Veel van de vrouwonvriendelijke uitspraken van Paulus en later van Kerkvaders zijn wellicht terug te voeren tot een veel breder heersend pessimisme ten aanzien van de seksualiteit, dat eigen is aan de laat-klassieke oudheid. Augustiinus heeft Paulus mogelijk ook op een aantal punten verkeerd geínterpreteerd. Feit blijft dat Paulus – meer dan Christus zelf – een ascetische levenshouding heeft gepropageerd, ondanks zijn woorden over de liefde die mijns inziens een absoluut hoogtepunt vormen in de wereldliteratuur.

“Zonder Paulus was Europa nooit gekerstend. Het christendom was een sektarische, joodse beweging gebleven, zoals er zoveel waren in die tijd. Het vuur was uitgegaan als een nachtkaars.”

Dit lijkt me een speculatie, waarvan ik de zin niet kan ontwaren. Zonder Paulus was er misschien wel iemand anders opgestaan die de fakkel had gedragen. Volgens het getuigenis van Lukas is Paulus geroepen door iets wat buiten hemzelf. Paulus heeft niet voor niets geen hoge pet van hemzelf op. Hij had geen ambities in die richting voordat hij deze “roeping” had ervaren.

Als je hiermee wilt zeggen dat Paulus een belangrijke stempel heeft gedrukt op het christendom die hierdoor opvallend werd temidden van de andere religies dan kan ik daarin meegaan. Maar ik zie meer factoren. Deze zijn mij opgevallen in de getuigenissen van de apostolische vaders. Daar was het niet zozeer Paulus, maar ook de oude apostel Johannes die zijn steenjte heeft bijgedragen.

Gelukkig is de invloed van Paulus aangevuld door andere invloeden…

Deze getuigenissen zijn ook op papier gezet in wat de de evangelien noemen. Daarin zien we een koninkrijk dat naar de aarde is gekomen in de incarnatie van Christus. Daar heeft het koninkrijk een belangrijke impuls gekregen en is er – volgens Vattimo – afgerekend met de metafysica.

Vanuit het getuigenis van de apostelen lijkt het er dus op dat ze vanuit hun ervaring met Jezus spreken. In Hem hebben zij het nieuwe koninkrijk ervaren, die na de hemelvaart een ander vervolg kreeg in de uitstorting van de heilige geest.

Het lijkt er dus op dat de apostelen spreken uit ervaring.

Een ervaring die nog onaf is, vanwege de toegezegde beloften van Jezus.

Dit is een zeer relationele ervaringscontext waarin deze gedachten van Paulus zijn ontwikkeld.

Achterdochtige interpretaties spreken van een “eeuwig nog niet”. Een meer rechtdoende interpretatie lijkt mij een “reeds en nog niet”. Dit komt ook dichter bij de woorden van Jezus dat het koninkrijk er reeds is. Deze interpretatie van mij is niet origineel.

Was Paulus een ontwerper of articuleerde hij wat hem in de ervaring was gegeven? Dit lijkt mij een belangrijke vraag.

Bij Lenin krijg ik meer de indruk van een onwerp. Voor zover mijn kennis reikt kan ik zijn uitspraken over het komende rijk niet koppelen aan zijn ervaringen hiermee.

Maar ik laat me graag corrigeren…

Altijd weer erg slordig om Paulus naast de maatstaven van onze cultuur te leggen. Dit zegt altijd meer over onszelf dan over de ander. Wie weet wat ze later over ons zullen zeggen.

De Italiaanse filosooof Gianni Vattimo – die ergens op deze site wordt genoemd – heeft al gewezen op het belang van interpretatie vanuit contexten. Zo kunnnen we misschien een interpretatie zoeken die Paulus meer recht doet en hoeven we hem niet te bestoken met zwaar – door onze cultuur – beladen termen als vrouwonvriendelijk.

Dat geld ook voor de opmerking dat Paulus liever met jongetjes vree.

Ik hoef Paulus niet te verdedigen, maar ik ben er wel voor om elkaar zoveel mogelijk recht te doen.

Dit riekt mij teveel naar verbaal geweld en dat vind ik jammer, want er staan genoeg boeiende dingen op deze site die de moeite van het lezen waard zijn.