Kurt Gödel (1906-1978) was een van de grootste wiskundigen van de twintigste eeuw. Hij werd beroemd door de stelling die zijn naam heeft gekregen: ‘De onvolledigheidstelling van Gödel’. Die stelling houdt in dat binnen elk consistent formeel systeem een rekenkundige bewering kan worden geformuleerd die waar is, terwijl dat met de axiomata van het systeem niet kan worden bewezen. Daarmee zit er een gat in de logica. Uiteindelijk is er geen vaste grond voor het meest exacte denken dat de mens in huis heeft.

Laatst las ik dat Gödel zich ook met natuurkunde heeft beziggehouden. Zo zou hij zijn goede vriend Einstein aan het twijfelen hebben gebracht over diens eigen relativiteitstheorie. Gödel bedacht een roterend universum waarin de tijd niet meer bestond. Theoretisch gezien was er geen speld tussen te krijgen. Ook Einstein kon deze theorie niet weerleggen en dat schijnt tot op de dag van vandaag ook niemand anders te zijn gelukt.

Een universum waarin de tijd niet bestaat. Eerlijk gezegd heb ik zelf altijd al vermoed dat het zo in elkaar zit. Tijd is slechts een illusie. Dit vreemde fenomeen ontstaat door het structurele onvermogen van het brein om de dingen te zien zoals ze werkelijk zijn. Augustinus vermoedde ook zoiets, toen hij stelde dat de tijd een uitbreiding is van de ziel. Misschien komt het omgekeerde dichter bij de waarheid: de tijd is een beperking van de ziel. We kunnen het geheel niet zien door een mentaal gebrek. Daarom leven we in dat rare ‘nu’: dat telkens weer splijtende heden. Alles wat komen gaat is er al. Niets wat is geweest is voorbij. Het nu is slechts een vermeende rimpeling in een vijver van eeuwigheid.